Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania skarżącego M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej także jako [...]UCS w K.) z dnia [...]r., znak: [...], nakładającą na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (dalej powoływana jako utd), które dotyczyły: wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wydając powyższe rozstrzygnięcie, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. kierował się wynikami kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej [...] r., dotyczącej zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki FIAT (nr rejestracyjny [...]) o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg oraz przyczepy marki WIDPOL (nr rejestracyjny [...]) o dopuszczalnej masie całkowitej 3000 kg. Na okoliczność kontroli sporządzony został protokół kontroli drogowej. Zgodnie z ustaleniami kontroli kierowca ww. zespołu pojazdów D. J. wykonywał przewóz (krajowy transport drogowy rzeczy) z Z. do D. z towarem w postaci samochodu osobowego, co potwierdzone zostało dokumentacją fotograficzną. Kontrolowany kierowca wyjaśnił, cyt.: "Jestem zatrudniony na podstawie umowy o pracę w firmie "A". Aktualnie udaję się z Z. z firmy "B" z towarem w postaci samochodu osobowego marki TIPO do salonu Fiata "C" w D. Nie posiadam przy sobie wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy na potrzeby własne, gdyż nie otrzymałem takowego w firmie przed wyjazdem. Oświadczam, iż nie miałem świadomości konieczności posiadania tachografu w przypadku gdy DMC zespołu pojazdów przekracza 3.500 kg".
Pismami z dnia [...] r. organ I instancji wystąpił do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego w W. oraz Starostwa Powiatowego w Z. z prośbą o informację, czy przedsiębiorca tj. M. S. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" posiadał w dniu kontroli, tj. [...] r. uprawnienia do wykonywania transportu drogowego tzn. zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo ważną licencję. W odpowiedzi uzyskano informację, że ww. przedsiębiorca w dniu kontroli posiadał ważne zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie krajowego przewozu rzeczy Nr [...] na druku [...] udzielone przez Starostę Z. w dniu [...] r.
Zawiadamiając pismem z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania przedsiębiorcę [...]UCS w K. wskazał na przepisy ustawy o transporcie drogowym pozwalające na zwolnienie z odpowiedzialności zarządzającego transportem za naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu. Wraz z zawiadomieniem przekazano również kopię ww. protokołu kontroli drogowej. W zawiadomieniu wezwano również do przedstawienia ewentualnych dowodów, iż zaistniały ustawowe warunki do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie oraz przedłożenia dowodów, że zostały spełnione warunki do nienakładania kary pieniężnej w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi Strona wniosła o uznanie prowadzonego postępowania za bezprzedmiotowe i jego umorzenie. Wyjaśniła, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży i serwisu samochodów marki Fiat, a pomocniczo z uwagi na charakter działalności podstawowej wykonuje transport drogowy, na który posiada stosowne zezwolenie; kierowca J. wykonuje wyłącznie przewozy serwisowe i konserwacyjne; w dniu kontroli wykonywał próbę drogową związaną z konserwacją ww. pojazdu celem przygotowania go do sprzedaży; z powodu awarii drugiego pojazdu zmuszony był zabrać po drodze przyczepy z pojazdu uszkodzonego.
Pismem z dnia [...]r. organ I instancji wezwał Stronę do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów dotyczących prowadzonego postępowania odnośnie kontroli drogowej przeprowadzonej dnia [...] r. W odpowiedzi Strona poinformowała, że oryginał dokumentu potwierdzający opisany przebieg zdarzeń został przesiany do [...]UCS w K. wraz z wyjaśnieniami osoby zarządzającej.
Pismem z dnia [...] r. [...]UCS w K. powiadomił Stronę o możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów i materiałów; Strona z powyższej możliwości nie skorzystała. W konsekwencji wydał decyzję z dnia [...]r., w której wyjaśnił zasady podejmowania i wykonywania przewozu drogowego określone w ustawie o transporcie drogowym oraz przedstawił przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L 60 s. 1 z dnia 28 lutego 2014r. - dalej określane jako rozporządzenie nr 165/2014); wskazał, że przeprowadzone postępowanie skutkowało koniecznością nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie w wysokości określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Jednocześnie nie znalazł podstaw do zastosowania przepisów art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i wskazał, iż ciężar udowodnienia, że zachodzą podstawy do zastosowania przepisów wyłączających odpowiedzialność spoczywa na kontrolowanym podmiocie, tymczasem w sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia strona nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających wystąpienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność administracyjno-prawną przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia
Pismem z [...]r. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie w całości przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego, a szczególnie błędną wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego II GSK 675/15 z dnia 13 października 2016r. akcentując, że wskazała istotne okoliczności dotyczące charakteru wykonywanego w dniu [...]r. przewozu, mające wpływ na zwolnienie odpowiedzialności na podstawie art. 92b ustawy z dnia 6 września 2001r o transporcie drogowym. Podkreśliła, że rozporządzenie (WE) nr 561/2006 nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., utrzymał w mocy decyzję [...]UCS w K.. Uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadnia stanowisko organu I instancji co do stwierdzonych podczas kontroli naruszeń; zastosowanie ma ustawa w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, znowelizowana ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie 3 września 2018 r. W wyniku tej nowelizacji zmianie uległ załącznik nr 3 do utd. stanowiący wykaz naruszeń oraz przypisane do nich kary pieniężne (rozpatrywana sprawa dotyczy nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszeń stwierdzonych podczas kontroli drogowej w dniu 25 lutego 2019 r.). Powołując art. 1 ust. 2 utd wskazał, że określa również zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego, a także odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego: podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem, innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym.
Natomiast w art. 4 pkt 1 utd ustawodawca zdefiniował krajowy transport drogowy jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślił także wyjątki z art. 3 ust. 1 utd, do których przepisów ustawy nie stosuje się.
W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdzał, że przedsiębiorcą realizującym przewóz drogowy w dacie kontroli drogowej, tj. w dniu [...] r. był M. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A"; krajowy przewóz drogowy wykonywany był zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony (samochód ciężarowy marki FIAT o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg plus przyczepa marki WIDPOL o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3000 kg), co wyklucza możliwość zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 2, który wyłącza spod reżimu ustawy o transporcie drogowym przewóz drogowy wykonywany pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Wyjaśnił, iż bezspornym jest, iż poddany kontroli przewóz drogowy był krajowym transportem drogowym rzeczy, wykonywanym przez przedsiębiorcę tj. M. S. bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.
Jednak z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, iż przedsiębiorcy M. S. zostało udzielone zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] z dnia [...] r. przez Starostwo Powiatowe w Z.. Powyższy fakt potwierdził Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego oraz dane zawarte w rejestrze KREPTD. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu I instancji, który w zaskarżonej decyzji nie orzekł o karze pieniężnej dotyczącej naruszenia w tym zakresie i stwierdził konieczność umorzenia postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości.
Dalej organ odwoławczy podniósł, że obwarowanym sporną karą stwierdzonym naruszeniem przepisów było wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (UE) Nr 165/2014 tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Natomiast przewozu drogowego dokonanego kontrolowanym zespołem pojazdów w dniu [...] r. nie można zaliczyć do żadnej z kategorii wymienionych w przepisach art. 3 lub art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) m 561/2006, które są wyłączone z zakresu jego stosowania i w konsekwencji wyłączone z obowiązku instalacji tachografu w oparciu o przepisy rozporządzenia (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym.
Wskazał, że w ocenie Strony kwestią sporną stanowi okoliczność, czy faktycznie doszło do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu skoro kontrolowany w dniu [...] r. przewóz drogowy był przejazdem wykonywanym w ramach próby drogowej związanej z konserwacją pojazdu celem przygotowania go do sprzedaży, zatem przewóz podlegał wyłączeniu z obowiązku wyposażenia pojazdu w tachograf w oparciu o zapis art. 3 lit. g rozporządzenia 561/2006, który określa katalog zamknięty wyłączeń obligatoryjnych spod zakresu tego rozporządzenia nr 561/2006 – tj. nie ma zastosowania do przewozów pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu.
W ocenie DIAS powyższe stanowisko Strony jest nietrafne i pozbawione faktycznych dowodów; nie zostały przedstawione żadne dowody na twierdzenia Strony, iż przewóz drogowy wykonywany był w ramach próby drogowej związanej z konserwacją pojazdu celem przygotowania go do sprzedaży. Natomiast ze zgromadzonego materiału dowodowego przez organ I instancji wynika, iż kierowca D. J. na co dzień wykonuje przewozy wyłącznie pojazdem marki FIAT o numerze rejestracyjnym [...], którego dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3500 kg, który jest wyłączony z obowiązku wyposażenia i używania tachografu. Pismem z dnia [...]r. Strona przekazała oświadczenie, w którym wskazuje, iż wydała telefoniczne polecenie kierowcy zabrania w drodze powrotnej przyczepy z towarem (z innym pojazdem).
Organ odwoławczy dalej zauważył, iż akta zgromadzone w tej sprawie nie zawierają jednoznacznych dowodów na okoliczność przeprowadzania jakiejkolwiek próby drogowej związanej z konserwacją pojazdu celem przygotowania go do sprzedaży. Nie stanowią o tym pisma Strony, ani przesłana kopia wykresówki z dnia [...]r. dotyczącej pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. W żadnym z pism kierowanych do organów nie wyjaśniono na czym polegać miała owa próba drogowa związana z konserwacją pojazdu celem przygotowania go do sprzedaży. Z protokołu kontroli natomiast jednoznacznie wynikało, iż kierowca udawał się z Z. z firmy "B" z towarem w postaci samochodu osobowego marki FIAT TIPO do salonu Fiata "C" w D.. W żadnym momencie kierowca nie wskazał, iż wykonuje próbę drogową związaną z konserwacją pojazdu celem przygotowania go do sprzedaży; nie przedstawiono dowodów wyłączenie to potwierdzających.
Natomiast z przedstawionych wyjaśnień kreuje się stan faktyczny, w którym przedsiębiorca wydał polecenie zabrania w drodze powrotnej przyczepy przewożącej samochód marki Fiat TIPO, kierowcy, który na co dzień prowadzi pojazd z dopuszczalną masą całkowitą do 3500 kg i nie ma wiedzy, iż po podpięciu przyczepy zachodzi obowiązek zainstalowania tachografu. Zatem należy stwierdzić, iż kierowca pierwotnie wykonywał przewóz samochodem niepodlegającym pod jurysdykcję ustawy o transporcie drogowym; następnie pojazdem silnikowym, do którego przypięta została przyczepa marki WITPOL był samochód ciężarowy Marki FIAT o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg, a obowiązek wyposażenia pojazdu w tachograf powstał w momencie podpięcia do samochodu ciężarowego marki FIAT przyczepy ciężarowej, co spowodowało, iż dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekroczyła 3500 kg.
Analizując przepisy wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy DIAS uznał, iż brak jest podstaw do zastosowania przepisów art. 92b ust. 1 oraz 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym; również Strona w żaden sposób nie wykazała aktywności w przedstawieniu okoliczności, jak i dowodów na poparcie twierdzenia, iż zachodzą przesłanki egzoneracyjne.
W skardze na to rozstrzygnięcie strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 podkreślając, że organ przyjął (bez jakiejkolwiek podstawy prawnej), że strona w chwili kontroli wykonywała transport drogowy; nie przeprowadził żadnych dowodów na tą okoliczność, zarzucając stronie, że to ona nie wykazała, że wykonywała próbę drogową podczas gdy podstawowym dowodem, poza zgromadzonymi w trakcie kontroli dokumentami, winno być przesłuchanie świadka, w tym przypadku kierowcy, który potwierdził by okoliczności, na które później, w toku postępowania, powoływała się strona, czyli, że w chwili kontroli wykonywana była próba drogowa.
W konsekwencji zaniedbania kontrolujących, organ kontrolny nałożył na stronę karę administracyjną i "przerzucił" na nią ciężar dowodzenia okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność. Nadto Strona wskazała, że w dniu kontroli kierowca wykonywał pojazdem marki Fiat, próbę drogowa związana z konserwacją ww. pojazdu celem przygotowania do sprzedaży i z powodu nieprzewidzianych okoliczności, na które nie miała wpływu (awaria drugiego pojazdu) zabrał po drodze przyczepę z pojazdu uszkodzonego i kontynuował przejazd w ramach próby drogowej, gdyż pojazd, którym kierował, miał być również pozostawiony tam gdzie zabrana po drodze przyczepa z towarem, czyli w D..
Natomiast w toku prowadzonego postępowania organ kontrolny uznał wyjaśnienia strony i dowody w zakresie wykazania charakteru przedmiotowego przewozu za zasadne, czego dowodem było wezwanie strony z dnia [...]r do przesłania zapisów z urządzenia rejestrującego (tachografu) pojazdu, który uległ uszkodzeniu, a następnie wbrew zgromadzonemu w toku postępowania administracyjnego materiałowi dowodowemu i przy błędnej interpretacji orzecznictwa wydał wadliwą decyzję.
Dalej zaakcentowała bezczynność organu czym naruszył zasadę zaufania obywatela do organów stosujących prawo podnosząc, że upływ czasu skutkuje trudnościami w odtworzeniu zdarzeń, a czasem nawet utratą dowodów mających znaczenie dla sprawy z uwagi na chociażby upływ wymaganego okresu przechowywania dokumentów (np. wykresówek).
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze organ wniósł o oddalenie skargi.
Ponownie podkreślił, iż przewozu drogowego dokonanego kontrolowanym zespołem pojazdów w dniu [...] r. nie można zaliczyć do żadnej z kategorii wymienionych w przepisach art. 3 lub art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, które są wyłączone z zakresu jego stosowania i w konsekwencji wyłączone z obowiązku instalacji tachografu w oparciu o przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym. Przepis art. 3 rozporządzenia określa katalog zamknięty wyłączeń obligatoryjnych spod zakresu przedmiotowego rozporządzenia nr 561/2006, do których należą przewozy drogowe wskazane w art. 3 lit. g, który to przepis powołuje strona w zaskarżeniu. Art. 3 lit. g rozporządzenia wskazuje, iż rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozów pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu.
Natomiast z przedstawionych wyjaśnień kreuje się stan faktyczny, w którym przedsiębiorca wydał polecenie zabrania w drodze powrotnej przyczepy przewożącej samochód marki Fiat TIPO, kierowcy, który na co dzień prowadzi pojazd z dopuszczalną masą całkowitą do 3500 kg i nie ma wiedzy, iż po podpięciu przyczepy zachodzi obowiązek zainstalowania tachografu. Zatem kierowca pierwotnie wykonywał przewóz samochodem niepodlegającym pod jurysdykcję ustawy o transporcie drogowym – tj. pojazdem silnikowym, do którego przypięta została przyczepa marki WITPOL, był samochód ciężarowy marki FIAT o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg, a obowiązek wyposażenia pojazdu w tachograf powstał w momencie podpięcia do samochodu ciężarowego marki FIAT przyczepy ciężarowej, co spowodowało, iż dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekroczyła 3500 kg.
W ocenie organu odwoławczego całokształt postępowania wskazuje, że było ono prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Strona miała zapewniony aktywny udział w postępowaniu prowadzonym w pierwszej instancji - miała możliwość składania wyjaśnień i dowodów oraz skorzystania z prawa wglądu do akt. Również w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego strona miała możliwość zapoznania się z aktami spraw i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jako podstawę faktyczną orzekania Sąd przyjął ustalenia co do stanu faktycznego przedstawione w zaskarżonej decyzji, gdyż uznał, że zostały poczynione prawidłowo.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej w kwocie [...] zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym na dzień dokonania kontroli, poprzez uznanie przez organ wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu, podczas gdy Strona wskazuje na zwolnienie z tego obowiązku wobec spełnienia warunku przejazdu drogowego dowolnym pojazdem po naprawie albo konserwacji lecz pojazdów poddawanych próbom drogowym do celów rozwoju technicznego – a taki jej zdaniem – był cel tego przejazdu do salonu w D..
W ocenie Sądu stan faktyczny został ustalony i jest jasny. W zaskarżonej decyzji organ szczegółowo opisał, jakie uchybienie w odniesieniu do przepisów utd zostały stwierdzone w czasie kontroli [...]r., potwierdzonej protokołem. Nadto strona również miała możliwość przedkładania dowodów na okoliczności ustalone przez organ i w tym celu złożyła wniosek o przesłuchanie kierowcy. Tym niemniej zauważyć należy, że stosownie do art. 78 § 1 i 2 Kpa, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.
Z powyższego wynika, że obowiązek gromadzenia dowodów nie jest nieograniczony, gdyż wówczas ukończenie jakiegokolwiek postępowania byłoby praktycznie niemożliwe. Obowiązek ten ciąży na organie tylko wówczas, gdy dowód dotyczy okoliczności istotnej dla sprawy, która nie została wykazana innymi dowodami.
Odnośnie dowodu z zeznań kierowcy stwierdzić należy, że nie mogłyby się one przyczynić do pełniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego, gdyż stan faktyczny został wyjaśniony wystarczająco dla potrzeb wydania rozstrzygnięcia. Sam kierowca w chwili kontroli oświadczył, że: "Aktualnie udaję się z Z. z firmy "B" z towarem w postaci samochodu osobowego marki TIPO do salonu Fiata "C" w D.. Nie posiadam przy sobie wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy na potrzeby własne, gdyż nie otrzymałem takowego w firmie przed wyjazdem. Oświadczam, iż nie miałem świadomości konieczności posiadania tachografu w przypadku gdy DMC zespołu pojazdów przekracza 3.500 kg".
Natomiast Przedsiębiorca informowany kolejnymi pismami o możliwości złożenia wyjaśnień, przedłożenia dowodów warunkujących umorzenie postępowania lub nienadkładania kary pieniężnej przedstawił pisemnie swoje stanowisko w sprawie; powołał art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 akcentując, że wymóg tachografu nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji, nadesłał kserokopię wykresówki dotyczącą pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]; podkreślał upływ czasu i trudności w odtworzeniu zdarzeń oraz utratą dowodów mających znaczenie dla sprawy.
Z tych okoliczności wynika, że przeprowadzenie dowodu z zeznań kierowcy nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy. Przesłuchanie kierowcy nie było jedynym sposobem wykazania istotnych dla strony okoliczności pozwalających jej uwolnić się od odpowiedzialności. Tym bardziej, że organy ustaliły, że zespół pojazdów składał się z samochodu ciężarowego marki FIAT (nr rejestracyjny [...]) o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg oraz przyczepy marki WIDPOL (nr rejestracyjny [...]) o dopuszczalnej masie całkowitej 3000 kg i jako taki podlegał obowiązkowi wyposażenia w wymagany tachograf i posiadania odpowiedniego jego świadectwa homologacji.
Przechodząc do meritum sprawy zauważyć należy, że warunki wykonywania działalności w zakresie przewozów drogowych określa ustawa o transporcie drogowym.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481) do spraw dotyczących naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że do naruszenia ustawy stwierdzonego podczas kontroli 1 lipca 2018r. znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe i takie stały się podstawą prawną zaskarżonej decyzji, co wynika z podstawy prawnej i treści decyzji.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 (Dz. U.UE.L.2014.60.1 z dnia 28 lutego 2014 r.) tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006, które ustanawia przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy rzeczy i osób w celu ujednolicenia warunków konkurencji pomiędzy poszczególnymi rodzajami transportu lądowego, zwłaszcza w odniesieniu do sektora transportu drogowego oraz w celu poprawy warunków pracy i bezpieczeństwa drogowego. Zakres przedmiotowy rozporządzenia nr 561/2006 obejmuje każdy przewóz drogowy, spełniający m.in. warunki: dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony w odniesieniu do przewozu drogowego rzeczy - oznacza to, że przepisy rozporządzenia nr 561/2006 należy stosować do przewozu drogowego rzeczy wykonywanego zarówno samym pojazdem samochodowym, którego dopuszczalna masa całkowita przekracza 3,5 tony, jak i zespołem pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej tej wielkości.
Przewiduje tenże akt także wyjątki – m.in. wskazywany przez Stronę w art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) m 561/2006 - przewóz drogowy pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu.
Jednakże jak słusznie stwierdziły organy obu instancji spornego przewozu drogowego dokonanego kontrolowanym zespołem pojazdów w dniu [...] r. nie można zaliczyć do żadnej z kategorii wymienionych w przepisach art. 3 lub art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) m 561/2006, które są wyłączone z zakresu jego stosowania i w konsekwencji wyłączone z obowiązku instalacji tachografu w oparciu o przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014. Nadto ani kierowca w chwili kontroli nie wskazał, iż wykonuje próbę drogową związaną z konserwacją pojazdu celem przygotowania go do sprzedaży; ani nie wynikało to z żadnych późniejszych dokumentów, które mogła przedłożyć Strona w trakcie postępowania. Kierowca bowiem pierwotnie wykonywał przewóz samochodem niepodlegającym pod wymogi ustawy o transporcie drogowym tj. samochodem ciężarowym Marki FIAT o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg, ale wobec przyłączenia następnie do niego przyczepy marki WITPOL powstał już obowiązek wyposażenia pojazdu w tachograf – bowiem to podłączenie spowodowało, iż dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekroczyła 3500 kg.
W art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym ustawodawca zdefiniował krajowy transport drogowy jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Natomiast obowiązek utrwalania przewozu na karcie kierowcy wynika z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym, zgodnie z którym:
- 1. Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.
- 2. Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy.
Tym samym niezasadne jest twierdzenie Strony o znacznym upływie czasu skutkującym utratą dowodów w sprawie m.in. wykresówek.
Konsekwencją powyższych regulacji jest decyzja o nałożeniu stosownej kary pieniężnej w wysokości [...] złotych. Tym samym już bez wpływu na ocenę sprawy pozostaje czy kierowca jechał do salonu sprzedać samochód czy nie, bowiem przesądzający charakter w sprawie ma okoliczność przypięcia przyczepy i przekroczenie tym samym dopuszczalnej do zwolnienia z obowiązku tachografu masy łącznej 3500kg. Zaakcentować należy, że sporny w sprawie krajowy przewóz drogowy wykonywany był zespołem pojazdów (podkr. tut. Sądu) o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony - samochód ciężarowy marki FIAT o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg, co do którego Skarżący twierdzi że podlegał zwolnieniu z obligu tachografu plus przyczepa marki WIDPOL o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3000 kg - który w wyniku połączenia obu tych pojazdów silnikowych wyklucza możliwość zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 2, który wyłącza spod reżimu ustawy o transporcie drogowym przewóz drogowy wykonywany pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy
Analizując stanowisko organu co do tego, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, Sąd podzielił ten pogląd. W u.t.d. wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika może mieć miejsce w dwóch przypadkach: określonych w art. 92b. i 92c u.t.d.
Zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
- 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
- a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
- b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
- c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 409);
- 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
- 2. Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.
Druga podstawą umożliwiającą przewoźnikowi uniknięcie odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy jest art. 92c ust. 1 utd. Zgodnie z tym przepisem, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
- 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
- 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Odnośnie przesłanki z pkt 1 w orzecznictwie przyjmuje się, że artykuł 92c ust. 1 pkt 1 ustawy odnosi się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, w tym w zakresie doboru kadr i nadzoru nad pracownikami nie był w stanie przewidzieć (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1237/13). Przewidziane w art. 92c ustawy przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do zatem jedynie do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć (por. np. wyrok WSA w Opolu z 2 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Op 186/14). Dla zwolnienia się z odpowiedzialności przedsiębiorca musi zatem wykazać, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać w związku z organizacją przewozu, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa.
W piśmiennictwie wyrażane jest stanowisko, że przesłankę egzoneracyjną z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosić należy nie do zachowania przedsiębiorcy, lecz do siły wyższej, na którą nie ma on żadnego wpływu, i do wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą nie może odpowiadać (Odpowiedzialność administracyjna z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego w świetle nowelizacji ustawy o transporcie drogowym, ZNSA 2012/5/32-49, teza 5.).
Natomiast w rozpoznawanej sprawie strona nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały nadzwyczajne okoliczności zewnętrzne, wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń.
Zgodnie bowiem z art. 33 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Również rozporządzenie (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 w art. 10 ust. 3 stanowi, że przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.
Postępowanie dowodowe Sąd ocenił jako kompletne, decyzja zawiera wszystkie elementy przewidziane w art. 107 § 1 Kpa, w tym wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Organ szczegółowo wskazał za jakie konkretnie naruszenie, kiedy i przez kogo popełnione oraz na podstawie jakich dowodów stwierdzone wymierzył karę; powołał też przepisy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Natomiast w przypadku stwierdzonego w czasie kontroli naruszenia przepisów utd, że przedsiębiorca nie dochował obowiązków i przewóz drogowy był bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji to w wyniku ustaleń organy stwierdziły, że Przedsiębiorca posiadał zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie krajowego przewozu rzeczy Nr [...] na druku [...]. Wobec tego brak było podstaw prawnych do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie określone w zał. nr 3 Ip. 1.1 utd. I w tym zakresie postępowanie umorzono.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.