Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 24 lutego 2021 r., nr 340000/71/0164064/2020/RDZ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działając na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm. – dalej jako kpa) w zw. z art. 31zq ust. 8 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. – dalej jako ustawa COVID-19), stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych za maj 2020 r.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Strona 29 kwietnia 2020 r. złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r.
Pismami z 18 sierpnia 2020r. została zwolniona ze składek należnych za marzec i kwiecień 2020r.
Natomiast decyzją organu I instancji z 7 sierpnia 2020r. odmówiono skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za maj 2020 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ przywołując treść regulacji art. 31zo ust. 1a i art. 31zq ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm. - zwanej dalej ustawą COVID-19), wskazał, iż warunkiem zwolnienia jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych nie później niż do 30 czerwca 2020r. Natomiast strona w tym terminie deklaracji nie przesłała. Decyzja ta zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargi do sądu administracyjnego.
Z akt wynika, że decyzja ta została uznana za doręczoną 24 sierpnia 2020r. (karta 9) wobec jej przesłania w formie elektronicznej 7 sierpnia 2020r.
We wniosku z 18 listopada 2020 r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uwzględnienie wniosku o zwolnienie ze składek należnych za maj 2020r. Wskazała, że deklaracje nie zostały złożone w terminie z uwagi na awarię systemu komputerowego, a nie celowe działanie i po jej usunięciu zostało to niezwłocznie uzupełnione.
Zaskarżoną decyzją z 24 lutego 2021 r. ZUS stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 oraz art. 129 § 2 K.p.a. i wyjaśnił, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy należy wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Skierowana do strony decyzja odmowna została uznana za doręczoną 24 sierpnia 2020r., zatem termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął 7 września 2020r. Wobec tego wniosek taki, złożony 20 listopada 2020r., jest spóźniony.
W skardze do tutejszego Sądu skarżąca zarzuciła temu rozstrzygnięciu naruszenie:
- - art. 7 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy i nie ustalenie skuteczności doręczenia stronie decyzji z 7 sierpnia 2020r. za pośrednictwem portalu internetowego;
- - art. 7a K.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do tego doręczenia;
- - art. 8 K.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa wskutek uznania decyzji z 7 sierpnia 2020r. za doręczoną;
- - art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału przed wydaniem decyzji obu instancji;
- - art. 39 K.p.a. w zw. z art. 391 K.p.a. poprzez niedoręczenie stronie decyzji z 7 sierpnia 2020r. oraz niezasadne uznanie, że strona spełnia przesłanki do doręczania korespondencji za pośrednictwem poczty elektronicznej, określone w art. 391 K.p.a.
W uzasadnieniu podniosła, że decyzja odmawiająca jej zwolnienia za maj 2020r. nie została jej prawidłowo doręczona, gdyż organ przekazał ją pocztą elektroniczną na portal urzędowy organu rentowego. Natomiast strona w wyniku awarii systemu informatycznego nie wiedziała o niej i dowiedziała się dopiero 18 listopada 2020r. Wtedy tez złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzuciła, że organ nie zbadał, czy decyzja została jej doręczona. Podniosła, że nie wyrażała zgody na doręczenia drogą elektroniczną ani nie spełnia żadnej z przesłanek doręczeń elektronicznych z art. 391 K.p.a., co wyłącza dokonywanie takich doręczeń wobec niej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenia skargi.
Oświadczył, że wniosek o zwolnienie został złożony przez PUE. Skarżąca w druku ZUS-EWO (karta 9 akt) jako sposób odbioru odpowiedzi zaznaczyła "odbiór elektroniczny PUE" i w takiej formie została stornie doręczona decyzja. W konsekwencji tak została jej doręczona decyzja I instancji, a skutek doręczenia nastąpił 24 sierpnia 2020r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
Na wstępie należy zwrócić uwagę na nowelizację ustawy COVID-19 dokonaną ustawą z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 2255). Na mocy ustawy nowelizującej do ustawy COVID-19 dodany został przepis art. 15zzzzzn2, którego ust. 1 pkt 2 i ust. 2 stanowi, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Przepis ten wszedł w życie z dniem 16 grudnia 2020r., jednak znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie skoro wskazana wyżej ustawa nowelizująca nie zawiera przepisu przejściowego, który wyłączyłby zastosowanie art. 15zzzzzn2 w niniejszej sprawie. Jednocześnie nie zawiera ograniczeń czasowych odnosząc się jedynie do uchybienia terminu w okresie stanu epidemii. Natomiast stan epidemii został wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020r. poz. 491) z dniem 20 marca 2020r. Zatem termin do wniesienia odwołania upływający 7 września 2020r. został uchybiony już po tej dacie.
Wobec powyższego, w sytuacji, gdy organ rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził, że został on wniesiony z uchybieniem terminu winien był wdrożyć tryb wskazany w art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19, czego nie uczynił.
Rozpatrując ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe wskazania co do dalszego procedowania w sprawie.
Z tych względów decyzja Prezesa ZUS podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.