Uzasadnienie
Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] r., nr [...] Rada Miasta Z. stwierdził wybór ławników do Sądu Okręgowego w G. na kadencję w latach [...].
W skardze Wojewoda [...] zawnioskował o stwierdzenie jej nieważności w części określonej w załączniku do uchwały w zakresie pkt 10 "W. M." - jako niezgodnej z art. 160 § 1 w zw. z art. 158 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 52 ze zm.; dalej p.u.s.p.) oraz o wstrzymanie wykonania tej uchwały w zaskarżonej części.
W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że na sesji w dniu [...]r. Rada Miasta Z. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie stwierdzenia wyboru ławników do Sądu Okręgowego w G. na kadencję w latach [...]. Zgodnie z § 1 uchwały "Na podstawie przeprowadzonego tajnego głosowania, w oparciu o protokół sporządzony przez komisję skrutacyjną Rady Miasta Z., stwierdza się wybór ławników do Sądu Okręgowego w G. zgodnie z załącznikiem do niniejszej uchwały". Na ławnika do Sądu Okręgowego w G., zgodnie z wykazem zawartym w załączniku do niniejszej uchwały, została wybrana m.in. M.W. (pkt 10).
W podstawie prawnej uchwały Rada wskazała art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.; dalej: u.s.g.) oraz art. 160 § 1 p.u.s.p. Natomiast zgodnie z art. 160 § 1 p.u.s.p. ławników do sądów okręgowych oraz do sądów rejonowych wybierają rady gmin, których obszar jest objęty właściwością tych sądów - w głosowaniu tajnym. Z kolei zgodnie z art. 158 § 1 pkt 5 p.u.s.p. ławnikiem może być wybrany ten, kto - nie przekroczył 70 lat.
Dalej Wojewoda [...] podkreślił, że w dniu [...]r. został poinformowany przez Wiceprezes Sądu Okręgowego w G., iż jeden z wybranych ławników, tj. M. W., w chwili wyboru miała ukończone [...] lat, co stanowi istotne naruszenie art. 158 § 1 pkt 5 p.u.s.p. W związku z powyższym, zwrócił się, na podstawie art. 88 u.s.g., do Prezydent Miasta Z. o udzielenie informacji, czy M.W. wybrana na ławnika do Sądu Okręgowego w G. spełniała wymogi określone w art. 158 ustawy.
Prezydent Miasta pismem z dnia [...] r. poinformował, iż "Pani M.W., wybrana na ławnika do Sądu Okręgowego w G., na dzień składania dokumentów do Rady Miasta oraz na dzień oceny formalnej dokonanej przez zespół ds. zaopiniowania kandydatów na ławników spełniała wymogi określone w art. 158 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych".
W dniu 2 stycznia 2020 r. organ nadzoru zwrócił się ponownie do Prezydent Miasta o wyjaśnienie, czy M.W. w dniu wyboru miała ukończone [...] lat oraz o przesłanie dokumentu potwierdzającego tą okoliczność.
W odpowiedzi poinformowano, iż "listę wybranych ławników wraz z dokumentami przekazano wg właściwości do Sądu Okręgowego w G., w dniu [...]r. W związku z tym tutejszy Urząd nie dysponuje dokumentacją złożoną przez Panią M.W.(...)".
Z uwagi na powyższe organ nadzoru [...] r. zwrócił się do Wiceprezes Sądu Okręgowego w G. o przesłanie dokumentów będących podstawą wyboru M. W. na ławnika do Sądu Okręgowego w G. Z przesłanych przez Sąd Okręgowy w G. dokumentów wynika, iż M.W. urodziła się [...] r. Tym samym, w opinii organu nadzoru, w dniu wyboru przez Radę Miasta Z. na ławnika miała ukończone [...] lat. Nie spełniała zatem wymogu ustawowego określonego w art. 158 § 1 pkt 5.
Dalej Wojewoda [...] zaznaczył, iż wymóg nieprzekroczenia [...] lat, zgodnie z art. 158 § 1 pkt 5 p.u.s.p. odnosi się do chwili wyboru ławnika (“ławnikiem może być wybrany ten, kto nie przekroczył [...] lat"), a nie do dnia dokonywania oceny formalnej dokumentów przez zespół wydający opinię o zgłoszonych kandydatach.
W świetle powyższego uchwałę we wskazanej części należy uznać za sprzeczną z prawem, co czyni wniesienie skargi w sprawie stwierdzenia jej nieważności w części w pełni uzasadnionym i koniecznym.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta stwierdziła, że argumenty skargi zasługują na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.p. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżony akt (tu: uchwała) został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy).
Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność aktu w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z powyższego wynika, ze jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonego aktui z prawem, jego legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolę Sądu w niniejszej sprawie zainicjowała skarga Wojewody [...], wniesiona na podstawie art. 93 ust. 1 i 2 u.s.g., której przedmiotem jest uchwała Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...]r. w sprawie stwierdzenia wyboru ławników do Sądu Okręgowego w G. na kadencję w latach [...]; zarzut dotyczy części określonej w załączniku do uchwały w zakresie pkt 10 "W.M." - jako niezgodnej z art. 160 § 1 w zw. z art. 158 § 1 pkt 5 p.u.s.p.
Jak wynika bowiem z art. 158 § 1 p.u.s.p. ławnikiem może być wybrany ten, kto:
- 1) posiada obywatelstwo połskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich,
- 2) jest nieskazitelnego charakteru,
- 3) ukończył 30 lat,
- 4) jest zatrudniony, prowadzi działalność gospodarczą lub mieszka w miejscu kandydowania co najmniej od roku,
- 5) nie przekroczył 70 lat,
- 6) jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków ławnika,
- 7) posiada co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe.
Jak zasadnie podkreślił to organ nadzoru wymóg nieprzekroczenia [...] lat odnosi się do chwili wyboru ławnika, a nie do dnia dokonywania oceny formalnej dokumentów przez zespół wydający opinię o zgłoszonych kandydatach.
Z przesłanych natomiast przez Sąd Okręgowy w G. dokumentów jednoznacznie wynikało, iż Pani M.W. urodziła się [...]r. (karta zgłoszenia kandydata na ławnika). Zatem w dniu wyboru przez Radę Miasta Z. na ławnika miała ukończone [...] lat, przez co nie spełniała w/w wymogu ustawowego określonego w art. 158 § 1 pkt 5 p.u.s.p.
Okoliczność ta zresztą nie jest sporna w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku
- - ---------------------- 1