Uzasadnienie
Pismem z 8 października 2013 r., nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżąca Spółka, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten powtórzyła następnie na druku urzędowego formularza (PPPr) czyniąc tym samym zadość wezwaniu z 28 października 2013 r. W jego uzasadnieniu podała, że zakres jej działalności obejmuje obrót paliwami i nieruchomościami. Za ubiegły rok obrotowy poniosła z tego tytułu stratę rzędu [...] zł (vide: rachunek zysków i strat). Wprawdzie jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł (vide: sprawozdanie finansowe za 2012 r.), jednak w wyniku prowadzonego przez organy podatkowe postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją, zajęte zostały rachunki bankowe Spółki oraz składniki posiadanego majątku, tj. dwa samochody marki [...] i [...] (vide: kserokopia zarządzenia o zabezpieczeniu z [...] r. wraz z protokołem o stanie majątkowym zobowiązanego i protokołem zajęcia ruchomości).
Również bank wypowiedział jej umowę kredytu i wezwał do jego spłaty w kwocie [...] zł pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego (vide: pismo z [...] r.). Niezależnie od powyższego do akt sprawy przedłożono: zeznanie podatkowe CIT-8, zerowe deklaracje podatkowe VAT-7 za okres od czerwca do listopada 2013 r., raporty kasowe od sierpnia do grudnia 2013 r., gdzie zgromadzone środki wynosiły: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, a nadto pismo z [...] r. dotyczące wypowiedzenia przez "B" umowy rachunku bankowego.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof.
Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę wykazane (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319).
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie dołączony do akt materiał dowodowy nie pozwalał na uwzględnienie złożonego wniosku. Wprawdzie za ubiegły rok obrotowy Spółka poniosła stratę rzędu [...] zł, niemniej jednak ta nie była spowodowana nierentownością prowadzonej działalności, albowiem jej przychód wynosił [...] zł (vide: zeznanie podatkowe CIT-8), tylko wysokością ponoszonych kosztów jego uzyskania, które zamykały się w kwocie [...] zł. W tej sytuacji biorąc pod uwagę wskazane wyżej dane nie można było uznać jakoby skarżąca zasługiwała na przyznanie prawa pomocy. Prowadzi ona przecież działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, co oznacza, że kwota należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego może się znaleźć w strukturze szeroko rozumianych kosztów działalności, przyjmujących przecież wyższe wartości. Tym bardziej, że w doktrynie za dominujący uznany został pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44).
Wprawdzie z dołączonych do wniosku dokumentów źródłowych wynika, że wobec Spółki wydane zostało zarządzenie o zabezpieczeniu, w wyniku którego jej konta bankowe zostały zablokowane niemniej jednak okoliczność ta nie może mieć znaczenia przesądzającego. Z treści art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) wynika wszakże, że w okresie zabezpieczenia - za zgodą organu egzekucyjnego - mogą być dokonywane wypłaty z zajętego - w celu zabezpieczenia - rachunku bankowego zobowiązanego, o ile ten przedstawi wiarygodne dokumenty świadczące o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. To oznacza, że dopóki skarżąca Spółka nie wykaże braku dostępnych środków na kontach jej wniosek nie odniesie zamierzonego skutku. Tym bardziej, że poza rachunkiem bankowym w "B" posiada ona jeszcze konto w "C", z którego [...] r. dokonała opłaty od pełnomocnictwa (k-13).
Wynikający z zajęcia tegoż rachunku zakaz wypłat – jak wynika z treści pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z [...] r. - nie dotyczy bieżących podatków, należności ZUS oraz zobowiązań wobec banków. Zatem i z tego powodu wskazana wyżej okoliczność nie mogła być brana pod uwagę. Podobnie jak konieczność spłacania zobowiązań cywilnoprawnych. Te bowiem nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego, skoro kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł, a jej aktywa trwałe szacuje się na kwotę [...] zł, podczas gdy posiadane w kasie i na rachunkach bankowych środki na koniec 2012 r. wynosiły [...] zł. W tej sytuacji trudno było przyjąć jakoby skarżąca Spółka zasługiwała na pomoc państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.