Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej złożono wniosek o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Wykazała ona stratę za rok 2012 i 2013 w znacznej wysokości. Nie ma środków majątkowych, które mogłaby zbyć celem pokrycia opłaty sądowej, np. należąca do spółki nieruchomość jest obciążona hipoteką przymusową. Na wezwanie referendarza sądowego przedłożono sprawozdanie finansowe strony skarżącej za 2013 r., deklaracje VAT- 7 za ostatnie 3 miesiące, aktualną ewidencję środków trwałych, zeznanie podatkowe wspólnika większościowego za 2013 r. oraz wydruki z kont bankowych skarżącej, obrazujące operacje, dokonywane w ich ramach w okresie ostatnich 3 miesięcy.
Postanowieniem z 26 czerwca 2014 r. referendarz sądowy odmówił prawa pomocy. Postanowienie to zostało zaskarżone sprzeciwem. W sprzeciwie tym podniesiono, że osiągany przychód strony skarżącej przeznaczony jest na spłatę bieżących zobowiązań, zatem pokrycie przez nią kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie odbędzie się ze szkodą dla spłaty tychże należności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Przepis art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. z 2012 r. poz. 270 ze m. - określanej odtąd jako p.p.s.a.) stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Natomiast art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania.
Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że w pierwszej kolejności przyznanie prawa pomocy dla osoby prawnej ma zawsze charakter fakultatywny, co wyraża się w sformułowaniu "może być przyznane" (dla porównania – odnoszący się do osób fizycznych art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. obliguje sąd do przyznania prawa pomocy w razie stwierdzonych w tym przepisie przesłanek). Ponadto jedynie wówczas można przyznać osobie prawnej prawo pomocy gdy stan jej środków finansowych wyklucza poniesienie kosztów sądowych w pełnej wysokości. Znowu można zauważyć, że o ile w wypadku osób fizycznych pierwszeństwo przed kosztami sądowymi mają wydatki związane z utrzymaniem siebie i rodziny, art. 246 § 2 p.p.s.a. nie zawiera analogicznego unormowania. Tu Sąd bada jedynie czy strona dysponuje wystarczającymi środkami na pokrycie pełnych kosztów postępowania niezależnie od okoliczności kosztem jakich innych wydatków koszty te zostaną pokryte.
Strona skarżąca kontynuuje działalność gospodarczą regularnie osiąga przychody w wysokości znacznie przewyższającej wpis od skargi kasacyjnej w bieżącej i w dwóch innych zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach. W bieżącej sprawie wpis od skargi kasacyjnej wyniósłby 1.000 złotych, natomiast przykładowe przychody strony skarżącej wynoszą [...] zł za marzec 2014 r. i [...] zł za kwiecień 2014 r. Tym samym strona skarżąca posiada dostateczne środki na pokrycie pełnych kosztów postępowania.
W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.