Uzasadnienie
A.K. pismem z 30 października 2018 r. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu tego wniosku, zawartego na druku urzędowego formularza PPF, A.K. oświadczyła, że jej miesięczne dochody wynoszą 1623,51 zł netto, wydatki wynoszą 1623,51 zł, nie posiada żadnego majątku oprócz domu o powierzchni 140 m2, którego jest właścicielem, przy czym we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z nią pozostają G.M. jej matka oraz H.K. – [...]-letni syn. Ponadto wskazała, że w wyniku naruszających prawo działań organów administracji państwa została pozbawiona wszelkich środków.
Pismem z 2 marca 2018 r. referendarz sądowy wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie szeregu dokumentów źródłowych, czego nie dokonano.
Postanowieniem z 17 kwietnia 2018 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania Stronie skarżącej prawa pomocy obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych, stwierdzając, że A.K. nie wykazała, iż aktualnie znajduje się w sytuacji spełniającej ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, albowiem uchyliła się od przedstawienia wszystkich informacji na temat sytuacji rodzinnej i finansowej, w której się znajduje, albowiem nie przedłożyła żadnych dokumentów, do których nadesłania została wezwana.
Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła w ustawowym terminie sprzeciw, w którym stwierdziła, że wnosi o uchylenie postanowienia referendarza, jako rażąco naruszającego prawo. Do sprzeciwu nie dołączono żadnej dokumentacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 tekst jedn. ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). A.K. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zatem zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. powinna wykazać, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc się od wniosku Strony skarżącej o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sadowych, wskazać należy, iż to na składającym wniosek spoczywa ciężar przekonania Sądu, że znajduje się w sytuacji, która została uznana przez ustawodawcę za usprawiedliwiającą przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2012 r., sygn. akt: I FZ 429/12 – dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe, przytaczane w dalszej części uzasadnienia, orzeczenia).
Rozstrzygnięcie zatem w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. To strona musi wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej reguły ponoszenia kosztów procesu. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Właściwe bowiem przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających wobec niej zastosowanie prawa pomocy oraz dowodów na ich poparcie umożliwi sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny jej sytuacji majątkowej. Nastąpić to może tylko w przypadku, gdy strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób przekonywujący, tj. spójny i niebudzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji umożliwiającej zasadność zastosowania wobec niej instytucji prawa pomocy.
Sąd w pełni podzielił stanowisko referendarza sądowego zawarte w postanowieniu z 17 kwietnia 2018 r., albowiem skarżąca nie przedstawiła w pełni swojej sytuacji finansowej, jak i rodzinnej, pomimo wezwania do przedłożenie dokumentów źródłowych w tym zakresie, co skutkowało brakiem przesłanek do uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Sąd stanął na stanowisku, że w zaskarżonym postanowieniu referendarz sądowy zasadnie ocenił wniosek Strony skarżącej, słusznie przyjmując, że podane informacje jako niekompletne nie pozwalały na wolną od wątpliwości ocenę złożonego wniosku i jego uwzględnienie. Wskazać należy także, że do sprzeciwu nie przedłożono żadnych dokumentów źródłowych, a uzasadnienie sprzeciwu stanowi jedynie stwierdzenie Strony skarżącej, że składa sprzeciw od postanowienia referendarza i wnosi o jego uchylenie jako rażąco naruszającego prawo.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.