Uzasadnienie
Wraz ze skargą na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., skarżąca spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPPr, strona oświadczyła, że jej kondycja finansowa nie pozwala na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Skarżąca spółka jest w stanie likwidacji, a działalność prowadzi tylko w celu zamknięcia likwidacji.
Z oświadczenia spółki wynika, że wysokość jej kapitału zakładowego zamyka się w kwocie 20.000 zł, a wartość jej środków trwałych wg bilansu za ostatni rok obrotowy wynosi 183.220,83 zł. Wg tego samego bilansu, spółka posiada, wg stanu na dzień 30 listopada 2016 r., wierzytelności w kwocie 700.000 zł.
Spółka oświadczyła, że posiada rachunek bankowy w B, na którym jest zdeponowana kwota 19 zł.
Spółka oświadczyła, że jej zobowiązania zamykają się aktualnie w kwocie 3.900.000 zł, a debet na jej koncie wynosi 600.000 zł. Jednocześnie wobec skarżącej prowadzone jest obecnie postępowanie egzekucyjne co do kwoty 1.360.000 zł.
W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 24 stycznia 2017 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy.
W odpowiedzi na ww. wezwanie, spółka nadesłała do akt następujące materiały źródłowe: wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez skarżącą spółkę w B; deklaracje podatkowe VAT-7 za okres od lipca 2016 r. do grudnia 2016 r.; ewidencje środków trwałych spółki, wg staniu na dzień 31 grudnia 2016 r.; raport kasowy spółki – za grudzień 2016 r. oraz zeznanie CIT-8 za 2016 r.; deklaracje VAT-7 za okres od lipca 2016 r. do grudnia 2016 r.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku spółki, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Rozpoznając niniejszą sprawę stwierdzić trzeba, że wnioskująca spółka nie spełnia przesłanek skutkujących uwzględnieniem jej wniosku.
W zakresie kompetencji referendarza sądowego nie znajduje się wprawdzie określanie i ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia danej sprawy, to jednak na użytek niniejszego postępowania wpadkowego w tej sprawie, przyjąć należy wartość przedmiotu zaskarżenia wskazaną przez wnioskodawcę, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata, tj.: kwotę 141.369 zł.
W takim przypadku pobierany jest od takiej kwoty wpis sądowy stosunkowy, który wyniesie 2.000 zł – kwota obliczona na podstawie § 1 pkt 4 rządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami).
Skarżąca spółka w 2016 r. osiągnęła dochód – rzędu 928.886,25 zł, przy czym przychód wyniósł w tym roku kwotę 17.311.117,71 zł, przy kosztach uzyskania przychodu wynoszących 16.382.231,46 zł.
Z kolei analiza deklaracji podatkowych VAT-7 za drugie półrocze 2016 r. wskazuje na to, że spółka wykazuje regularnie wysokie obroty. Podstawa opodatkowania w podatku od towarów i usług wynosi od 183.447 zł (listopad 2016 r.) do 3.756.415 zł (sierpień 2016 r.). Zaznaczyć należy, że podstawa opodatkowania tym podatkiem w drugim półroczu 2016 r. tylko dwukrotnie była niższa, niż 1.000.000 zł – w październiku 2016 r. i w listopadzie 2016 r. dane te wskazują na to, że spółka aktywnie uczestniczy w obrocie gospodarczym. Podkreślić należy, że obrót nie jest tożsamy z przychodem uzyskiwanym przez przedsiębiorcę, wskazuje jednak na jego aktywność i dynamikę w obrocie gospodarczym. Z deklaracji przedłożonych przez wnioskodawcę wynika, że w ostatnim półroczu osiągała regularnie znaczny obrót, a jej funkcjonowanie na rynku cechuje aktywność i dynamika.
Istotne są jednak wyniki analizy raportu kasowego spółki, obrazującego obroty w kasie spółki w grudniu 2016 r. Spółka osiągnęła mianowicie ze sprzedaży swoich środków trwałych łączną kwotę 27.429 zł, a więc sumę, która ponad trzynastokrotnie przekracza kwotę wpisu sądowego od skargi w tej sprawie.
Wynika z tego, że skarżąca spółka powinna być w stanie wygenerować kwotę 2000 zł i przeznaczyć ją na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie.
Sam fakt likwidacji przedsiębiorcy nie może stanowić automatycznie przesłanki uwzględnienia jego wniosku o zwolnienie od kosztów. Tym bardziej, jeżeli podmiot taki w wyniku funkcjonowania w obrocie gospodarczym wykazuje zdolności płatnicze. Kwota wpisu sądowego od skargi jest wyraźnie mniejsza od kwot pieniężnych znajdujących się w kasie spółki, jak również od jej obrotów osiąganych na rynku.
Odnośnie oświadczenia złożonego na druku urzędowego formularza PPPr co do zobowiązań spółki na łączną kwotę 3.900.000 zł i jej przychodów w kwocie 6.178.716,29 zł stwierdzić należy, że orientacyjnie przychody spółki przewyższają jej zobowiązania.
Strona de facto nie wykazała, lecz jedynie oświadczyła, że jej zobowiązania zamykają się w kwocie 3.900.000 zł, a postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przez organ egzekucyjny co do kwoty 1.360.000 zł oraz postępowanie egzekucyjne prowadzone jest także na podstawie zaskarżonej decyzji. Trudno jedynie na podstawie samych oświadczeń spółki stwierdzić jakiego rzędu są jej zobowiązania oraz jaki mają charakter.
Podkreślić także w tym miejscu należy, że powoływanie się wnioskodawcy na swoje zobowiązania nie może wpłynąć bezpośrednio na ocenę przesłanek przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Trzeba bowiem zasygnalizować, że opłaty w postępowaniu sądowoadministracyjnym mają charakter danin publicznoprawnych i dlatego zwolnienie z obowiązku ich ponoszenia może być stosowane jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. To z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (tak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepubl.).
W konsekwencji ewentualne preferencyjne traktowanie przez wnioskodawcę należności w obrocie cywilnoprawnym przed należnościami z tytułu kosztów sądowych nie może uzasadniać przyznania prawa pomocy w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.