Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, zaskarżonym postanowieniem z [...] r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r., nr [...], mocą którego odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku W. M. (dalej: wnioskodawca, skarżący) z dnia 3 listopada 2019 r.
Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskodawca, pismem z 3 listopada 2019 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z wnioskiem o zwrot cyt: "zajętej ponad normatywne kwoty w związku z importem samolotów [...] z USA zgłoszonych do odprawy celnej w dniu 16 marca1999 r. w UC w W.".
Postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., działając jako organ egzekucyjny, na podstawie 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ww. wniosku.
Pismem z 9 grudnia 2019 r; skarżący wniósł zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, zarzucając brak zrozumienia załączonych do wniosku załączników, które obrazują sprawę. Do zażalenia załączył kopię decyzji dnia z [...] r. W ocenie skarżącego organ naruszył Kodeks celny potwierdzając nieprawdę i działał na jego szkodę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, postanowieniem z [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r., uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i brak jest podstaw do jego wycofania z obrotu prawnego.
Organ przedstawił stan sprawy, wskazując, że wobec skarżącego wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] z [...] r. wystawionego na podstawie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W., nr [...], uznającej zgłoszenie celne skarżącego za nieprawidłowe. W przedmiotowej sprawie, według zgłoszenia celnego zawartego w JDA SAD nr [...] z [...] r. skarżący zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci 2 sztuk samolotów cywilnych [...]. Do zgłoszenia celnego dołączono: fakturę zakupu, fakturę transportową, oświadczenie dotyczące transportu oraz deklaracje wartości celnej. Podczas weryfikacji zgłoszenia celnego zakwestionowano wiarygodność wartości transakcyjnej wynikającej z faktury zakupu, w związku z czym postanowieniem z [...] r. wszczęto z urzędu postępowanie celne.
Decyzją z [...] r., Dyrektor Urzędu Celnego w W. uznał zgłoszenie celne z 16 marca 1999 r. za nieprawidłowe w zakresie ustalenia wartości celnej i określenia kwoty długu celnego i orzekł w tym zakresie. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z [...] r. Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] r., Dyrektor Urzędu Celnego w W. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za prawidłowe w zakresie wartości celnej i określenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz orzekł o zwrocie cła w kwocie 18.070,20 zł.
Niezależnie od powyższego, wystąpiono do władz celnych Stanów Zjednoczonych o weryfikację faktury zakupu załączonej do przedmiotowego zgłoszenia celnego. Pismem z 18 stycznia 2000 r. władze celne Stanów Zjednoczonych Ameryki nadesłały wyniki weryfikacji, który wykazały, że skarżący zakupił dwa samoloty od firmy "A" INC. za łączną kwotę ok. 23.000,00 USD. Ustalono jednocześnie, że faktura zakupu z 13 listopada 1997 r. załączona do zgłoszenia celnego i przekazana do weryfikacji została sfałszowana.
W związku z powyższym, postanowieniem z [...] r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. wznowił z urzędu postępowanie zakończone ww. decyzją ostateczną Dyrektora Urzędu Celnego w W. z [...] r. w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej przedmiotowego towaru.
Decyzją z [...] r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. uchylił swoją decyzję ostateczną z [...] r., uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i określenia kwoty wynikającej z długu celnego i w tym zakresie orzekł co do istoty.
Następnie decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Celnej w W. pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie strony od ww. decyzji Dyrektora Urzędu Celnego. Postanowieniem w sprawie o sygn. akt V SA 2122/02 z 18 listopada 2002 r., Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę skarżącego na tę decyzję, ponieważ została wniesiona z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności.
Pismem z 18 lutego 2007 r. skarżący złożył wniosek o uznanie zgłoszenia celnego z 16 marca 1999 r. za prawidłowe, a decyzję nr [...] z [...] r. za ostateczną oraz o umorzenie postępowania w sprawie.
Decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił uchylenia swojej decyzji ostatecznej z [...] r.
Pismem z 24 października 2007 r. strona złożyła odwołanie od tej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W., wnosząc o uchylenie decyzji z [...] r. i uwzględnienie wniosku z dnia 18 lutego 2007 r. W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż naruszenie prawa w niniejszej sprawie przez organy celne skutkuje utratą zaufania do organów państwowych, a zatem za wzruszeniem decyzji ostatecznej przemawia przesłanka art. 265 § 1 Kodeksu celnego, tj. ważny interes publiczny.
Decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, a skargę złożoną na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wyrokiem z 7 października 2009 r. sygn. akt V SA 877/09.
Następnie, pismem z 20 listopada 2012 r. skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] r.
Decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, wskazując, że z uwagi na treść przepisu art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego (upływ 3 lat od powstania długu celnego) nie jest możliwe przeprowadzenie przez organ celny postępowania co do merytorycznego badania przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.
Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. wnosząc o jej uchylenie i wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] r. Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...]r. Strona nie wniosła skargi na powyższe postanowienie organu odwoławczego.
Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji organu odwoławczego. Strona nie wniosła skargi na powyższe postanowienie.
Decyzją z [...] r., Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] r.
W uzasadnieniu organ celny wskazał m. in., że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji mogłoby nastąpić w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, lecz jedynie w terminie zakreślonym w art. 2652 Kodeksu celnego, tj. przed upływem 3 lat od powstania długu celnego, oraz że postępowanie w zakresie wnioskowanym przez Stronę zostało już przeprowadzone przez Dyrektora Izby Celnej w W., który odmawiając decyzją z dnia [...] r. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] r. wskazał, iż z uwagi na upływ trzyletniego terminu określonego w art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego nie jest dopuszczalne merytoryczne badanie zasadności wniosku.
Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] r. Decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r.
W tym stanie rzeczy skarżący, pismem z 3 listopada 2019 r. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. o zwrot cyt: zajętej ponadnormatywnie kwoty w związku z importem samolotów [...] z USA zgłoszonych do odprawy celnej w dniu 16.03.1999 r. w UC w W.".
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest ponowne żądanie jego wszczęcia w sprawie już raz rozstrzygniętej. Nie budzi, bowiem wątpliwości, że ta sama sprawa administracyjna nie może być rozstrzygana kilka razy. Wypływająca z art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji administracyjnych w swoim aspekcie prawnym wyraża się tym, że ostateczne decyzje obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Z uwagi na swoją doniosłość zasada ta, zapewniająca stabilizację i pewność obrotu prawnego, została zabezpieczona sankcją nieważności, przed ponownym rozstrzygnięciem tożsamej sprawy.
Natomiast w postępowaniu egzekucyjnym nie podlegają badaniu i rozstrzyganiu kwestie związane z odrębnym postępowaniem podatkowym. Prowadziłoby to do potraktowania wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym jako swoistej trzeciej instancji rozpatrującej sprawę podatkową. Tego rodzaju kwestie mogą być weryfikowane ewentualnie w postępowaniu nadzwyczajnym.
Ponadto pismem z 13 lutego 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w W. potwierdził, że decyzja z [...] r. będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego o numerze [...] pozostaje w obiegu prawnym.
Decyzja ostateczna jest wykonalna, a organ administracyjny może taką decyzję wzruszyć tylko w sytuacjach i na zasadach określonych w Ordynacji Podatkowej. Postępowanie egzekucyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego i nie służy weryfikacji decyzji administracyjnych.
Postępowanie zainicjowane pismem skarżącego z 3 listopada 2019 r. odnosi się do zwrotu kwoty jak określono "ponadnormatywnej". Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji. Nie jest jednak uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności egzekucji obejmuje jedynie ustalenie, czy tytuł wykonawczy podlega egzekucji administracyjnej, oraz czy spełnia wszystkie wymogi formalne, jakie powinien mieć taki tytuł.
Skarżący uważa, że cło zostało zapłacone i potwierdzone załącznikiem nr [...], którym jest decyzja Urzędu Celnego w W. z [...] r., gdzie widnieje adnotacja: zapłacono zabezpieczeniem [...], jednakże przedmiotowa decyzja została uchylona. W przedmiotowej sprawie wydano decyzję z [...] r., która była podstawą wystawienia tytułu wykonawczego.
Organ stanął na stanowisku, iż skoro skarżący z uwagi na nieprawidłowości, które jak uważa powstały w 1999 roku sprawę zgłosił do Prokuratury Generalnej, to odniesienie się do sprawy zarzutów nie leży w kompetencji organu egzekucyjnego, a następnie, że wnioskowane przez skarżącego pismem z 3 listopada 2019 r. żądania nie znalazły podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.
Skarżący usiłuje zakwestionować zasadność egzekwowanych należności objętych tytułem wykonawczym nr [...] twierdząc, iż wymiar był wynikiem przestępstwa. Jednak organ egzekucyjny nie jest uprawniony do oceny zasadności żądań wierzyciela, ani też nie posiada uprawnień do badania zgodności z prawem działań wierzyciela.
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. podnosząc, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).
Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem do zbadania, czy w sprawie organy nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Wnioskiem z 3 listopada 2019 r. skarżący domagał się zwrotu zajętej ponad normatywne kwoty w związku z importem samolotów [...] z USA zgłoszonych do odprawy celnej 16 marca 1999 r., a przedmiotem kontroli Sądu zasadność odmowy wszczęcia postępowania w tej sprawie.
Organ w zaskarżonym postanowieniu w ujęciu chronologicznym szczegółowo przedstawił przebieg wszystkich postępowań dotyczących zgłoszenia celnego z 16 marca 1999 r. W szczególności wyjaśnił wyczerpująco działania podejmowane przez organy w tej sprawie, jak również działania skarżącego uznającego decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w W. z [...] r., uchyloną w postępowaniu wznowieniowym decyzją tego organu z [...] r., która była podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Należy zatem przypomnieć bez powtarzania poszczególnych decyzji i pism skarżącego, że ostatecznie organy celne orzekły co do istoty sprawy ostateczną decyzją z [...] r. Decyzja ta była bezskutecznie zwalczana przez skarżącego. W przedmiotowej sprawie brak podstaw prawnych do ponownego weryfikowania zgłoszenia celnego, które miało miejsce ponad 20 lat temu i było przedmiotem wielokrotnej kontroli organów jak również kontroli sądowej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela zatem stanowisko i argumentację organu przedstawione w zaskarżonym postanowieniu oraz postanowieniu pierwszoinstancyjnym co do przedawnienia i wyczerpania możliwości wzruszenia decyzji z [...] r. będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (wszczęcie postępowania administracyjnego), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Organy prawidłowo stwierdziły i wyjaśniły brak podstaw do wszczęcia postępowania dotyczącego zgłoszenia celnego z 16 marca 1999 r., a zainicjowanego wnioskiem skarżącego z 3 listopada 2019 r.
Podsumowując, organ prawidłowo stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że zachodzi inna uzasadniona przyczyna w rozumieniu art. 61 a § 1 k.p.a., z powodu której postępowanie w sprawie zgłoszenia celnego z 16 marca 1999 r. nie może być wszczęte.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.