Uzasadnienie
Pismem z [...]r. pełnomocnik E.K. i A.G. występujących w imieniu Centrum A w Z. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji Prezydenta Miasta Z.:
- - nr [...] z [...]r.,
- - nr [...] z [...]r.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...]r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji.
Wyjaśniono, ze wskazane we wniosku decyzje Prezydenta Miasta Z., nie są decyzjami podejmowanymi w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.). Zdaniem Kolegium są to akty wykonania budżetu gminy, podejmowane na podstawie Uchwały Rady Miejskiej w Z. Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie określenia zasad udzielania dotacji niepublicznym przedszkolom, szkołom i placówkom oświatowym z budżetu miasta Z., wydanej na podstawie art. 90 ust. 4 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Wskazana Uchwała ani ustawa o systemie oświaty nie przewidują decyzyjnego trybu orzekania w tych sprawach.
Pismo powyższe zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu [...]r., a [...]r. zaskarżone wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, gdyż zostało sporządzone z naruszeniem:
- - art. 17 § 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych w zw. z art. 157 § 3 w zw. z art. 104 § 1 k.p.a..
- - art. 107 § 1 w zw. z art. 157 § 3 k.p.a
W uzasadnieniu wskazano, że orzeczenia kolegium wydawane są w formie decyzji lub postanowień, a w niniejszej sprawie organ załatwił sprawę sporządzając pisemną odpowiedź, bez zachowania wskazanej prawem formy. W szczególności wskazano, że art. 157 § 3 k.p.a. nakazuje aby odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następowała w drodze decyzji, natomiast art. 107 § 1 k.p.a zawiera katalog elementów wymaganych prawem, które powinna zawierać decyzja, a którym to wymogom pismo otrzymane przez pełnomocnika skarżących nie odpowiada i powinno zostać uchylone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, gdyż nie został wyczerpany administracyjny tryb weryfikowania aktów administracyjnych przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, zgodnie z zapisem art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270). Skoro zaś skarżący uznają pismo Kolegium za akt administracyjny, to konsekwentnie chcąc ten akt zaskarżyć winni najpierw zwrócić się do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie przewidzianym w art. 127 § 3 k.p.a. Skarżący tego nie uczynili, a tym samym nie wyczerpali przysługujących im uprawnień do weryfikacji aktu administracyjnego w trybie administracyjnoprawnym, to tryb weryfikacji tego aktu w drodze sądowej jest niedopuszczalny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, dalej p.p.s.a.) normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowo-administracyjne). Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wymienione enumeratywnie w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzygnięcia i czynności organów administracji publicznej. Kontrolą objęto decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (..) oraz postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4).
Punkt 5 do 7 odnoszą się do kontroli działalności jednostek samorządu terytorialnego i przewidują orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego, akty organów jednostek samorządu terytorialnego inne niż prawa miejscowego oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, a pkt 8 orzekania w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Jak wynika z treści skargi dotyczy ona "decyzji" Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r.
Zgodnie z zapisem art. 50 ustawy p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego może wnieść każdy, kto ma w tym interes prawny. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Warunkiem niezbędnym do nadania skardze dalszego biegu jest ustalenie, że jest to skarga i że została wniesiona w terminie określonym w art. 53 § 1 i 2.p.p.s.a oraz czyni zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawiera wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego (art. 57 § 1 p.p.s.a). Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 p.p.s.a). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której nie przysługuje stronie żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Mając na uwadze powyższe zapisy ustawy, za trafne należy uznać stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę o jej niedopuszczalności, gdyż skargę skierowaną do sądu administracyjnego przed wyczerpaniem przez stronę przewidzianych prawem środków zaskarżenia należy uznać za przedwczesną, a zatem niedopuszczalną. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego strona skarżąca nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, iż Sąd odrzuca skargę jeżeli stwierdzi jedną z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Czyni tak min. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdy skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, jeżeli nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi lub jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W przedmiotowej sprawie, niedopuszczalność skargi wynika z uchybienia obowiązkowi wyszczególnionemu przez ustawodawcę w art. 52 § 2 – ustawy (brak wyczerpania środków zaskarżenia - brak złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) i z tej przyczyny, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Stosownie do zapisu art. 112 Kodeksu postępowania administracyjnego,(Dz. U Nr 98 z 2000 r., poz. 98 ze zm.) błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która skorzystała z tego pouczenia. Ochronę osób, którym udzielono niewłaściwego pouczenia gwarantuje przewidziana w Kodeksie postępowania administracyjnego instytucja przywrócenia terminu (w przedmiotowej sprawie – terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), o którym organ administracyjny orzeka na wniosek zainteresowanego w ciągu siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi. Inaczej mówiąc skarżący w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego postanowienia może złożyć wniosek do Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Na koniec przyjdzie wyjaśnić, że powyższe rozstrzygniecie nie powoduje niemożności poddania kontroli sądowej prawidłowości czynności podjętej przez zaskarżony organ. Nie posiada powagi rzeczy osądzonej, jaka przysługuje prawomocnym wyrokom, a sąd nie dokonał merytorycznej oceny zasadności skargi. Skarżący będzie mógł to skutecznie uczynić po wykorzystaniu przysługujących mu uprawnień wskazanych wyżej.