Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] r. dołączonym do wniesionej skargi, skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków).
W uzasadnieniu powyższego podał, iż we wspólnym gospodarstwie pozostaje z małoletnim synem. Poza domem o pow. ok. [...] m2, który należy również do jego żony, nie posiada innych składników majątku (vide: wyjaśnienia zawarte w treści pisma z dnia [...] r.). Tymczasem jego miesięczny dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych wynosi ok. [...] zł brutto.
Ponieważ powyższe okazało się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych strony skarżącej, pismem z dnia [...] r. wezwano K.W. do uzupełnienia złożonego wniosku przez:
- nadesłanie odpisów bądź kserokopii dokumentów wskazujących na wysokość miesięcznie ponoszonych w związku z kosztami utrzymania domu wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za wodę, gaz, energię elektryczną, podatek od nieruchomości, telefon itp.;
- przedłożenie wyciągów lub wykazów z posiadanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane na kontach w ciągu ostatnich trzech miesięcy;
- nadesłanie odpisów lub kserokopii składanych w ostatnim kwartale w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą deklaracji VAT, a także posiadanej w ramach tej działalności podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz ewidencji środków trwałych za ostatnie trzy miesiące;
- przedłożenie odpisów bądź kserokopii dokumentów obrazujących wysokość miesięcznie osiąganych przez żonę skarżącego dochodów ze wskazaniem źródeł, z których te są otrzymywane bądź zaświadczenia wystawionego przez właściwy Urząd Pracy potwierdzającego fakt, iż jego żona jest osobą bezrobotną z prawem lub bez prawa do zasiłku, dla której brak jest stosownych ofert zatrudnienia;
- oświadczenie złożone pod odpowiedzialnością karną przewidzianą w art. 233 § 1 Kodeksu karnego w przedmiocie posiadanych przez żonę skarżącego składników majątku w postaci nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych czy przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro;
- nadesłanie odpisów bądź kserokopii złożonych przez skarżącego oraz jego żonę za [...] r. zeznań podatkowych lub zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego o wysokości osiągniętego w [...] r. dochodu lub wysokości poniesionej straty.
Do dnia dzisiejszego wezwanie to nie zostało wykonane.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy).
Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy).
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przesłanka zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Skarżący nie wykazał bowiem w dostateczny i przekonujący sposób jakoby nie był w stanie ich ponieść.
Podkreślić wszakże w tym miejscu należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek należytego wykazania, tj. dowiedzenia, udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonywający, pokazania, unaocznienia - por. Słownik języka polskiego pod red.
M. Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1978, wyd. IX z 1994 r., str. 805 - że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przesłanka przyznania prawa pomocy w jego przypadku wystąpiła. Inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży bowiem po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do ich wiarygodności oraz skonfrontować treść składanych oświadczeń z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).
Podobnie art. 252 § 1 ustawy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy winny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i sytuacja materialna.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał wezwania z dnia [...] r., stąd weryfikacja złożonego w tym zakresie oświadczenia nie była możliwa, podobnie jak niemożliwym było ustalenie jaki uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego spowoduje uiszczenie występujących w sprawie opłat sądowych i wydatków.
Wobec powyższego przyjąć należało, iż K.W. ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie ich ponieść. Okoliczność ta nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05).
W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.