Uzasadnienie
W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skarżąca Spółka podała, że przedmiotem jej działalności są gry na automatach o niskich wygranych. Wprawdzie jej kapitał wynosi 1.000.000,00 zł, jednak za ubiegły rok obrotowy poniosła stratę rzędu 532.000,00 zł. Ponadto posiadane środki trwałe, których wartość oszacowano na kwotę 632.000,00 zł obejmują: magazyn w P. oraz budynek w C. (zabezpieczone hipotekami na rzecz urzędu skarbowego) jak również stary samochód marki [...] i automaty do gier w większości zamortyzowane. A ponieważ stan jej rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 808,60 zł nie posiada środków na uiszczenie wpisu sądowego, który w rozpoznawanej sprawie wynosi [...] zł.
Powyższe dane uzupełniła nadesłaną przy piśmie z dnia [...] r. dokumentacją źródłową, z której ustalono, że na koniec 2013 r. Spółka dysponowała środkami pieniężnymi w kwocie 76.000,00 zł. Poza kapitałem podstawowym posiadała też kapitał zapasowy rzędu 78.000,00 zł (vide: bilans). Wprawdzie rachunek zysków i strat obejmował przychody ze sprzedaży rzędu 481.000,00 zł, przychody operacyjne wynoszące 32.000,00 zł, niemniej jednak przychody za 2013 r., zadeklarowane do opodatkowania, wynosiły 632.403,36 zł i po potrąceniu o koszty ich uzyskania rzędu 681.330,86 zł przyniosły stratę w kwocie 48.927,50 zł (vide: zeznanie podatkowe CIT-8). Obecnie jej podstawa opodatkowania wykazywana dla celów podatku VAT wynosi: 6.257,00 zł (wrzesień), 5.548,00 zł (październik) i 9.647,00 zł (listopad). Natomiast środki pieniężne w kasie i na rachunku bankowym kształtują się następująco: 231,92 zł i 149,61 zł (wrzesień), 1.476,22 zł i 82,75 zł (październik) i 116,82 zł (listopad).
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof.
Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 319).
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie analiza sytuacji finansowej strony skarżącej, nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Należy bowiem zauważyć, że w przypadku przedsiębiorców miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria dochodu, lecz przychodu, gdyż istnieją legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu minimalizować bądź w ogóle eliminować obciążenia podatkowe. Natomiast strata, jak już podkreślał NSA w postanowieniach z dnia 5 września 2013 r. o sygn. II OZ 707/13, LEX nr 1405523 oraz z dnia 25 września 2012 r. o sygn. akt I GZ 228/12, LEX nr 1328331, jest wyłącznie wynikiem bilansowania i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powyższe potwierdza dołączony do akt niniejszej sprawy materiał dowodowy, z którego ustalono, że w ubiegłym roku podatkowym Spółka wypracowała przychód rzędu 632.403,36 zł (vide: CIT-8), a poniesiona strata była jedynie konsekwencją nadwyżki ponoszonych kosztów jego uzyskania, którą w zeznaniu podatkowym ostatecznie zmniejszono deklarując ją na poziomie 48.927,50 zł. Okoliczność ta w ocenie rozpoznającego wniosek nie może przemawiać za uwzględnieniem zgłoszonego żądania.
Tym bardziej, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie przyjmuje się, że koszty sporów sądowych stanowią część kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem zdolność do ich ponoszenia należy badać z uwzględnieniem osiąganych przychodów, a nie dochodów (por. postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1543/13, LEX nr 1422842 oraz postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 2 lipca 2004 r., sygn. akt I SA/Gd 269/04, LEX nr 220385). Również w doktrynie utrwalony został pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44).
Mając zatem na uwadze powyższe przyjąć należało, że koszty sądowe, do których uiszczenia Spółka będzie zobowiązana mogą się znaleźć w strukturze szeroko rozumianych kosztów działalności przyjmujących dużo większe wartości (vide: zeznanie podatkowe CIT-8). Tym bardziej, że kapitał zapasowy na koniec 2013 r. wynosił 78.000,00 zł (vide: bilans). Ponadto Spółka poza przychodami z automatów wypracowuje również zyski z usług internetowych i z innej sprzedaży (vide: pkt 7 informacji dodatkowej). Wprawdzie wykazana w ostatnim kwartale podstawa opodatkowania w porównaniu do przychodu z 2013 r. nie jest znaczna, a łączna kwota wpisów, do których Spółka będzie zobowiązana wynosić będzie 10.383,00 zł (albowiem równolegle z niniejszą sprawą zainicjowano jeszcze trzy inne), niemniej jednak analiza pozostałych dokumentów źródłowych dołączonych do wniosku wskazuje, że Spółka bądź prowadzi działalność z pominięciem rachunku bankowego i raportu kasowego bądź przedłożone przez nią dokumenty nie są kompletne, gdyż nie obrazują w pełni jej rzeczywistych możliwości finansowych.
Należy bowiem zauważyć, że deklarowana dla celów podatku VAT w ostatnim kwartale podstawa opodatkowania Spółki wynosiła: 6.257,00 zł (wrzesień), 5.548,00 zł (październik) i 9.647,00 zł (listopad), a nabycie towarów i usług kształtowało się na poziomie: 1.924,00 zł (wrzesień), 4.624,00 zł (październik) i 3.000,00 zł (listopad). Tymczasem środki pieniężne odnotowane w kasie i na rachunku bankowym wynosiły w tym okresie: 236,12 zł i 615,00 zł (wrzesień), 4.300,00 zł i 799,50 zł (październik) oraz 489,80 zł (listopad), podczas gdy wypłacone kwoty to: 4,20 i 1.273,99 zł (wrzesień), 3.055,70 zł i 866,36 zł (październik) oraz 1.849,20 (listopad). Okoliczność ta zdaniem rozpoznającego sprawę nie pozwala na uwzględnienie złożonego wniosku. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.