Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] 2004 r. E. S., działająca w imieniu córki K. S. S., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się rozpatrzenia wniosku w sprawie błędnie sporządzonego aktu urodzenia małoletniej M. S. S.. W tej materii wskazała na okoliczności związane z umiejscowieniem aktu urodzenia w/wym. w Urzędzie Stanu Cywilnego w K., podnosząc fakt pominięcia w decyzji oraz akcie urodzenia drugiego imienia dziecka. Nadto podała, że [...] 2004 r. otrzymała postanowienie Wojewody [...] z siedzibą w C., w którym stwierdzono, że jej odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Dalej wskazała przyczyny opóźnienia w złożeniu odwołania.
Pismem Sądu z dnia 11 lutego 2005 r. wezwano E. S. o dokładne wskazanie, czy przedmiotem powyższej skargi jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] o odtworzeniu treści aktu urodzenia M.S., którą skarżąca załączyła do skargi. Zaznaczono, że w przypadku gdyby przedmiotem skargi było postanowienie Wojewody [...] z siedzibą w C. niezbędnym jest wskazanie jego daty i numeru, o który to brak skargi Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej. Dodatkowo w piśmie zamieszczono katalog spraw będących przedmiotem skargi wszczynających kontrolę sądowoadministracyjną oraz wyjaśniono, że skargę można wnieść do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia.
W piśmie z dnia [...] 2004 r. E. S. wyjaśniła, że wniesiona do Sądu skarga dotyczy decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia [...] r. nr [...].
W odpowiedzi na skargę Z-za Kierownika USC ustosunkował się do zarzutów skargi podając, iż w decyzji o odtworzeniu aktu urodzenia małoletniej M.S. wpisano jedno imię (M.), bowiem organ uznał, że nazwisko (S.) nie może być wpisane w polskim akcie urodzenia jako drugie imię dziecka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz warunków formalnych, a przede wszystkim dopuszczalność skargi.
W pierwszej kolejności przyjdzie wskazać, że zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Zgodnie z jego treścią kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, inne akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, bezczynność organów w przypadkach wymienionych w art. 3 § 1 i § 2 pkt 1-4.
Natomiast zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. jednym z warunków dopuszczalności skargi na wskazane wyżej akty bądź czynności jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2).
Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego nie mogą być zatem akty bądź czynności określone w art. 3 § 2 P.p.s.a., od których stronie przysługuje środek zaskarżenia.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia do Sądu, zgodnie z wyraźnym wskazaniem pełnomocnika skarżącej, jest decyzja Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia [...] r. nr [...] o odtworzeniu treści aktu urodzenia M. S..
Zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem zapadłym przed organem pierwszej instancji działającym w przedmiotowej sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 161, poz. 1688). Przepis art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie k.p.a.), normującej postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie przysługuje odwołanie. W tej sytuacji decyzja Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia [...] r. nie mogła być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, skoro stronie przysługiwał od tego rozstrzygnięcia środek zaskarżenia, tj. odwołanie.
Wykorzystanie przez stronę prawa odwołania jest zatem jedną z przesłanek dopuszczalności skargi. Niewykorzystanie tego prawa stanowi podstawę do jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.). Skarga do sądu administracyjnego nie jest bowiem konkurencyjnym środkiem zaskarżania decyzji w stosunku do prawa odwołania. Na drodze postępowania przed sądem administracyjnym mogą być zaskarżone wyłącznie decyzje ostateczne, a więc takie, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji (art. 16 § 1 k.p.a.). To ograniczenie wynika z zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), która ma pierwszeństwo przed zasadą prawa skargi do sądu wyrażoną w art. 16 § 2 k.p.a. Dodatkowo przyjdzie wskazać, że wniesienie przez skarżącą odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji nie zmienia faktu, że skarga dotyczyła tej decyzji nie zaś rozstrzygnięcia zapadłego w wyniku wniesienia odwołania.
W tym stanie rzeczy skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na mocy art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.