Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 22 lutego 2021 r., nr 090000/71/63332/2021/RDZ-B6 Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącej D. M. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Emerytur Pomostowych za listopad 2020r.
W podstawie prawnej powołał art. 31zq ust. 7 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz.1842 ze zm.) - dalej: ustawa o COVID-19 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020r.,poz. 266 ze zm.).
Z akt sprawy wynika, że we wniosku z 25 stycznia 2021 r. skarżąca zwróciła się o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia i Fundusze za listopad 2020 r. deklarując jako kod przeważającej działalności kod PKD 47.89.Z.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, organ I instancji odmówił zwolnienia z tytułu składek. Stwierdził, że z danych przekazanych przez GUS wynika, że kod ten jest niezgodny z danymi ujawnionymi w REGON wg stanu na 30 września 2020r. Natomiast wg CEIDG z 2 marca 2020r. przeważającym rodzajem działalności jest działalność oznaczona kodem 47.78.Z, a ten kod nie korzysta ze zwolnienia.
Strona nie zgodziła się z tą decyzją i wniosła do sądu administracyjnego skargę (określoną jako odwołanie) na decyzję z 22 lutego 2021r. Nie sformułowała wobec niej konkretnych zarzutów. Stwierdziła, że od 1 maja 2016r. prowadzi tylko i wyłącznie handel na targowiskach. Natomiast czynnikiem, który wskazuje jaka działalność ma charakter przeważający jest wartość sprzedaży i dla niej jest to działalność oznaczona kodem 47.89.Z – Sprzedaż detaliczna pozostałych wyrobów prowadzona na straganach i targowiskach. Niezaktualizowane wpisy w CEIDG nie powinny być decydujące i dyskwalifikować ją od otrzymania pomocy publicznej. W oparciu o powyższe, w niosła o zmianę niekorzystanej dla niej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że rodzaj przeważającej działalności ustala się w oparciu o treść rejestru REGON wg stanu na 30 września 2020r. Natomiast strona dokonała zmiany treści wpisu na uprawniający do zwolnienia dopiero 25 listopada 2020r., co było działaniem spóźnionym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Dokonując zaś kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanych na wstępie ramach Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 31 zo ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (Dz. U. poz.1842), na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.
W myśl art. 31zo ust. 11 ustawy oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
W ocenie Sądu sformułowanie "działalność oznaczoną wg PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" należy odnosić do działalności rzeczywistej, faktycznie prowadzonej.
Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej – t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443). Ma on charakter formalny i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Wpis do rejestru należy traktować raczej w kategoriach domniemania prawnego, które ma na celu uproszczenie postępowania o udzielenie ulgi.
Rodzaj deklarowanej działalności jest także oświadczeniem wiedzy i ma charakter faktów. Może być kwestionowany, ponieważ stan stwierdzony takim oświadczeniem jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy albo fałszu. (Tak Sąd Najwyższy w wyrokach z 7 stycznia 2013r., sygn. akt II UK 142/12 i z 23 listopada 2016r., sygn. akt II UK 402/15, publ. https://legalis.pl).
Zdaniem Sądu, z powyższego wynika, że sama treść wpisu do rejestru REGON w zakresie kodów PKD nie może świadczyć o przeważającej działalności podmiotu.
Należy bowiem wziąć pod uwagę, że z treści § 10 rozporządzenia wynika, że ulga przysługuje przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym daną działalność. Stanowi on bowiem o "płatniku składek prowadzącym działalność". Nie jest zatem decydująca sama treść wpisu do rejestru REGON w zakresie działalności przeważającej
Stosownie do art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazuje to, że organ zaskarżoną decyzją naruszył ten przepis poprzez brak odniesienia się do treści wniosku w zakresie twierdzeń zgłaszanych przez stronę w zakresie profilu jej działalności.
Wreszcie przypomnieć należy, że stosownie do art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś zgodnie z art. 80 K.p.a. ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Sądu i te regulacje zostały w toku postępowania naruszone.
Należy także wziąć pod uwagę cel rozporządzenia, który wynika wprost z jego tytułu, a jakim jest wsparcie uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, a więc m. in. łagodzenie skutków społeczno – gospodarczych poprzez udzielanie przedsiębiorcom pomocy materialnej, mającej na celu zapobieżenie upadłości lub likwidacji działalności gospodarczej i miejsc pracy. Uwzględniając powyższe uregulowania prawne i cel ustawy, Sąd stanął na stanowisku, że pomoc przewidziana w rozporządzeniu winna trafić do podmiotów, które faktycznie prowadziły jako przeważającą działalność objętą kodami w nim wskazanymi, zaś przychód z tej działalności był niższy co najmniej o 40 %.
Odnośnie kodów, pod jakimi strona prowadziła działalność zauważyć należy, że działalność strony – jak podniosła w skardze – od 1 maja 2016r. jest tożsama i polega na prowadzeniu handlu na straganach i targowiskach.
Powyższe nie stoi w sprzeczności z przepisami ustawy nakazującymi przyznawać wsparcie podmiotom prowadzącym działalność oznaczoną określonymi kodami. Nie wskazuje ona bowiem, że do wsparcia uprawnia sam wpis w rejestrze REGON działalności o określonych kodach, lecz faktyczne wykonywanie działalności o określonych kodach.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu. Ustali, jaka działalność miała dla strony charakter przeważający wg stanu na 30 września 2020r., przy czym istotna będzie działalność faktycznie prowadzona, a nie jedynie deklarowana wpisem w rejestrze REGON.
Sąd stwierdził, że organ naruszył prawo materialne, tj. art. 31zo ust. 10 ustawy poprzez jego błędną wykładnię oraz prawo procesowe tj. art. art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego co do faktycznie prowadzonej przez skarżącą działalności i niepełne uzasadnienie rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach nie orzeczono, gdyż skarżąca działała osobiście, a sprawa korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.