Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r., znak: [...], L. dz. [...], Prezes [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r. [...] r., znak: [...], L. dz. [...] wydaną na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) - zwanej dalej "Kpa", w której odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] w K. z [...] r., znak: [...], zatwierdzającej sporządzony w formie uproszczonej plan ruchu "A" na okres [...] r. – [...] r.
Rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym:
Dyrektor [...] w K. decyzją z [...] r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 64 ust. 4 ustawy z 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947, z późn. zm.) - zwanej dalej "P.g.g.", obowiązującej w dniu wydania decyzji, na wniosek przedsiębiorcy ""B"" Sp. z o.o. z siedzibą [...], B., zatwierdził sporządzony w formie uproszczonej plan ruchu "A" na okres [...] r. – [...] r. Zatwierdzony plan ruchu został sporządzony na podstawie koncesji udzielonej przedsiębiorcy ""B"" Sp. z o.o. decyzją Marszałka Województwa M. z [...] r., znak: [...] oraz projektu zagospodarowania złoża, będącego załącznikiem do wniosku o udzielenie koncesji.
W dniu [...] r. do Prezesa [...] wpłynął wniosek G. N. i K.N., z [...] r., o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] w K. z [...] r. w przedmiocie zatwierdzenia planu ruchu. We wniosku strony zarzuciły, iż przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § pkt 2 Kpa, ponieważ "wydana została z rażącym naruszeniem przepisów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 czerwca 2002 r. w sprawie planów ruchu zakładów górniczych (Dz. U. Nr 94 poz. 840, z późn. zm.)." Wnioskodawcy podnieśli, iż zgodnie z załącznikiem nr 2 pkt II do cyt. rozporządzenia, przedsiębiorca jest zobowiązany posiadać tytuł prawny do nieruchomości, na której prowadzi lub zamierza prowadzić ruch "A". Ich zdaniem, przedsiębiorca ""B"" Sp. z o.o. nie posiada tytułu prawnego do należących do wnioskodawców działek nr [...] i nr [...], objętych planem ruchu "A" i przewidzianych do eksploatacji, dlatego też wnioskują o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Dyrektora [...] w K..
Uzasadniając powyższą tezę skarżący wskazali że w odniesieniu do działki o nr [...] złożyli stosowne oświadczenie w [...] r., ale ich zdaniem nie może ono stanowić dowodu potwierdzającego tytuł prawny wyżej wymienionego przedsiębiorcy do prowadzenia na tej działce działalności górniczej, albowiem oświadczenie dotyczyło jedynie zgody na objęcie jej koncesją. Przedsiębiorca nie posiadał na dzień zatwierdzania koncesji i nadal nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, gdyż nie zawarł ze skarżącymi umowy uprawniającej go do eksploatacji kruszywa.
Skarżący wskazali także, że działkę o nr [...] nabyli z dniem [...] r. przez zasiedzenie na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] r. W odniesieniu do tej działki wcześniejsza właścicielka zawarła z przedsiębiorcą ""B"" Sp. z o.o. w dniu [...] r. umowę dzierżawy. Z powyższego skarżący wywodzą, że na dzień zatwierdzania planu ruchu przedsiębiorca ""B" " Spółka z o.o. wiedząc o braku tytułu prawnego do działki o nr [...] powinien tę działkę wyłączyć z zakresu eksploatacji, składając stosowny dodatek do planu ruchu, czego jednak nie uczynił.
Co więcej, na dzień wniesienia do Prezesa [...]wniosku o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji Dyrektora [...] w K., przedsiębiorca nie wyłączył tej działki z zakresu eksploatacji i została ona już częściowo wyeksploatowana, a obecnie prowadzone są na niej inne roboty związane z ruchem "A".
Postanowieniem z [...] r. Prezes [...]wszczął, na wniosek G. N. i K.N. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] w K. z [...] r., a następnie decyzją z [...] r. odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, albowiem uznał, iż decyzja nie jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zdaniem Prezesa [...] twierdzenie wnioskodawców o wydaniu decyzji zatwierdzającej plan ruchu "A" z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 czerwca 2002 r. w sprawie planów ruchu zakładów górniczych (Dz. U. Nr 94, poz. 840, z późn. zm.) jest błędne. Zgodnie bowiem z pkt II.
4. załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji w sprawie planów ruchu zakładów górniczych, określającego szczegółowe wymagania dotyczące planu ruchu odkrywkowego "A" wydobywającego kopalinę pospolitą sporządzanego w formie uproszczonej, przedsiębiorca winien wskazać tytuł prawny do nieruchomości, na której prowadzi lub zamierza prowadzić ruch "A". Zgodnie z art. 64 ust. 1 P.g.g., plan ruchu sporządza się na podstawie warunków określonych w koncesji oraz projektu zagospodarowania złoża. Na etapie udzielania koncesji, przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ koncesyjny jest ustalenie praw przysługujących wnioskodawcy do nieruchomości gruntowej, w granicach której ma być wykonywana zamierzona działalność w zakresie wydobywania kopaliny metodą odkrywkową, lub dowód przyrzeczenia jego ustanowienia. W tym celu, zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 3 P.g.g. do wniosku o udzielenie koncesji przedsiębiorca dołącza dowody istnienia tych praw. Wydając [...] r. decyzję koncesyjną, Marszałek Województwa [...] uznał za wystarczające dowody w postaci umowy dzierżawy nieruchomości gruntowej nr [...] z [...] r. oraz oświadczenie G. i K. N. z [...] r., dotyczące wyrażenia zgody na objęcie działki o numerze ewidencyjnym [...] dokumentacją koncesyjną na poszukiwanie i eksploatację kruszyw. Strony nie wniosły odwołania od wydanej koncesji.
Organ wyjaśnił także, iż organ zatwierdzający plan ruchu nie ma kompetencji do badania praw do nieruchomości gruntowych, na których ma być prowadzona działalność górnicza, bowiem prawo nie przewiduje dołączania ich na etapie zatwierdzania planu ruchu pozostawiając do rozstrzygnięcia tę kwestię organom koncesyjnym. Co do działki nr [...] organ stwierdził, że wnioskodawcy w oświadczeniu z [...] r. wyrazili zgodę na objęcie działki nr [...] "dokumentacją koncesyjną na poszukiwanie i eksploatacją kruszyw’’. Organ przytoczył i podzielił stanowisko Ministra Środowiska, wyrażone w decyzji z [...] r., znak: [...], zgodnie z którą "stanowisko wnioskodawców, zgłoszone po 2 latach od wydania koncesji, zdaniem których nigdy nie wyrażali oni zgodny na objęcie działki o nr ewid. [...] koncesjonowaną działalnością gospodarczą nie jest wiarygodne (...) Nie sposób bowiem zakładać, by oświadczenie właścicieli działki nr ewid. [...] o braku sprzeciwu wobec zamiarów adresata koncesji mogło być zrozumiane w ten sposób, że nie wyrażają oni zgody na wydanie koncesji."
Odnośnie działki nr [...] położonej w miejscowości W., z dokumentów zgromadzonych w sprawie - zdaniem organu - wynika, iż ""B"" Sp. z o.o. [...] r. zawarł umowę dzierżawy z ówczesnym posiadaczem działki, M. L.. Prawo własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] wnioskodawcy nabyli przez zasiedzenie z dniem [...] r. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] r. (sygn. akt [...]). Prezes [...] zaznaczył, iż w dniu wydania decyzji przez Dyrektora [...] w K., tj. [...] r., przedsiębiorca legitymował się prawem do tej działki. Oświadczenie przedsiębiorcy dotyczące dzierżawy pod eksploatację złoża żwiru m.in. działki nr [...] było zgodne ze stanem faktycznym i prawnym.
Prezes [...] dokonał również oceny przedmiotowej decyzji pod kątem istnienia innych - niewskazanych we wniosku skarżących – przesłanek stwierdzenia nieważności, określonych w art. 156 § 1 K.p.a., uznając, że nie zachodzą w przedmiotowej sprawie.
Od tej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] r. wnieśli G. N. i K. N. podtrzymując dotychczasową argumentację o nieważności rozstrzygnięcia Dyrektora [...] w K. spowodowaną rażącym naruszeniem prawa, które polegało na zatwierdzeniu planu ruchu "A" pomimo tego, że przedsiębiorca, dla którego plan ten zatwierdzono nie legitymował się tytułem prawnym do działek [...] i [...].
Rozpoznając przedmiotowy wniosek Prezes [...]wydał zaskarżoną decyzję z [...] r., w której podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji z [...] r. i stwierdził, że w jego ocenie w stosunku do decyzji Dyrektora [...] w K. nie zachodzi prawdopodobieństwo zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 Kpa.
W dniu [...] r. wpłynęła skarga z [...] r. "na decyzję Prezesa [...]w K. z [...] r., [...], L.dz. [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] K. z [...] r" znak: [...], zatwierdzającej sporządzony w formie uproszczonej plan ruchu "A"na okres [...] r. – [...] r. oraz decyzję Prezesa [...]w K. z [...] r., [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezesa [...]z [...] r., [...], L. dz. [...]".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący, zarzucają naruszenie:
- - art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] K. z [...] r., zatwierdzającej sporządzony w formie uproszczonej plan ruchu "A" " W. I" na okres [...] r. – [...] r., podczas, gdy - zdaniem skarżących - przedmiotowa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrzny i Administracji z 14 czerwca 2002 r. w sprawne planów ruchu zakładów górniczych (Dz. U. Nr 9, poz. 840 z późn. zm.), w szczególności załącznikiem nr 2 pkt II do tego rozporządzenia, zgodnie z którym przedsiębiorca jest zobowiązany posiadać tytuł prawmy do nieruchomości, na której prowadzi lub zamierza prowadzić ruch "A".
- - art. 7, 8 i 11 Kpa poprzez niedokonanie przez Prezesa [...]wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz dokonanie błędnej oceny faktów ustalonych podczas prowadzonego postępowania w zakresie ustalenia, że tylko na etapie uzyskiwania koncesji przedsiębiorca powinien legitymować się tytułem prawnym do nieruchomości, podczas gdy przedsiębiorca powinien także legitymować się prawem do nieruchomości na etapie zatwierdzania planu ruchu, (co wynika z cytowanego wyżej rozporządzenia), jak również na etapie jego realizacji, tj. prowadzenia ruchu.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o:
- - uchylenie w całości zaskarżonych decyzji Prezesa [...]z [...] r. i z [...] r.,
- - stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora [...] w K. z [...] r., znak: [...],
- - orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący, cytując treść uzasadnień decyzji Prezesa [...], wskazują, że decyzja wydana przez Dyrektora [...] w K., której stwierdzenia nieważności żądają, została wydana z rażącym naruszeniem cytowanego wyżej przepisu rozporządzenia. Zdaniem skarżących prowadzący ruch "A" przedsiębiorca ""B"" Spółka z o.o. nie posiadał tytułu prawnego do należących do skarżących działek o nr [...] i [...], a objętych zatwierdzonym tą decyzją planem ruchu "A" "W. I". Uzasadniając powyższą tezę skarżący powtórzyli, że w odniesieniu do działki o nr [...] złożyli stosowne oświadczenie w [...] r., ale ich zdaniem nie może ono stanowić dowodu potwierdzającego tytuł prawny wyżej wymienionego przedsiębiorcy do prowadzenia na tej działce działalności górniczej, a jedynie podstawę objęcia jej koncesją.
Natomiast działkę o nr [...] skarżący nabyli z dniem [...] r. przez zasiedzenie na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] r. W odniesieniu do tej działki wcześniejsza właścicielka zawarła z przedsiębiorcą ""B" " w dniu [...]r. umowę dzierżawy. Z powyższego skarżący wywodzą, że na dzień zatwierdzania planu ruchu przedsiębiorca ""B" " Spółka z o.o. wiedząc o braku tytułu prawnego do działki o nr [...] powinien tę działkę wyłączyć z zakresu eksploatacji, składając stosowny dodatek do planu ruchu, czego zaniechał.
Ponadto skarżący podnieśli, że Prezes [...]wydał zaskarżone decyzje z naruszeniem art. 7, 8, i 11 Kpa, w szczególności poprzez błędne uznanie, że tylko na etapie uzyskiwania koncesji przedsiębiorca powinien legitymować się tytułem prawnym do nieruchomości, a nie jak wywodzą skarżący również na etapie zatwierdzania planu ruchu, jak i jego realizacji.
Prezes [...] w odpowiedzi na skargę podniósł, że jest ona nieuzasadniona, a argumenty podane w jej uzasadnieniu są chybione, gdyż przeprowadzone przez niego postępowanie nie wykazało, że decyzja Dyrektora [...] w K., której stwierdzenia nieważności żądają skarżący została podjęta z naruszeniem prawa, a tym bardziej rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności załącznika nr 2 pkt II do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 czerwca 2002 r. w sprawie planów ruchu zakładów górniczych (Dz. Nr 94, poz. 840). Postępowanie to nie wykazało, że decyzja Dyrektora [...] w K. jest objęta inną kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 156 § 1 Kpa. Wskazał, że podstawowym i w zasadzie jedynym zarzutem, który podnoszą skarżący od początku całego postępowania w przedmiotowej sprawie jest brak tytułu prawnego wyżej wymienionego przedsiębiorcy prowadzącego ruch "A" do nieruchomości o nr [...] i [...] które należą do skarżących, a które objęte są planem ruchu "A" "W. I".
Zdaniem Prezesa [...] zarzut ten nie może zostać uznany za trafny w świetle brzmienia przepisów wyżej wymienionego rozporządzenia, a także dokumentów załączonych przez przedsiębiorcę do wniosku o zatwierdzenie planu ruchu, w szczególności treści koncesji z [...] r. Wydając koncesję Marszałek Województwa [...] uznał dowody w postaci umowy dzierżawy (działka [...]) oraz oświadczenia skarżących z [...] r. (działka nr [...]) za dostatecznie potwierdzające tytuł prawny przedsiębiorcy. Natomiast zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947, z późn. zm.) plan ruchu sporządza się na podstawie warunków określonych w koncesji oraz projektu zagospodarowania złoża. Na etapie właśnie postępowania w sprawie udzielenia koncesji przedsiębiorca ""B"" Spółka z o.o. przedłożył organowi koncesyjnemu dowody istnienia praw do przedmiotowych działek, a brak było jakichkolwiek podstaw, by organ zatwierdzający plan ruchu kwestionował te prawa przedsiębiorcy wykazane już na etapie ubiegania się o koncesję i uznane przez organ koncesyjny.
Organ wskazał ponadto, że przedsiębiorca ""B"" Spółka z o.o. wystąpił do Marszałka Województwa [...] o zmianę decyzji koncesyjnej z [...] r., która zmieniona decyzją z [...] r., znak: [...] i nie obejmuje już działek o nr ewidencyjnych [...] i [...].
Zdaniem Prezesa [...] nie znajduje również żadnego uzasadnienia zarzut, odnoszący się naruszenia art. 7, 8 i 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż podjął on wszelkie niezbędne czynności do stwierdzenia czy zachodzą przesłanki dla stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Dyrektora [...] w K., a zasadność tych przesłanek została stronie skarżącej w pełni wyjaśniona w decyzji wydanej przez niego jako organ I instancji i podtrzymana przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej powoływana jako p.p.s.a. Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 156 § 1 Kpa). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Na wstępie należy podkreślić, że w niniejszej sprawie strona skarżąca domagała się wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] w K. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 czerwca 2002 r. w sprawie planów ruchu zakładów górniczych (Dz. U. Nr 94, poz. 840 ze zm.), zgodnie z którym przedsiębiorca obowiązany jest posiadać tytuł prawny do nieruchomości, na której prowadzi ruch "A". Natomiast - zdaniem skarżących - przedsiębiorca górniczy nie posiadał tytułu prawnego do działek [...] i [...], uprawniającego go do prowadzenia robót górniczych. Odnośnie stanowiącej ich własność działki nr [...] wyjaśnili, że oświadczeniem z [...] r. wyrazili jedynie zgodę na objecie jej koncesją, ale nie zawarli z przedsiębiorcą górniczym żadnej umowy uprawniającej go do prowadzenia eksploatacji kruszywa.
Odnośnie działki [...] skarżący wskazali, że przedsiębiorca posiadał umowę dzierżawy zawartą [...] r. z ówczesną jej właścicielką M. L., a którą to działkę skarżący nabyli przez zasiedzenie na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] r. z dniem [...] r.
Wobec takiej treści wniosku skarżących wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad stanowiących przesłankę stwierdzenia nieważności (wyrok NSA z 22 maja 1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1987, nr 1, poz. 35). W konsekwencji, w postępowaniu prowadzonym z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych dla postępowania o stwierdzenie nieważności, a to oznacza, że nie może rozpatrywać sprawy, w której wydano decyzję, jakiej stwierdzenia nieważności strona się domaga.
Przechodząc do analizy powołanej przez stronę przesłanki nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, należy podkreślić, że przepis ten dla stwierdzenia nieważności decyzji wymaga, aby została ona wydana z naruszeniem prawa, ale nie jakimkolwiek naruszeniem, lecz jedynie rażącym.
Doktryna i praktyka sądowa dokonały wykładni pojęcia "rażącego naruszenia prawa". Przyjmuje się, że następuje ono wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z 17.09.1997 r., III SA 1425/96, Temida (CD), Sopot 2002). O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa, albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązki (zob. wyrok NSA z 13.10.2005 r., sygn. akt FSK 2294/04, LEX nr 173113).
Zatem rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym, co należy podkreślić, wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z 13.07.2001 r., sygn. akt III SA 1110/00oraz z 8.12.2005 r., sygn. akt II FSK 27/05, LEX nr 187767). Jako rażącego naruszenia prawa nie należy zaś traktować błędów w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (tak wyrok WSA w Warszawie z 12.01.2004 r., sygn. akt III SA 933/02, LEX nr 149177), a więc w sytuacji, gdy decyzja jest w sposób oczywisty sprzeczna z przepisem prawa i - w związku z powyższym - nie może pozostawać w obrocie prawnym praworządnego państwa (por. wyroki: NSA z 13.05.2003 r., sygn. akt III SA 2395/0, LEX nr 146076 oraz WSA w Warszawie z 14.10.2004 r., sygn. akt III SA 2293/03, Monitor Podatkowy 2004/11/3). Nie jest natomiast zasadna interpretacja rozszerzająca przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, jako że instytucja ta jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych i jako wyjątek powinna być interpretowana ściśle.
Za ścisłą wykładnią przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji opowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z 11.05.2000 r., sygn. akt III RN 62/00, (publikowane na stronie nsa.gov.pl), gdzie stwierdził, iż "Przepis art. 156 par. 1 K.p.a. powinien być interpretowany ściśle, a zatem przy stwierdzeniu nieważności decyzji należy brać pod rozwagę okoliczności wymienione w tym przepisie. Niedopuszczalne jest odwoływanie się do innych, niewymienionych w tym przepisie przesłanek, w tym błędu, winy, należytej staranności lub dobrej wiary." Z przyjęcia powyższej wykładni, wynikającej ze zbieżnych orzeczeń NSA i WSA wynikają dwa wnioski.
Po pierwsze, że nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia z powodu rażącego naruszenia prawa, jeżeli w orzecznictwie lub w doktrynie wskazuje się na możliwość rozbieżnej interpretacji konkretnej normy, a więc na dopuszczenie możliwości podjęcia na jej tle rozstrzygnięć o różnej treści, a dla każdego z takich rozstrzygnięć można znaleźć argumenty oparte na prawidłowej wykładni. Oznacza to w oczywisty sposób, iż żadnego z takich rozstrzygnięć nie można by kwalifikować jako "rażącego naruszenia prawa" (tak wyrok NSA z 4.12.1996 r., III SA 1817/95, Temida (CD), Sopot 2002).
Po wtóre zaś wynika z niej, iż kwestię nieważności decyzji należy analizować przez pryzmat treści decyzji ("treść decyzji pozostaje w sprzeczności"). Wada powodująca nieważność rozstrzygnięcia musi tkwić w samej decyzji, co oznacza, że z reguły jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie będzie uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu (por. wyroki NSA z 12.10.2001 r., III SA 1472/00, z 7.08.2001 r., sygn. III SA1285/00 i z 8.12.2005 r. II FSK 27/05).
Uwzględniając powyższe, Sąd orzekający uznał, iż w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania treść decyzji Dyrektora [...] zatwierdzającej plan ruchu "A" nie narusza prawa, a tym bardziej nie narusza go w sposób rażący, zatem zaskarżona decyzja Prezesa [...] utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie tegoż organu odmawiające stwierdzenia jej nieważności jest zasadna i nie narusza prawa. Nie jest bowiem tak, że decyzja Dyrektora [...] pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu i wada ta tkwi w samej decyzji, a tylko taki stan mógłby skutkować uwzględnieniem skargi.
Stosownie do art. 64 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy z 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji Dyrektora [...] w K., na podstawie warunków określonych w koncesji oraz projektu zagospodarowania złoża przedsiębiorca sporządza plan ruchu każdego "A".
- 2. Plan ruchu "A" określa szczegółowe przedsięwzięcia niezbędne w celu zapewnienia:
- 1) bezpieczeństwa powszechnego,
- 2) bezpieczeństwa pożarowego,
- 3) bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników "A",
- 4) prawidłowej i racjonalnej gospodarki złożem,
- 5) ochrony środowiska wraz z obiektami budowlanymi,
- 6) zapobiegania szkodom i ich naprawiania.
- 4. Plan ruchu "A" podlega zatwierdzeniu, w drodze decyzji, przez właściwy organ nadzoru górniczego.
Z powyższego przepisu wynikają dwa wnioski. Po pierwsze, że plan ruchu sporządza przedsiębiorca, a organ nadzoru górniczego jedynie go zatwierdza, a po wtóre, że w głównej mierze dotyczy on aspektu technicznego eksploatacji złoża, a nie kwestii cywilnoprawnych, w tym praw do terenu, na którym ma być prowadzona działalność górnicza.
Potwierdzeniem tej tezy jest treść § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 czerwca 2002 r. w sprawie planów ruchu zakładów górniczych, zgodnie z którym z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w załącznikach nr 1-4 do rozporządzenia, plan ruchu "A" składa się z dwóch części:
- 1) podstawowej - zawierającej dane dotyczące "A", niewymagające regularnych zmian,
- 2) szczegółowej - zawierającej szczegółowe dane dotyczące ruchu "A" oraz informacje dotyczące zasad i sposobu prowadzenia robót.
Faktem jest, że w załączniku Nr 2, określonym jako "I. SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA DOTYCZĄCE PLANU RUCHU ODKRYWKOWEGO "A"", "1. Część podstawowa planu ruchu", Rozdział II, pkt 1.4 wskazano "Tytuł prawny do nieruchomości, na której przedsiębiorca prowadzi lub zamierza prowadzić jakiekolwiek prace. Przewidywane zmiany tytułu prawnego do nieruchomości, na której przedsiębiorca zamierza prowadzić jakiekolwiek prace."
Z zestawienia powyższych zapisów załącznika do rozporządzenia i powołanego przepisu ustawy Prawo geologiczne i górnicze, zdaniem Sądu orzekającego wynika, że takie m.in. dane winien zawrzeć w planie ruchu przedsiębiorca, który go sporządza, co nie jest jednak tożsame z obowiązkiem organu zatwierdzającego plan ruchu do weryfikacji wszystkich wskazanych danych. W niniejszej sprawie przedsiębiorca takie dane wskazał w dokumencie określonym jako "Tytuł prawny do nieruchomości, na której przedsiębiorca prowadzi lub zamierza prowadzić ruch "A"" (w aktach administracyjnych, brak numeracji stron), gdzie stwierdził, że "przedsiębiorca posiada akty własności lub umowy dzierżawy dla nieruchomości w granicach obszaru górniczego "W. I". O prawidłowości powyższego wniosku wydaje się świadczyć wykaz załączników do planu ruchu sporządzanego w formie uproszczonej, zawarty w dalszej części załącznika nr 2 do omawianego rozporządzenia, który zawiera 13 punktów, w tym m.in.:
- 1. Schemat organizacyjny "A", z określeniem stanowisk kierownictwa i dozoru ruchu.
- 2. Odpis koncesji na wydobywanie kopaliny.
- 3. Odpis zawiadomienia organu administracji geologicznej o przyjęciu bez zastrzeżeń dokumentacji geologicznych lub ich zmian.
- 4. Odpis zawiadomienia organu koncesyjnego o przyjęciu bez zastrzeżeń dodatku do projektu zagospodarowania złoża.
- 5. Mapa sytuacyjno-wysokościowa terenu górniczego, jednak żaden z owych 13 punktów nie dotyczy kwestii prawa do dysponowania terenem, na jakim ma być prowadzona działalność górnicza. To oznacza, że organ zatwierdzający plan ruchu "A" nie ma dostępu do dokumentów źródłowych dotyczących prawa do dysponowania terenem ani też nie posiada instrumentów prawnych do zweryfikowania w tym zakresie oświadczenia przedsiębiorcy. Zatem nie można skutecznie zarzucić Dyrektorowi [...] w K., że nie sprawdził oświadczenia przedsiębiorcy co do jego praw do działek [...] i [...]. Nawet jednak gdyby przyjąć, że taki obowiązek na organie tym ciąży (którego to poglądu Sąd orzekający nie podziela), to zauważyć należy, że decyzja Dyrektora [...] w K. w sprawie zatwierdzenia planu ruchu "A" została wydana [...] r. Przedsiębiorca górniczy na potwierdzenie swego tytułu prawnego do działki nr [...] posiadał oświadczenie skarżących (w aktach sprawy), w którym stwierdzili oni, że "wyrażają zgodę na objęcie naszej działki nr ewid. [...], [...] w miejscowości W. dokumentacją koncesyjną na poszukiwanie i eksploatację kruszyw". Zdaniem Sądu z takiej treści oświadczenia wynika, że skarżący godzili się z tym, że na powołanej działce przedsiębiorca, do którego oświadczenie jest skierowane, będzie prowadził działalność górniczą. Jaki bowiem inny sens miałoby wyrażenie zgody na objęcie działki dokumentacją koncesyjną na "eksploatację kruszyw?"
Natomiast w przedmiocie działki [...] zauważyć należy, że skarżący sami wskazują, iż nabyli jej własność przez zasiedzenie co prawda z dniem [...] r., ale na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] r. Stało się ono prawomocne z dniem [...] r., co wynika z uzasadnienia decyzji Ministra Środowiska nr [...] z [...] r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej z [...] r. w części dotyczącej działek [...] i [...] (str. 2), zatem rozstrzygnięcie to nie mogło być znane organowi zatwierdzającemu plan ruchu w dniu wydania decyzji, której stwierdzenia nieważności strona żąda czyli [...] r. Wobec powyższego nie sposób przyjąć, że organ nadzoru górniczego zatwierdzając plan ruchu "A" w przedłożonym brzmieniu naruszył prawo, a zatem obie decyzje Prezesa [...] z [...] r. o odmowie stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia i z [...] r. o utrzymaniu w mocy decyzji z [...] r. nie naruszają prawa.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.
- - ---------------------- 12