Uzasadnienie
W dniu 16 sierpnia 2012 r. (data nadania) J.G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług (zaliczenia na poczet zaległości podatkowej).
W skardze tej strona zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z 20 września 2013 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Z uzasadnienia wynika, że skarżąca nie zastosowała się do wezwania z 5 sierpnia 2013 r. i nie nadesłała urzędowego wniosku PPF.
Pismem z 18 października 2013 r. skarżąca wniosła sprzeciw. Do sprzeciwu został załączony wymagany druk PPF.
W związku z wątpliwościami wynikającymi ze złożonego wniosku Zgodnie z zarządzeniem z 12 listopada 2013 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku w szczególności poprzez:
- - przedłożenie odpisów lub kserokopii dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych dochodów przez skarżącą oraz jej małżonka w postaci przekazów pocztowych czyli tzw. "odcinków" z pobieranych świadczeń emerytalno-rentowych za ostatni miesiąc, decyzji o ich przyznaniu lub waloryzacji;
- - udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą oraz jej męża i córkę (np. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, umów o pracę,);
- - wskazanie czy córka lub jej małoletnie dzieci otrzymują rentę rodzinną lub inne świadczenia w związku ze śmiercią M.S.;
- - przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych (zarówno prywatnych jak i związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą) obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w okresie ostatnich sześciu miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, natomiast w przypadku gdyby uzyskanie takich wyciągów (w związku z zajęciem) nie było możliwe należało nadesłać zaświadczenie z banku informujące o wysokości zajęć, o sposobie ich spłaty oraz o wszelkich innych obciążeniach rachunku w okresie ostatnich trzech miesięcy, w szczególności o środkach wypłaconych na rzecz posiadacza rachunku;
- - nadesłanie wyciągów lub wykazów z wszystkich posiadanych przez męża skarżącej oraz jej córkę rachunków bankowych (zarówno prywatnych jak i związanych z prowadzoną działalnością), obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy;
- - nadesłanie odpisu lub kserokopii sprawozdania finansowego za 2011 r. i 2012 r. prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej (tj. bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej), przedłożenie odpisów lub kserokopii deklaracji VAT-7 za ostatnie trzy miesiące, przedstawienie odpisu lub kserokopii ewidencji środków trwałych oraz raportów kasowych z ostatnich trzech miesięcy, nadesłanie odpisów lub kserokopii złożonych za lata 2011/2012 zeznań podatkowych lub zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego o wysokości poniesionej straty oraz wypracowanego zysku;
- - udokumentowanie przy pomocy zawartych umów kredytu lub pożyczki oraz ustalonych harmonogramów ich spłat wysokości posiadanego w bankach zadłużenia;
- - przedstawienie dokumentów, potwierdzających fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania egzekucyjnego, o którym oświadcza skarżący we wniosku PPF w rubryce 10;
- - udokumentowanie (odpisem z księgi wieczystej lub kserokopią stosownego aktu notarialnego) tytułu prawnego do posiadanych nieruchomości wskazanych w rubryce nr 7.1 formularza, ich powierzchni oraz ewentualnego obciążenia hipoteką;
- - nadesłanie odpisów bądź kserokopii dokumentów obrazujących wysokość miesięcznie ponoszonych z tytułu utrzymania mieszkania wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za czynsz, wodę, gaz, energię elektryczną, telefon itp. oraz wskazanie źródeł dochodu, z którego te są pokrywane, natomiast w przypadku posiadania zadłużenia z powyższego tytułu należało przedłożyć stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające podane w tym zakresie dane,
- - w terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania. Poinformowano pełnomocnika skarżącej, że niezastosowanie się do tego wezwania w wyżej zakreślonym terminie może zostać potraktowane jako brak zachowania przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 tekst jedn. ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.
Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 2 grudnia 2013 r. co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Do dnia dzisiejszego strona skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - art. 244 § 1 p.p.s.a. i może być przyznane w zakresie całkowitym i częściowym - art. 245 § 1 p.p.s.a.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- - w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.),
- - w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona składa na stosownym formularzu (art. 257 p.p.s.a.), a kiedy jego treść okaże się niewystarczająca do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego winna go uzupełnić w zakreślonym terminie zgodnie z wezwaniem (art. 255 p.p.s.a.).
Brzmienie powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości weryfikację złożonego w tym zakresie oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę i to tak w zakresie całkowitym jak i częściowym. To sprawą zainteresowanego jest przecież wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, jako że użycie w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wskazuje wyraźnie, iż to wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z przewidzianego w tym przepisie dobrodziejstwa procesowego jakim jest instytucja prawa pomocy.
Należy podkreślić, że instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi (art. 214 § 1 p.p.s.a.). Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.).
Jak stanowi art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Złożony przez skarżącego sprzeciw od zarządzenia o odmowie przyznania prawa pomocy wywołał taki skutek, że Sąd jest zobowiązany ponownie rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne sprawy oraz zebrany materiał dowodowy istniejący w chwili obecnej.
Wobec powyższego Sąd dokonał analizy danych majątkowych przedstawionych we wniosku.
Zgodnie z treścią wniosku skarżąca wniosła o zwolnienie z opłaty z powodu braku środków na walkę z organem. Skarżąca jednak nie podała żadnych informacji dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej. Nie zastosowała się również do wezwania o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy z 13 listopada 2013 r. co utrwaliło przekonanie Sądu o braku przesłanek przyznania skarżącemu prawa pomocy.
Za takim stanowiskiem przemawia także ugruntowany w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I GZ 8/13 niepubl.).
Reasumując, należy stwierdzić, że skarżąca nie udowodniła w sposób nie budzący wątpliwości ani na etapie postępowania referendarskiego, ani w postępowaniu zainicjowanym wniesionym sprzeciwem, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.