Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej powoływana jako ARiMR) w C. powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 19 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 35, poz. 217 ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. N 98, poz. 634) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z [...] r., nr [...] przyznającą K. O. płatności do gruntów rolnych na rok 2007.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż [...] 2007 r. K. O. złożyła wniosek o przyznanie na 2007 r. płatności do gruntów rolnych, o przyznanie płatności obszarowej i wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. We wniosku zadeklarowano do jednolitej płatności obszarowej działki rolne od [...] do [...] o łącznej powierzchni [...] ha, w tym także do uzupełniających płatności. Wnioskodawczyni podał jako uprawę UPO, RS orzech włoski.
W trakcie kontroli wnioskodawczyni złożyła [...] 2007 r. korektę wniosku uzupełniając go o brakujące dane.
Kontrola administracyjna wniosku wykazała nieprawidłowości polegające na zadeklarowaniu tych samych dwóch działek ewidencyjnych przez K. O. i przez innego rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności. Na wezwanie organu [...] 2007 r. strona złożyła kolejną korektę wniosku podtrzymując deklarację o użytkowaniu rolniczym spornych działek.
W raporcie kontroli nr [...] przeprowadzonej [...] 2007 r. stwierdzono rozbieżności między stanem faktycznym na gruncie, a deklaracją strony zawartą we wniosku o przyznanie płatności. Takie nieprawidłowości stwierdzono również w raporcie kontroli nr [...] przeprowadzonej [...] 2008 r. Polegały one na tym, że w miejsce deklarowanej uprawy orzecha włoskiego na wskazanych działkach stwierdzono drogę, łąkę, jak również rozbieżności powierzchni deklarowanej – błędy DR13+ i DR13-, stwierdzono brak rolniczego użytkowania działki rolnej [...] na dzień [...] 2003 r.- błąd DR10, stwierdzono błąd DR18 – nie prowadzenie działalności rolniczej na działce, błąd DR7 – nie stwierdzono deklarowanej uprawy.
Po zapoznaniu się z wynikami kontroli wnioskodawczyni wniosła zastrzeżenia podnosząc, iż nasadzenia zostały zniszczone przez zwierzęta oraz to, że skradziono paliki. Do zastrzeżeń strona dołączyła szereg dokumentów, w tym faktury dokumentujące zakup drzewek orzecha włoskiego.
Organ podtrzymał poprawność przeprowadzonej [...] 2007 r. kontroli na miejscu.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa w B. decyzją z [...] r. uwzględnił, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów żądanie strony przyznając jednolitą płatność do całej zadeklarowanej powierzchni [...] ha, uzupełniającą płatność obszarową w wysokości [...] zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję.
Powodem takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że w ramach płatności JPO wnioskodawczyni zadeklarowała powierzchnię [...] ha, natomiast w wyniku kontroli powierzchnia pozytywnie zweryfikowana wyniosła [...] ha, co wskazuje na błąd 0,55% skutkujący przyznaniem płatności do powierzchni stwierdzonej.
Taka samą powierzchnię wnioskodawczyni zadeklarowała do płatności UPO, w tym wypadku powierzchnia pozytywnej zweryfikowana wyniosła [...] ha, co wskazuje na błąd 60,45% skutkujący odmową przyznania płatności oraz nałożeniem sankcji potrącanych w okresie trzech lat kalendarzowych.
W odwołaniu od tej decyzji K. O. zakwestionowała wyniki kontroli podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W jej ocenie zastosowano wadliwą metodę, ponieważ wykonane zdjęcia nie oddają rzeczywistego stanu nasadzeń orzecha, który wynika z umiejscowienia palików. Następnie w piśmie procesowym strona przedstawiła dokumenty dotyczące pomiarów wskazanych tam działek rolnych.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 83 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003 r. ze zm.), pomoc wspólnotowa jest przyznawana rolnikom produkującym orzechy, w tym między innymi orzechy włoskie. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. Nr 29, poz. 189 ze zm.) reguluje szczegółowe wymagania jakie powinien spełnić wnioskodawca. Zgodnie z art. 15 tego rozporządzenia do płatności obszarowych kwalifikują się jedynie działki rolne obsadzone drzewami orzechowymi spełniające warunki, o których tam mowa.
Według art. 83 tego rozporządzenia, minimalny rozmiar działki kwalifikującej się do płatności wynosi 0, 10 ha, natomiast art. 15 ust. 3 stanowi, że liczba drzew orzechowych na hektar nie może być mniejsza od 50 w przypadku orzecha włoskiego.
Kontrola na miejscu została przeprowadzona na podstawie art. 30 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz na podstawie przepisów prawa unijnego, w tym na podstawie rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z dnia 30.04 2004 r. ze zm.). Natomiast sposób przeprowadzenia tej kontroli i sporządzenie dokumentacji odbyło się według szczegółowych instrukcji i wytycznych obowiązujących w tym zakresie.
W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego K. O. wnosząc o uchylenie decyzji ostatecznej podniosła zarzut niepowiadomienia jej o kontroli na miejscu, jak również zakwestionowała sposób przeprowadzenia kontroli oraz jej wyniki zawarte w raporcie kontroli powołując się przy tym na wyniki kontroli jej gospodarstwa, którą przeprowadziła jednostka certyfikująca.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej, a odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów w całości powtórzył argumentację przytoczoną już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 5 maja 2009 r. (Sygn. akt III SA/GL 1544/09) oddalił skargę. W uzasadnieniu przyjął, że analiza złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie jej płatności obszarowych na 2007 r. wykazała, iż wskazano tam powierzchnię [...] ha. Różnica pomiędzy tą zadeklarowaną powierzchnią, a powierzchnią stwierdzoną wynoszącą [...] ha nie przekraczała 3%, co spowodowało, że powierzchnia stwierdzona została uwzględniona w decyzji w zakresie przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO). Inaczej rzecz się jednak miała w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej (UPO), gdyż powierzchnia stwierdzona wyniosła tutaj [...] ha, co spowodowało, że wynosząca 60, 45 % różnica procentowa pozbawiła wnioskodawczynię przyznania płatności z równoczesnym nałożeniem sankcji.
Na skutek złożonej przez stronę skarżacą skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 października 2010 r. (Sygn. akt II GSK 868/09) zaskarżony wyrok uchylił przekazując sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu uznał za trafny zarzut dotyczący zaakceptowania przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych dokonanych przez organ w zakresie ilości drzew orzecha włoskiego znajdujących się na zadeklarowanych do płatności działkach, w szczególności działki [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 29 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 rzeczywiste określenie obszarów w ramach kontroli na miejscu może być ograniczone do próby obejmującej przynajmniej 50% działek rolnych objętych wnioskami w ramach systemów pomocy ustanowionych w tytułach III, IV i IVa rozporządzenia nr 1782/2003, pod warunkiem, że próba ta gwarantuje wiarygodny i reprezentatywny poziom kontroli – tak w odniesieniu do kontrolowanego obszaru, jak i wnioskowanej pomocy. Jeżeli jednak w toku takiej prostej kontroli ujawniane są nieprawidłowości, próba działek rolnych poddanych kontroli ulega zwiększeniu. W rozpoznawanej sprawie odmowa przyznania płatności UPO związana była z różnicami powierzchni działek deklarowanej i stwierdzonej oraz związaną z tym kwestią ilości nasadzeń. Jak już wspomniano płatność do produkcji drzew orzechowych jest przyznawana jeżeli zostanie spełniony między innymi warunek minimalnej liczby drzew na hektar.
W przypadku produkcji orzecha włoskiego wynosi ona 50. W związku z tym dla przyznania płatności istotne znaczenie ma bardzo precyzyjne określenie liczby drzew przypadających na jeden hektar. W rozpoznawanej sprawie takich ustaleń nie dokonano. Należy zauważyć, że organ określając liczbę drzew na działce [...] ograniczył się do zbadania próby stanowiącej trzy fragmenty działki o wymiarach 100x100 metrów każdy, a wynik obliczeń został podany w przybliżeniu, bez dokładnego wskazania konkretnej liczby drzew. Takie działanie podmiotu kontrolującego naruszało zasady ustalone w powołanym art. 29 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Ponieważ owo naruszenie prawa procesowego wywarło wpływ na treść decyzji zatem na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. tutejszy Sąd był zobligowany do uchylenia decyzji. Z tych też powodów Sąd nie rozpoznał pozostałych zarzutów skargi.
Konsekwencją powyższego było stwierdzenie na podstawie art. 152 p.p.s.a., że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.