Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. o numerze [...], Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu odwołania W.S., powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm., powoływana w dalszej części jako ustawa O.p.), utrzymał w mocy postanowienie tego organu z dnia [...]r. nr: [...], odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...]r. nr: [...].
Stan sprawy przedstawia się następująco:
W dniu [...]r. W.S. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego w C. z wnioskiem o "anulowanie zarejestrowanej kwoty należności" określonych przez organ celny decyzjami nr:
- 1) [...] z dnia [...]r.,
- 2) [...]z dnia [...]r.,
- 3) [...]z dnia [...]r.,
- 4) [...]z dnia [...]r.
Naczelnik Urzędu Celnego w C. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. W podstawie prawnej postanowienia powołał art. 165 a § 1 ustawy O. p.
W uzasadnieniu wskazał, iż w ustawie O.p., stosowanej w sprawie na mocy art. 11 c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz.50 z 1993 r. ze zm.) brak jest przepisów zezwalających na rozstrzyganie w sprawie "anulowania zarejestrowanej kwoty należności".
Wnioskiem z dnia [...] r., uzupełnionym dnia [...]r. W.S. wystąpił o stwierdzenie nieważności tego postanowienia z uwagi na wady wyszczególnione w art. 247 § 1 ustawy O. p. Ponadto zwrócił się o "anulowanie kwot bezprawnie zarejestrowanych" oraz o zwrot kwot ewentualnie zarachowanych na poczet należności wynikających z decyzji wymienionych we wniosku.
W uzasadnieniu wniosku zarzucił, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało wbrew jednoznacznej dyspozycji art. 226 § 4 Kodeksu celnego, to jest z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto wskazał, iż sporne postanowienie wydane zostało bez podstawy prawnej, gdyż anulowanie bezprawnie zarejestrowanych kwot należności jest jedynie czynnością techniczną, którą w przypadku zaistnienia pozytywnych przesłanek organ dokonuje automatycznie bez wydawania jakichkolwiek aktów administracyjnych (decyzji, postanowień) w tym zakresie.
Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...]r., uznając, iż nie zawiera ono wad powodujących nieważność postanowienia.
W zażaleniu W.S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu zarzucił, że organ celny nie zrozumiał, co skarżący napisał w swoim wniosku z dnia [...]r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. i niesłusznie odmówił stwierdzenia nieważności tego postanowienia. Stwierdził również, iż jego podanie z dnia [...]r. o anulowanie zarejestrowanej kwoty należności nie wszczynało postępowania podatkowego, zatem organ celny nie mógł wydać postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego, bo zgodnie z art. 165 § 1 O.p., postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Natomiast stosownie do treści art. 165 a § 1 O.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zdaniem Skarżącego, skoro on nie wnosił żądania o wszczęcie postępowania podatkowego, to postanowienie z dnia [...]r. jest sprzeczne art.165 a O.p. Ponadto po wydaniu tego postanowienia organ celny w żaden sposób nie załatwił jego podania z dnia [...]r. i dalej się nim nie zajmował.
Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu zażalenia zaskarżonym postanowieniem z [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W uzasadnieniu przeprowadził analizę przesłanek stwierdzenia nieważności wskazanych w art. 247 O.p. i wywiódł, iż żadna z tych przesłanek nie występuje.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, W.S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu zarzucił, iż postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa powszechnie obowiązującego,
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K., wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę, akcentując, iż pierwotny wniosek strony dotyczył należności podatkowych a nie celnych. Przy czym, skarżący jako podstawę prawną wniosku powołał art. 226 Kodeksu celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) co oznacza, iż może uwzględnić z urzędu inne zarzuty i orzec odmiennie od wniosków skargi.
W tej sprawie Sąd uznał, że nie istnieją przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia, bowiem nie można stwierdzić, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, a także przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c - p.p.s.a.).
W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że z mocy art. 219 ustawy O.p. można żądać stwierdzenia nieważności postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Oznacza to, że do postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia stosujemy przepisy Rozdziału 18 ustawy O.p. dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji. Zaznaczyć też trzeba, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, dotyczącym postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, której dotyczy wniosek o wszczęcie postępowania.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały taksatywnie wyliczone w art. 247 § 1 ustawy O.p. W myśl § 1 tego przepisu organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która: została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (ust. 1), została wydana bez podstawy prawnej (ust. 2), została wydana z rażącym naruszeniem prawa (ust. 3), dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (ust. 4), została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (ust. 5), była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (ust. 6), zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa (ust.7), w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (ust. 8).
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać trzeba, iż strona skarżąca zażądała stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] r. odmawiającego wszczęcia postępowania w oparciu o art. 165 a § 1 ustawy O.p. Na postanowienie takie z mocy § 2 tego przepisu służy zażalenie. Od orzeczenia tego nie wniesiono środka zaskarżenia stało się ono więc ostateczne. To spowodowało, że w myśl art. 219 O.p. do postanowienia tego mają zastosowanie przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji.
We wniosku z dnia [...]r. (data wpływu do organu [...]r.) skarżący żądał stwierdzenia nieważności postanowienia, powołując dwie przesłanki z art. 247 § 1 O.p.: wydanie postanowienia bez podstawy prawnej (pkt 2) i wydanie postanowienia z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3).
Tego rodzaju naruszeń orzeczeniu z dnia [...]r. zarzucić nie można.
Dyrektor Izby Celnej w zaskarżonym postanowieniu z [...]r. oraz w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym przeanalizował przesłanki wskazane we wniosku. Rozważył też z urzędu pozostałe przesłanki z art. 247 § 1 O.p. i słusznie stwierdził, że żadna z nich nie występuje. W związku z powyższym był zobowiązany zgodnie z art. 249 § 1 pkt 2 ustawy O.p. do wydania postanowienia odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...]r. Zaznaczyć też wypada, że postanowienie z dnia [...]r., którego stwierdzenia nieważności strona skarżąca się domagała, znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Zostało ono wydane przez Naczelnika Urzędu Celnego w C. w wyniku załatwienia wniosku złożonego przez skarżącego w dniu [...]r., w którym skarżący domagał się anulowania zaksięgowanych kwot należności podatkowych wynikających z decyzji tego organu. W uzasadnieniu postanowienia słusznie organ przywołał treść art. 11 c ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, z którego wynika, że do postępowań związanych z określeniem prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego w związku z powstaniem długu celnego stosuje się przepisy ustawy O.p. Twierdzenia strony skarżącej, że organy celne niewłaściwie zastosowały przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i przepisy ustawy O.p., w sytuacji, gdy zastosowanie miały przepisy Kodeksu celnego, nie znajdują oparcia w obowiązującym systemie prawnym.
Podkreślenia wymaga fakt, że strona skarżąca żądała anulowania kwot podatku od towarów i usług określonych decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego. Dodatkowo wskazać trzeba, że decyzje te nie były prawomocne i toczyły się w stosunku do nich postępowania odwoławcze.
Wobec faktu, że ustawa O.p. nie zna postępowania o anulowanie zaksięgowanych kwot, to zasadne jest rozstrzygnięcie organu wydane w oparciu o art. 169 a § 1 ustawy, który stanowi że: "Gdy (...) z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania."
Nie można też zgodzić się z zarzutem skarżącego, że jego wniosek z dnia [...] r. nie wszczynał postępowania w sprawie podatkowej i do dnia dzisiejszego nie został załatwiony. W tym miejscu wskazać należy, że oparcie przez stronę skarżącą wniosku o anulowanie zarejestrowanej kwoty na art. 226 § 4 Kodeksu celnego, spotkało się z próbą wyjaśnienia przez organy celne tej podstawy prawnej. Pismem z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. wezwał stronę skarżącą do sprecyzowania tego wniosku i określenia, czy przedmiotem wniosku jest uzupełnienie odwołań, czy też jest to wniosek w odrębnej sprawie. Wyjaśnił też skarżącemu, że art. 230 § 1 Kodeksu celnego, w przypadku postępowania podatkowego dotyczy tylko i wyłącznie powiadomienia o wysokości należności podatkowych wynikających z decyzji.
Skarżący nie udzielił odpowiedzi. Wobec tego organ celny w postanowieniu z [...]r. wskazał na brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego, zaznaczył też, że w sprawie toczy się postępowanie odwoławcze.
Orzeczenie to nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, albowiem w ogóle do takiego naruszenia nie doszło. Nie zostało również wydane bez podstawy prawnej, gdyż podstawa prawna do wydania zaskarżonego postanowienia istniała i została prawidłowo zastosowana.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.