Uzasadnienie
W dniu 22 kwietnia 2013 r. (data nadania) D.M. i P.M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług (odpowiedzialności osób trzecich).
W skardze tej strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący uzasadnili wniosek faktem, iż egzekucja ze wszystkich źródeł majątku skarżących z pewnością utrudni a najprawdopodobniej zablokuje możliwość pozyskania nowych zleceń w przyszłości. Skarżący utracą źródło zarobkowania, a ich bieżące dochody oraz majątek nie pokryją zaległości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jedn. ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. – sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Z przepisu tego wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, albo w drodze egzekucji administracyjnej albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki.
"Niebezpieczeństwo" zaistnienia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" musi wynikać z racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu w czasie zawisłości skargi w danej sprawie sądowoadministracyjnej.
Tym samym, aby ocena Sądu nastąpiła, zainicjowana złożonym wnioskiem o wstrzymanie, strona winna uzasadnić ten wniosek powołując się na określone okoliczności faktyczne, ewentualnie winna uprawdopodobnić możliwość ich wystąpienia działając we własnym interesie.
Sąd uznał, że w uzasadnieniu wniosku skarżący nie wskazali przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący uzasadniają powstanie zaległości podatkowej głębokim kryzysem i zatorami płatniczymi w branży budowlanej. Spłata zaległości jest, zdaniem skarżących, uzależniona o zainwestowania nowych środków i pozyskania nowych kontrahentów co przy egzekucji zobowiązania będzie utrudnione lub zablokowane. Konsekwencji skarżący utracą źródło zarobkowania a bieżące dochody nie pokryją zaległości. Skarżący także podnieśli, że przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji może skutkować wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami.
Skarżący nie dołączyli też do wniosku żadnych dokumentów obrazujących ich sytuację finansową na poparcie przedstawionych twierdzeń. Ponadto z analizy akt administracyjnych oraz akt sądowych nie wynika aby istniały przesłanki do uwzględnienia wniosku.
Strona skarżąca we wniosku nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na istnienie przesłanek, o których mowa w 61 § 3 p.p.s.a. Nie wykazała tym samym, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodziłoby skutek w postaci groźby wyrządzenia znacznej szkody nadto zaś, że powstałe skutki byłyby trudne do odwrócenia. Ponieważ przez szkodę majątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania albo nie będzie możliwe przywrócenie do poprzedniego stanu rzeczy należy rozumieć utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdy zachodziłoby niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu, to należy stwierdzić, że żadna z powyższych okoliczności w sprawie nie występuje.
Odnosząc się do argumentu skarżących dotyczącego wyrządzenia znacznej szkody związanej z uregulowaniem zobowiązania podatkowego, należy zauważyć, że naturalną konsekwencją egzekucji świadczenia pieniężnego jest pogorszenie się sytuacji finansowej. Należy zauważyć, iż sam fakt istnienia obowiązku wykonania zaskarżonej decyzji nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty egzekwowanego w drodze egzekucji świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, iż na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Stąd samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie mogło odnieść zamierzonego skutku.
Tym bardziej, że każde egzekwowanie należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jest to pogląd rozpowszechniony w orzecznictwie (vide: postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 576/08, Lex 493724) oraz w literaturze.
Zauważyć należy, iż przepis art. 61 p.p.s.a. został tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. Sytuacja ta w żaden sposób nie została przez skarżącego udokumentowana, tak by mogła przekonać Sąd o konieczności uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Także pozostałe okoliczności wskazane we wniosku należy uznać za niewystarczające do uznania, że występują w stosunku do strony przesłanki uzasadniające udzielenie jej ochrony tymczasowej. Trudno jest bowiem na podstawie samych tylko twierdzeń strony niezobrazowanych żadnym dodatkowym materiałem źródłowym ustalić wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony.
W konsekwencji brak powyższych danych w połączeniu z niedołączeniem stosownych dokumentów do wniosku uniemożliwił Sądowi zweryfikowanie, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki.
Samo przedstawienie zakresu żądania, a mianowicie wniesienie o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, uniemożliwia zweryfikowanie sytuacji strony w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jednakże w przypadku braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też na skutek niedołączenia ich do wniosku, sąd administracyjny nie jest władny, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, aby wzywać stronę do ich przedłożenia (por. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2013 r., I FSK 404/13).
Poza tym sama szkoda powstała z tytułu wykonania świadczenia publicznoprawnego na drodze egzekucji ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie. Zbyt niski zwrot pobranych należności, uwzględniając dodatkowe odsetki, uzasadnia dochodzenie stosownego odszkodowania.
W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, iż skoro strona skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, to nie można przyjąć twierdzenia, że wykonanie decyzji spowodowałoby taką szkodę, a co więcej "znaczna szkodę". Strona nie podniosła również argumentów przemawiających za tym, że wykonanie decyzji mogłoby rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wobec powyższego, mając na uwadze wszystkie podniesione już okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie powołanego wyżej art. 61 § 3 i § 5 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.