Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) stwierdził, że P. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A" P. S. z siedzibą w O. uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z [...] r. nr [...] o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej w kwocie [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 134 w zw. z art. 129 § 2 oraz art. 58 § 1 i § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. dz. U. z 2018 r., poz.2096, w skrócie kpa).
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzja z [...] r. została wysłana listem poleconym na adres siedziby przedsiębiorcy wskazany w rejestrze ewidencji działalności gospodarczej (CEIDG RP) z pouczeniem o terminie do wniesienia odwołania. Decyzja została doręczona [...] r. do rąk adresata, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Tym samym termin do wniesienia odwołania, zakreślony w art. 129 § 2 kpa upłynął [...] r. (poniedziałek) a odwołanie zostało nadane [...] r. i nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, co przewiduje art. 58 § 1 kpa. Odwołanie wniósł zawodowy pełnomocnik.
Zatem odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu i nie podlegało rozpatrzeniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił postanowieniu naruszenie interesu prawnego skarżącego oraz naruszenie prawa materialnego przez niedochowanie staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego i nie podjęciu wszelkich czynności w celu jego wyjaśnienia; art. 54 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przez brak podjęcia działań nadzorczych pomimo stwierdzenia terminu do wniesienia odwołania; art. 58 § 1 kpa przez nie danie możliwości wyjaśnienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez winy skarżącego; pominięcie w ocenie uchybienia terminu tragedii rodzinnej w postaci śmierci syna skarżącego. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpatrzenia, przywrócenie terminu z uwagi na brak winy skarżącego w jego uchybieniu, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów.
Uzasadnienie stanowi rozwinięcie powyższych zarzutów, gdyż skarżący nie zgadza się ze stwierdzeniem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, które koliduje z jego interesem prawnym. Odwołanie zostało wniesione [...] r. przez zawodowego pełnomocnika wraz z załączonym pełnomocnictwem. [...] pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braków pełnomocnictwa a [...] r. organ wydał postanowienie o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Skarżący nie neguje, że termin do wniesienia odwołania upłynął [...] a odwołanie zostało wniesione [...] r. ale było to konsekwencją pomyłki skarżącego co do wskazania daty odbioru przesyłki poleconej. Wskazał on pełnomocnikowi [...] r. jako datę jej doręczenia, w sytuacji kiedy żona odebrała przesyłkę [...] r. i nie zdawała sobie sprawy z istotności tej daty. Tym samym skarżący usprawiedliwił uchybienie terminowi i organ winien uznać odwołanie za dopuszczalne.
Organ w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty, wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że skarżący ani jego pełnomocnik nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Nadto niezrozumiałe i bez podstawy prawnej jest twierdzenie pełnomocnika, że organ winien powiadomić skarżącego o zamiarze wydania takiego rozstrzygnięcia aby umożliwić skarżącemu złożenie wniosku o przywrócenie terminu oraz wykazania braku winy w jego uchybieniu. Nadto w takim przypadku ocena sytuacji rodzinnej skarżącego nie ma znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako: "ppsa") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Nadto Sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy, po przeprowadzeniu rozprawy, w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 ppsa Sąd mógł rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym i dlatego z urzędu skierował sprawę do rozpoznania w tym trybie.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest postanowienie GITD z [...] r., którym stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji [...]WITD z [...] r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie [...] zł za wymienione w niej naruszenia ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie skarżący nie kwestionuje zasadności wydania zaskarżonego, gdyż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu o 1 dzień ale interes prawny skarżącego przemawia za jego przywróceniem, gdyż nie został przez skarżącego zawiniony. Uchybienie było wynikiem pomyłki żony skarżącego w przekazaniu informacji o dacie odbioru przesyłki i braku świadomości znaczenia tej daty. Roztargnienie zaś było konsekwencją sytuacji rodzinnej. Nie neguje też braku złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Istota sporu sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie czy organ może przywrócić termin do wniesienia odwołania bez formalnego wniosku oraz czy przed wydaniem postanowienia winien powiadomić stronę o takim zamiarze, zwłaszcza gdy wzywa pełnomocnika o uzupełnienie braków formalnych odwołania.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia legalności, Sąd uznał, że nie narusza ono prawa a odpowiedź na ptak postawione pytanie negatywna.
Z akt sprawy wynika, że decyzja z [...] r. została odebrana [...] r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru oraz pisma Poczty Polskiej z [...] r. Skarżący miał świadomość prowadzonego postępowania, gdyż zawiadomienie o jego wszczęciu z [...] r. odebrał osobiście. Jeżeli miał wątpliwości co do daty odbioru decyzji to mógł ją zweryfikować u nadawcy lub przezornie wnieść odwołanie wcześnie. Mógł też po powzięciu informacji o uchybieniu terminu wnieść o jego przywrócenie, w terminie zakreślonym w art. 58 § 2 kpa czego nie uczynił. Wniósł skargę do Sądu [...] r. datowaną na [...] r., w której wykazywał brak wiedzy o uchybieniu terminu i brak zawinienia w jego uchybieniu. Data wniesienia skargi i jej tytuł wykluczała uznanie jej za wniosek o przywrócenie terminu, co organ podkreślił wskazując na jego brak.
Nadto wniosek o przywrócenie terminu składa się w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jedną z nich jest brak wiedzy o uchybieniu. Tym samym skarżący powziął wiedze w tej kwestii z treści postanowienia a mimo tego wniosku nie złożył, a po jego upływie wniósł skargę.
Za chybione Sąd uznał także zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, które w istocie dotyczyły wadliwości postępowania o nałożenie kary pieniężnej, gdyż te mogły być podniesione skutecznie tylko w odwołaniu do którego rozpatrzenia nie doszło.
Zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie nie wymaga szczególnego uzasadnienia (art.128), wnosi się go do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 127 § 3 i art. 129 § 1 i § 2 kpa). W razie uchybienia terminu, na podstawie art. 58 kpa należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.
Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Zatem muszą zostać spełnione kumulatywnie 4 przesłanki, co podkreślił organ w zaskarżonym postanowieniu, a z których skarżący nie spełnił warunku podstawowego, gdyż nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Tym samym argumentacja i podejmowane działania w celu wykazania braku winy w uchybieniu terminowi należało uznać za nieskuteczne a nawet zbędne.
Uprawdopodobnienie braku winy podlega wyłącznie w przypadku złożenia wniosku i to z zachowaniem terminu do jego złożenia a także winno być poparte konkretnymi dowodami (np. data śmierci syna, akt zgonu, zaświadczenie lekarskie o depresji). Skarżący co prawda powołuje się na akt zgonu ale go nie dołącza do odwołania. Załącznik stanowi tylko odpis historii choroby syna z [...] r.
W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że w przedmiotowej sprawie uchybienie terminu do wniesienia odwołania miało miejsce, skarżący ani jego pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia co powoduje, że postanowienie nie narusza prawa a organ w takiej sytuacji nie może rozpatrzyć odwołania. Musi uznać go z tej przyczyny za niedopuszczalne, co uczynił wskazując na art. 134 kpa.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 § 1 ppsa orzekł jak sentencji wyroku.