Uzasadnienie
W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca Spółka podała, że zajmuje się m.in. sprzedażą detaliczną mebli, sprzętu oświetleniowego i artykułów użytku domowego. Wprawdzie jej kapitał wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych zamyka się w kwocie [...] zł, to za ostatni rok obrotowy (to jest 2015) poniosła stratę rzędu [...] zł. Podobnie od stycznia do sierpnia 2016 r. nie wypracowała zysku tylko stratę wynoszącą [...] zł. Ponadto poza kwotą [...] zł zgromadzoną w kasie i na rachunkach bankowych (vide: saldo na dzień 31 sierpnia 2016 r.) nie posiada żadnych innych środków, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego, tym bardziej, że kwota ta na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku zmniejszyła się do [...] zł.
Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono:
- - deklaracje VAT-7 za ostatnie trzy miesiące wraz z raportami kasowymi;
- - zeznanie podatkowe CIT-8 za 2016 r.
Natomiast w piśmie z 24 kwietnia 2017 r. wyjaśniono, że sprawozdanie finansowe Spółki za 2016 r. nie zostało jeszcze zatwierdzone przez zwyczajne zgromadzenie wspólników dlatego też zostanie dostarczone w terminie późniejszym.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod red.
W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na jego poniesienie. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319).
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia Spółki z o.o. "A" z należnego wpisu sądowego, nie została spełniona. Należy bowiem zauważyć, że do dnia dzisiejszego skarżąca Spółka nie wykonała w całości wezwania z dnia 21 marca 2017 r., to jest nie nadesłała wyciągów bądź wydruków z kont bankowych, a nadto sprawozdania finansowego za 2016 r. Wprawdzie w piśmie z dnia 24 kwietnia 2017 r. poinformowała, że zatwierdzone sprawozdanie finansowe zostanie dostarczone w terminie późniejszym, niemniej jednak to do dnia dzisiejszego nie zostało nadesłane, choć zarządzeniem z dnia 9 maja 2017 r. referendarz wstrzymał się z rozpoznaniem złożonego wniosku oczekując na dostarczenie wskazanych wyżej dokumentów, które zgodnie z art. 24 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j.
Dz.U. z 2016, poz. 1047 ze zm.) każda jednostka prowadząca księgi rachunkowe powinna udostępnić w dowolnym czasie i za dowolnie wybrany okres sprawozdawczy. Księgi rachunkowe uznaje się bowiem za prowadzone na bieżąco, jeżeli pochodzące z nich informacje umożliwiają sporządzenie deklaracji podatkowych bądź dokonanie innych rozliczeń finansowych. A ponieważ zeznanie podatkowe za 2016 r. zostało do akt sprawy przedłożone za niezrozumiałe uznać należało uchylenie się od obowiązku nadesłania sprawozdania finansowego w oparciu o które to zostało wypełnione.
Mając na uwadze powyższe przyjąć należało, że skarżąca Spółka nie wykazała jakoby zasługiwała na przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Uprawdopodobnienie okoliczności podanych w treści urzędowego formularza nie oznacza bowiem gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nie się powołujący, że te istnieją. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami i dowodami, a nie samo stwierdzenie, że Spółka nie posiada środków na poniesienie należnego wpisu sądowego. Tym bardziej, że z nadesłanego do akt zeznania podatkowego ustalono, że skarżąca Spółka prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów w ramach której w roku 2016 wypracowała przychód wynoszący [...] zł. To z kolei oznacza, że poniesiona strata wynosząca według zeznania [...] zł, nie była spowodowana nierentownością prowadzonej działalności, tylko nadwyżką ponoszonych kosztów nad uzyskanym przychodem. Wynosiła ona w tym okresie [...] zł (vide: zeznanie podatkowe CIT-8).
Wprawdzie od stycznia bieżącego roku Spółka nie deklaruje żadnych podstaw opodatkowania z tytułu podatku VAT, niemniej jednak nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika wynosi [...] zł, a stan środków, którymi Spółka obracała w okresie ostatnich trzech miesięcy z uwagi na brak wyciągów z konta bankowego nie był możliwy do ustalenia. W tej sytuacji przyjąć należało, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy nie została w rozpoznawanej sprawie spełniona. Bo skoro skarżąca Spółka nie wykazała się chęcią współpracy, albowiem do dnia dzisiejszego nie odpowiedziała należycie na wezwanie referendarza do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, to brak było podstaw aby przyjąć jakoby zasługiwała na dofinansowanie z budżetu państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania.
Niedostarczenie żądanych dokumentów źródłowych potwierdzających aktualną sytuację finansową Spółki, w której się znajduje musi mieć bowiem wpływ na dokonywaną przez rozpoznającego wniosek ocenę (vide: S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Warszawa 2007 r., wyd. 1, s. 244). Nie zasługuje przecież na aprobatę stanowisko strony, która uchyla się od zaprezentowania stosownej dokumentacji potwierdzającej jej stan majątkowy i możliwości płatnicze. Z treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wynika wszakże, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania istnienia przesłanek przemawiających za słusznością przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. To z kolei oznacza, że dopóki skarżąca Spółka nie nadeśle wszystkich dokumentów źródłowych potwierdzających jej obecną sytuację finansową jej wniosek nie będzie zasługiwał na uwzględnienie.
Treść art. 255 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia bowiem wątpliwości co do tego, że od stron ubiegających się o przyznanie prawa pomocy oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze, albowiem uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem złożonego wniosku nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nie się powołujący, że te istnieją. Dlatego też działając, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.