Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oddalające wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Zarządzeniem z dnia 26 sierpnia 2014 r. K. S. został wezwany do przedłożenia zaktualizowanych dokumentów i ich uzupełnienia.
Na podstawie informacji zawartych w nadesłanych dokumentach wynika, że syn skarżącego T. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, leczącą się. Nie składał w przeciągu dwóch lat zeznań podatkowych. Małżonka skarżącego otrzymuje zasiłek rehabilitacyjny w graniach [...] zł. Jest osobą przewlekle chorą, wymagającą stałej opieki lekarza [...], [...] i innych. Koszty jej leczenia wynoszą od [...] do [...] zł. Skarżący nie nadesłał jednak ani faktur VAT ani paragonów. W dalszej części K. S. zaznaczył, ze jest na emeryturze i otrzymuje ją w wysokości [...] zł. Nie ma innych dochodów oraz kont bankowych.
Ponadto poinformował, że jego pozostali dwaj synowie mają już rodziny i nie pozostają oni na jego utrzymaniu jak również skarżący nie otrzymuje z ich strony żadnej pomocy finansowej. Choć jego synowie nie są zameldowani pod tym samym adresem co skarżący to, jak oświadczył skarżący, nie mieszkają w tej nieruchomości. Do pisma skarżący dołączyć rachunki za energię elektryczna, opłatę za wodę, z podatek od nieruchomości, opłaty za wywóz nieczystości stałych i ciekłych, wydatki za opał, a także niezbędne wydatki konieczne do utrzymania się.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 190 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana jest związany wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd rozpoznający zażalenie uznał, że skarżący złożył komplet dokumentów potrzebnych do rozpoznania wniosku, zarazem pozostawiając ocenę przesłanych danych Sądowi I instancji.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.) ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata, czyli prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a.
Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Nie wystarczy przy tym wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony.
Mając zatem na uwadze powyższe oraz nadesłane przez skarżącego dokumenty źródłowe obrazujące sytuację finansową strony skarżącej, stwierdzić należy, że dochody skarżącego nie pozwalają mu na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego, wobec czego Sąd postanowił przyznać mu radcę prawnego.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, na jakim znajduje się postępowanie w niniejszej sprawie ponieważ postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 Wojewódzki Sąd Administracyjne w Gliwicach odrzucił skargę wniesioną przez skarżącego. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że skarga została odrzucona w związku z tym, że choć skarżący został zwolniony od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej 300 zł to uiścił jedynie 200 zł wpisu po jego właściwym wezwaniu i pouczeniu o konsekwencjach nie wykonania wezwania.
Na koniec podkreślenia wymaga fakt, że od postanowienia odrzucającego skargę przysługuje skarżącemu skarga kasacyjna (art. 173 § 1 p.p.s.a.). Ten środek odwoławczy objęty jest jednak przymusem radcowsko-adwokackim (art. 175 § 1 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.