Uzasadnienie
Wyrokiem z 6 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rent strukturalnych. W terminie, który upłynął w dniu [...] r. skarżąca nie złożyła wniosku o uzasadnienie wyroku. Natomiast w piśmie datowanym na [...] r., a nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] r., adwokat O. T., wstępując do sprawy w charakterze pełnomocnika skarżącej, wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Wraz z tym pismem złożyła także wniosek o uzasadnienie. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że z uwagi na zdarzenia losowe związane z sytuacją rodzinną skarżącej (choroba córki) nie była ona w stanie uczestniczyć w rozprawie ani złożyć wniosku o uzasadnienie w wymaganym terminie. Wprawdzie rozmawiała na temat sprawy z pracownikiem Sądu i uzyskała informację o oddaleniu skargi, ale nie zrozumiała konsekwencji uchybienia terminu, także dlatego, że pouczenie dołączone do zawiadomienia o terminie rozprawy było w tym zakresie nieprecyzyjne. Ta przeszkoda – wynikła z niewiedzy skarżącej – ustała w dniu [...] r., kiedy to skarżąca odbyła konsultację prawną w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak stanowi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym w terminie bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu; postanowienie to może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 i 4 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Art. 88 P.p.s.a. stanowi natomiast, że wniosek spóźniony lub niedopuszczalny z mocy ustawy sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
W przedmiotowej sprawie wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że pełnomocnik skarżącej wskazał we wniosku trzy przyczyny uchybienia terminowi – chorobę córki skarżącej, jej trudną sytuację rodzinną i brak wiedzy na temat instytucji wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pierwsza przyczyna może zostać uznana za zamkniętą w dniu [...] r. (data wypisania ze szpitala), druga ma charakter ciągły, natomiast trzecia ustała w dniu [...] r. Z tego też powodu wniosek, złożony w dniu [...] r. uznać należy za złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a.
Osobną sprawą jest kwestia oceny czy uchybienie termin owi było wyłącznie spowodowane okolicznościami niezawinionymi przez skarżącą. O ile choroba bliskiej osoby czy problemy rodzinne mogą być za takie przesłanki uznane, o tyle brak wiedzy skarżącej co do przysługujących jej środków nie może być potraktowany jako niezawiniona przeszkoda.
Jest okolicznością bezsporną, że skarżąca nie korzystała w sprawie (przed dniem 22 maja 2014 r.) z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca nie ma wykształcenia prawniczego, zatem nie musi być dokładnie zorientowana w procedurze postępowania przed sądami administracyjnymi. Ustawodawca, wychodząc naprzeciw takim problemom, przewidział w art. 6 p.p.s.a. leżący po stronie sądu rozpoznającego sprawę obowiązek pouczania osób występujących bez pełnomocnika o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.
Wykonaniem tego obowiązku było pouczenie jakie skarżąca odebrała osobiście w dniu [...] r. wraz z zawiadomieniem o rozprawie (k. 17). W szczególności należy zacytować punkty 1, 3 i 4 tegoż pouczenia (pogrubienia od Sądu):
"1. Niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy
- 3. W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 P.p.s.a.) przy czym równoznaczne z wniesieniem go do Sądu (art. 3 § 3 P.p.s.a.) Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu pierwszej instancji.
- 4. W razie uwzględnienia skargi Sąd sporządza i doręcza z urzędu wyrok z uzasadnieniem każdej ze stron".
Analiza powyższego pouczenia, z którym skarżąca miała realną możliwość zapoznania się wskazuje, że zawiera ono wyłącznie zwroty występujące w języku potocznym, o znaczeniu zgodnym ze znaczeniem powszechnie przyjętym. Brak w nim także zwrotów nieprecyzyjnych czy niedookreślonych. Co więcej informacja ta nie zawiera mechanicznego powtórzenia treści przepisów, ale ich szczegółowe i dokładne omówienie, jak również wyjaśnienie wszelkich, mogących się nasunąć, watpliwości. Tym samym uznać należy, że niewiedza skarżącej w tym zakresie była wynikiem nie wadliwego pouczenia, co zbyt pobieżnego zapoznania się z nim lub też braku dogłębnej lektury tego dokumentu a za tę okoliczność skarżąca odpowiedzialność ponosi.
Wobec powyższego na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.