Uzasadnienie
Wraz ze skargą na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w K., wnioskodawca reprezentowany już w postępowaniu sądowym przez pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z wyboru, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Na druku urzędowego formularza PPF sprecyzował swoje żądanie, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w osobie działającej już w jego imieniu adwokat A. S..
W uzasadnieniu wniosku, pełnomocnik procesowy strony przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w tej sprawie oraz zaprezentował swoje stanowisko.
Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada on żadnych nieruchomości, ruchomości, papierów wartościowych, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł. Jego dochód miesięczny stanowi umowa o pracę (jest zatrudniony na ¼ etatu) – wynagrodzenie wynosi około 400 zł i prace dorywcze, z których osiąga miesięcznie przeciętnie około 500 zł oraz określenie "A Sp. z o.o." (domniemywać należy, że chodziło wnioskodawcy o nazwę jego pracodawcy). Wnioskodawca oświadczył jednocześnie, że jego wydatki na media zamykają się miesięcznie w kwocie około 300 zł, natomiast jego wydatki na utrzymanie w tym okresie wynoszą około 600 zł.
W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 2 grudnia 2016 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do nadesłania (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jego rzeczywisty i aktualny stan majątkowy.
Pełnomocnik procesowy wnioskodawcy złożył wniosek o przedłużenie o siedem dni terminu do wykonania powyższego wezwania. Wniosek ten został uwzględniony zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 stycznia 2017 r.
W piśmie przewodnim z dnia 10 lutego 2017 r. adwokat skarżącego oświadczył, że A. P. nie pozostaje w żadnym stałym, stosunku pracy, czy zlecenia – podejmuje jedynie prace dorywcze (odśnieżanie i prace budowlano-remontowe), za które pobiera wynagrodzenie gotówką. Skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej i jest osobą stanu wolnego – nie ma nikogo na swoim utrzymaniu. Na swoim rachunku bankowym strona nie posiada zdeponowanej żadnej gotówki. Skarżący mieszka w lokalu, podanym jako miejsce swojego zamieszkania, razem ze swoją babcią K. S..
Załącznikami do tego pisma były: zaświadczenie o zawieszeniu wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej (od dnia 1 lipca 2015 r.); skrócony odpis aktu urodzenia wnioskodawcy, całkowicie nieczytelna kserokopia wydruku z rachunku bankowego w B (BOnLine); zeznanie podatkowe strony PIT-36 za 2015 r. oraz kserokopie druków opłat za media (prąd elektryczny i gaz) oraz za czynsz. Na wszystkich drukach – jako płatnik widnieje K. S. – babcia skarżącego.
W tym stanie rzeczy, w sytuacji, gdy wnioskodawca nie prowadzi jednak samodzielnego i jednoosobowego gospodarstwa domowego, lecz mieszka razem ze swoją babcią, wezwano więc stronę, za pośrednictwem jej pełnomocnika procesowego o wykazanie aktualnego stanu majątkowego K. S., z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym.
Wezwanie powyższe zostało odebrane przez pełnomocnika procesowego wnioskodawcy w dniu 16 marca 2017 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, zawierającej to wezwanie, znajdującej się w aktach sadowych sprawy. Wezwanie to pozostało do dnia dzisiejszego bez jakiejkolwiek odpowiedzi.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając kolejny wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu. Uwzględniając jednak częściowe uwzględnienie jego wniosku postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 sierpnia 2016 r. (częściowe uwzględnienie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych) zastosować w tym przypadku należy przesłankę z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym).
Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku A. P., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący nie zdołał wykazać, że spełnia przesłanki ustawowe skutkujące uwzględnieniem jego wniosku w całości. Z analizy przedłożonego materiału nie wynika bowiem, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że rozpoznając możliwości finansowe skarżącego należy uwzględnić również stan majątkowy osoby, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, tj. jego babki K. S.. Jeżeli wnioskodawca pozostaje we wspólnocie rodzinnej z inną osobą (tworzy z nią wspólne gospodarstwo domowe) – w tym przypadku ze swoją babką – to właśnie łączne wydatki i potrzeby finansowe tych osób bezsprzecznie kształtują status majątkowy wnioskodawcy. W dalszej kolejności fakt ten bezpośrednio przesądza o tym, czy wnioskodawca może ponieść koszty postępowania, czy też nie jest w stanie ich ponieść.
Stwierdzić należy, że aktualny stan majątkowy babki wnioskodawcy w ogóle nie został wykazany. Wezwanie w tym przedmiocie z dnia 20 lutego 2017 r. pozostało bez żadnej odpowiedzi. Brak jakichkolwiek danych, przykładowo, odnośnie jej miesięcznego dochodu (np. świadczenia emerytalnego bądź rentowego).
Odnosząc się z kolei do osobistej kondycji finansowej samego skarżącego stwierdzić należy, że nie została ona wykazana w sposób przejrzysty i wzbudza wątpliwości.
Po pierwsze, na druku urzędowego formularza PPF (złożonego w listopadzie 2016 r.), zawarte jest oświadczenie o zatrudnieniu wnioskodawcy w na podstawie umowy o pracę (1/4 etatu). Z kolei w piśmie przewodnim z dnia 10 lutego 2017 r., pełnomocnik skarżącego oświadczyła, że strona nie pozostaje w żadnym stałym stosunku pracy, podejmuje jedynie prace dorywcze. W aktach brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego wygaśnięcie stosunku pracy skarżącego, wskazanego na druku formularza PPF.
Wątpliwości nie wzbudza jedynie fakt, że wnioskodawca nie prowadzi aktualnie swojej działalności gospodarczej, ponieważ jest ona zawieszona od dnia 1 lipca 2015 r.
Do akt dołączono odpis skrócony aktu urodzenia skarżącego. Jest to jednak dokument który w żaden sposób nie odnosi się do aktualnego stanu cywilnego wnioskodawcy. Akt urodzenia osoby fizycznej nie stwierdza aktualnego stanu cywilnego tej osoby.
Ponadto skarżący dołączył do akt sprawy całkowicie nieczytelny wydruk z B (BOnLine). Z wydruku tego nie wynika kto właściwie jest dysponentem tego rachunku.
Jednocześnie skarżący nie wskazał, aby jego gospodarstwo domowe posiadało jakiekolwiek zaległości w regulowaniu opłat za media, jak również nie wskazano na osoby, które udzielają wnioskodawcy pomocy finansowej (w tym brak jakichkolwiek wyjaśnień odnośnie K. S.). Okoliczności takie, jak zaległości w regulowaniu opłat, czy też pomoc finansowa osób trzecich wskazywałyby na występowanie problemów w ponoszeniu kosztów postępowania sądowego.
Z powyższego wynika, że skarżący nie wykazał, aby znajdował się w niedostatku, tym bardziej, że korzysta w sprawie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata.
W zakresie kompetencji referendarza sądowego nie znajduje się ustalanie kwoty wpisu sądowego od skargi w konkretnej sprawie, jednak na użytek niniejszego postępowania wpadkowego należy przyjąć kwotę wartości przedmiotu zaskarżenia określanego przez wnioskodawcę, reprezentowanego w sprawie przez adwokata z wyboru, zarówno w skardze, jak i na druku urzędowego formularza PPF oraz przez organ – stanowi ona kwotę 12.000 zł. Wpis sądowy od skargi w tej sprawie będzie wpisem stosunkowym i wyniesie 400 zł. Kwota obliczona została w oparciu o § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami).
W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący w żaden sposób nie zdołał wykazać, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Reasumując, stwierdzić należy, że prawo pomocy w zakresie całkowitym, a więc obejmującym oprócz zwolnienia od kosztów sądowych również ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu przysługuje jedynie osobom, które wykazały, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca nie wykazał, aby spełniał tą przesłankę ustawową, skutkującą uwzględnieniem jego wniosku. W przedstawionym materiale źródłowym występują istotne luki w aspekcie aktualnego stanu majątkowego samego wnioskodawcy, brak jest natomiast jakichkolwiek danych odnośnie jego babci K. S., z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Strona ustanowiła już we własnym zakresie adwokata, a nie wykazała jednocześnie, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 zł.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.