Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, późn. zm.) po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] r., R. D., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r., znak: [...], odmawiającym wydania zaświadczenia, utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r.
San faktyczny sprawy jest następujący:
Wnioskiem z dnia [...] r. R. D. zwrócił się do Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, o wydanie zaświadczenia "że w granicach przestrzennych nieruchomości (zgodnie z decyzją koncesyjną MOSZiL nr [...]) oznaczonych geodezyjnie nr. [...] prowadzona jest górnicza działalność gospodarcza zagospodarowania złoża gazu ziemnego [...] i realizowany plan ruchu zakładu górniczego [...]. Wnioskodawca wskazał, iż w zgodnie z protokołem sporządzonym przez W. Książka przedsiębiorca górniczy jest posiadaczem nieruchomości, ma możliwość wykonywania władztwa.
Postanowieniem z dnia [...]., Prezes Wyższego Urzędu Górniczego, odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia R. D. o rzeczonej treści. Uzasadniając swoje stanowisko Prezes Wyższego Urzędu Górniczego stwierdził, że w przedmiotowym przypadku nie jest możliwe wydanie zaświadczenia, gdyż nie zachodzą przesłanki z art. 217 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej: Kpa. – tj. strona nie wykazała swego interesu prawnego.
Od wskazanego powyżej postanowienia R. D. złożył wniosek z dnia [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy żądając "potwierdzenia istniejących faktów koncesji nr [...] złoża Z. w R. ". Wnioskodawca przedstawił, że "toczą się postępowania administracyjne w sprawie opodatkowania gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w wykonywaniu koncesji i prowadzenia działalności górniczej przez zakład górniczy "A" ". Wnioskodawca stwierdził, że "ewidencja gruntów i budynków nie wykazuje "budowli" kopalni dla celów podatkowych, ponadto nie wykazuje gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie wydobywania kopalin przez zakład górniczy "A" ". W ocenie wnioskodawcy "takie dokumenty pozostają w posiadaniu Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. ". Ponadto uzyskanie zaświadczenia wnioskodawca uzasadnił "interesem prawnym lokowanym w różnych płaszczyznach prawa materialnego, na gruncie stosunków cywilno-prawnych".
Z tego wywodził, że oceny interesu prawnego w żądaniu zaświadczenia organ nie może postrzegać przez pryzmat cech interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i w prawie administracyjnym, a zaświadczenie to chce wykorzystać w innym postępowaniu. Jednocześnie dodał, że "naruszono przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy".
Rozpatrując powyższy wniosek, Prezes WUG stwierdził, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, co uzasadnił w oparciu o art. 217 § 2 Kpa, zgodnie z którym zaświadczenia wydaje się w ściśle określonych sytuacjach, o których mowa w tym przepisie, a mianowicie, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Użyty w pkt 1 zwrot: "wymaga przepis prawa", oznacza, że w jakiejś sprawie obowiązuje przepis prawa materialnego, który uzależnia pozytywne rozstrzygniecie sprawy przez organ od udowodnienia przez stronę określonej okoliczności za pomocą określonego środka dowodowego - zaświadczenia. Osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia powinna powołać się więc na przepis prawny (rangi ustawowej), stanowiący podstawę do ubiegania się o zaświadczenie (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/ Sz 420/2004).
Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawierał wskazania przez wnioskodawcę przepisu. Wskazał także, że jeżeli chodzi o treść art. 217 § 2 pkt 2 Kpa, to jeżeli osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny, ''osoba ta musi wykazać ten interes prawny. Natomiast o istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne korzyści. Organ administracji w pierwszej kolejności ma obowiązek ustalić, czy osoba ubiegając się o zaświadczenie ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W przypadku art. 217 § 2 pkt 2 Kpa Prezes Wyższego Urzędu Górniczego jednocześnie zwrócił uwagę na treść art. 218 § 1 Kpa, w myśl którego organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Oznacza to, że organ administracji publicznej nie może opierać się na ewidencjach, rejestrach, lub innych danych, które nie znajdują się w jego posiadaniu. Zważywszy na treść cytowanych wyżej przepisów, w ocenie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca nie wskazał uzasadniającego przepisu prawa, nie wykazał interesu prawnego, a nadto jego żądanie nie znajduje oparcia w dokumentach, o których mowa w art. 218 § 1 Kpa. Wobec powyższego Prezes WUG utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i 77 Kpa, co miało w jego ocenie istotny wpływ na wynik sprawy". Wskazał, że "organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu sprawy zgodnie z wnioskiem", a zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie spowodowało wydania zaświadczenia. Z powyższego wywiódł że "skarga na bezczynność organu jest w pełni zasadna". Jednocześnie zawnioskował o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z akt administracyjnych i sądowych, wskazując na sygnatury akt sądowych.
Ponadto skarżący dodał, że posiada interes prawny "występując o zaświadczenie, potwierdzenie faktów i stanu prawnego, wynikający z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów i innych danych znajdujących się w posiadaniu Prezesa", a stosownych dokumentów domaga się również firma ubezpieczeniowa. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu skargi stwierdzającego, że: "organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu sprawy zgodnie z wnioskiem, a zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie spowodowało wydania zaświadczenia" wyjaśnił, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawierał w swej treści wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Natomiast wydanie przez organ w dochowanych zgodnie z Kpa terminach, dwóch rozstrzygnięć odmiennych w swej treści niż oczekiwania wnioskodawcy absolutnie nie stanowi o bezczynności, co sugeruje skarżący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl § 2 tego przepisu zaświadczenie wydaje się: pkt 1 - jeżeli przepis prawa wymaga potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego lub pkt 2 - gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Jeśli chodzi o drugi przypadek, który ma miejsce w niniejszej sprawie, organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Organ administracji może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.).
Celem postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń jest m.in. ustalenie, czy z dokumentacji posiadanej przez organ wynikają fakty, których potwierdzenia żąda osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia. Organ administracji publicznej zaświadcza bowiem jedynie o okolicznościach, uprawnieniach, nakazach, wynikających z prowadzonej przez niego rejestrach, bądź innych danych. Zaświadczenie jest katem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a. spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów.
Postępowanie to ma zatem na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub stanu prawnego (wyroki NSA: z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. I OSK 1778/11, Lex nr 1311429; z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. I OSK 606, Lex nr 1369011).
Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może zatem zakończyć się wydaniem zaświadczenia dotyczącego stanu fatycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana, albo odmową wydania zaświadczenia w ogóle, np. z powodu braku podstaw prawnych do jego wydania albo niestwierdzenia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, albo odmową wydania zaświadczenia o żądanej treści.
W spornym postanowieniu organ II instancji zaakceptował stanowisko organu I instancji co do odmowy wydania zaświadczenia z tej przyczyny, iż wnioskodawca nie wskazał przepisu prawnego uzasadniającego wydanie zaświadczenia tj. nie wskazał przepisu prawa powszechnie obowiązującego na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu administracji publicznej. Z tym poglądem na tle stanu faktycznego zaistniałego w sprawie Sąd nie może się zgodzić. W ocenie Sądu organy wydając sporne postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia z powołaniem na przywołaną argumentację postąpiły przedwcześnie i naruszyły art. 64 § 2 k.p.a. nie wzywając strony do sprecyzowania o wyjaśnienie: jaki podmiot danej nieruchomości ma władztwo prawne. Analizując wniosek strony z 16.03.2015r. o wydanie zaświadczenia z powołaniem się na konkretnie oznaczone geodezyjnie działki w ramach decyzji koncesyjnej MOSZNiL stwierdzić należy, iż był on sporządzony w sposób lakoniczny, jednak w jego treści strona nadmieniała o władztwie nad daną nieruchomością wskazując, iż przedsiębiorca górniczy jest posiadaczem nieruchomości i ma możliwość wykonywania władztwa. Przy takim ujęciu treści wniosku brak wyjaśnienia podstawowych okoliczności prawnych związanych z wydaniem zaświadczenia było przedwczesne i naruszało art. 9 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem art.
9. k.p.a organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Temu obowiązkowi organy nie zadośćuczyniły w sprawie. W sytuacji bowiem, gdy celem postępowania w sprawach dot. wydawania zaświadczeń jest m.in. ustalenie, czy z dokumentacji posiadanej przez organ wynikają fakty, o których potwierdzenie ubiega się osoba żądająca wydania zaświadczenia, a z wniosku nie wynikało w sposób jednoznaczny w oparciu o jakie prawa i komu przysługujące strona żąda wydania zaświadczenia obowiązkiem organu było wezwać stronę do sprecyzowania wniosku poprzez jasne wykazanie jakie prawa wnioskodawcy przysługują wobec oznaczonych geodezyjnie działek ściśle wymienionych we wniosku, a następnie wskazanie norm prawnych z których R. D. wywodzi swoje prawo do wydania zaświadczenia. Te bowiem prawa, przy założeniu ich istnienia, gdyby zostały ściśle wyartykułowane, generują istnienie interesu prawnego. Poza tym nie do zaakceptowania było twierdzenie organu, że brak jest w jego rejestrach, ewidencji danych dot. nieruchomości objętych koncesją na prowadzenie działalności górnicze, wydobywczej skoro jest właściwy do wydawania decyzji w tym zakresie. A skoro tak, to wydanie zaskarżonego postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia w tak zaistniałym stanie faktycznym było przedwczesne i zostało wydane z naruszeniem art. 9 i art. 64 § 2 k.p.a, przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Koszty postępowania w kwocie 100 zł (100 zł – wpis sądowy,) Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej stosownie do art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a.
Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni rozważania Sądu wynikające z treści wydanego wyroku i przede wszystkim doprowadzi do skonkretyzowania żądań wniosku strony, wyjaśni uprawnienie wnioskodawcy do domagania się spornego zaświadczenia jego status prawny do objętych przedmiotowym wnioskiem nieruchomości celem jednoznacznego określenia interesu prawnego strony.