Uzasadnienie
Zaskarżonym przez M. P. (dalej skarżący, wnioskodawca) postanowieniem z [...] r. nr [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wyższego Urzędu Górniczego do Badań Kontrolnych Urządzeń Energomechanicznych (W[...]) w K. z [...] r., ldz. [...] zmienionej decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (WUG) z [...] r. nr [...]. Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, w skrócie kpa).
Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z 16 stycznia 2020 r. skarżący wystąpił do Prezesa WUG, z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] z [...] r. zmienionej decyzją Prezesa WUG z [...] r. w wyniku uwzględnienia odwołania w części dotyczącej okresu, na jaki zakazano wnioskodawcy wykonywania czynności na stanowisku osoby średniego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny. Okres ten został skrócony do jednego roku liczonego od 27 listopada 2007 r. do 26 listopada 2008 r. Z uzasadnienia wniosku wynika, że za stwierdzeniem nieważności wskazanej decyzji przemawia wystąpienie przesłanki nieważności zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 kpa. Innymi słowy decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Powołując się na art. 122 ust. 1 i art. 127 ustawy z 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. nr. 228 poz. 1947, w skrócie Pgg) wnioskodawca stwierdził, że w sprawie nie mogły być stosowane przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne i "nie powinna ruszyć machina postępowania administracyjnego", przed czym chroniły go art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 18 § 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeksu postępowania karnego (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 30), zwanej dalej "kpk".
W ocenie skarżącego sporna decyzja została wydana bez podstawy prawnej, co potwierdza wyrok uniewinniający Sądu Rejonowego Wydziału Karnego w T. z [...] r., sygn. [...]. W ocenie wnioskodawcy wyrok ten dla Prezes WUG jest wiążący i stanowił załącznik do wniosku.
Postanowieniem z [...] r. Prezes WUG odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej we wniosku decyzji z [...] r., gdyż nie podzielił przedstawionej w nim argumentacji. Jako podstawną prawną jego wydania wskazał art. 61a § 1 kpa, gdyż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że jego wszczęcie jest niedopuszczalne z racji powagi rzeczy osądzonej. Wnioskodawcę pouczono o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
21 lutego 2020 r. skarżący wniósł zażalenie o ponowne rozpatrzenie sprawy z racji pominięcia przez sądy naruszenia przez organ I instancji art. 97 kpa i art. 18 kpk a w szczególności zniszczenia przez inspektorów OUG protokołów przesłuchań o czym nie wiedział a co ujawniło postępowanie karne. Stwierdził, że "spotkał się z próbami oszukania i okłamania" przez WUG co narusza art. 6-8 kpa. Podkreślił, że decyzja z [...] r. była wprawdzie poddana kontroli sądowej, ale tylko raz (wyrok z 30.06.2008 r., sygn. akt III SA/Gl 424/08) i "sędzia prowadzący sprawę nie wykazał się należytą starannością" W przeciwnym razie decyzja byłaby unieważniona. Decyzja z [...] r. nie była przedmiotem kontroli, gdyż sąd był związany art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tym samym organ wadliwie kierował się argumentacją wyroku, która jej nie dotyczyła. Jednocześnie "WSA w Gliwicach nie analizował przekroczenia przez Dyrektora UGBKUE wskazanych przepisów i zniszczenia przez inspektorów protokołów przesłuchań. Jest to więc całkiem nowa sprawa, która winna skutkować zastosowaniem art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 5 kpa (wznowienie postępowania).
Na wezwanie organu z 11 marca 2020 r. skarżący pismem z 23 marca 2010 r. wyjaśnił, że wniesione zażalenie stanowiło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r., gdyż ma świadomość, że po upływie 5 lat uchylenie decyzji nie może nastąpić (art. 146 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa) a strona ma tylko miesiąc na złożenie wniosku o wznowienie postępowania.
Rozpatrując ponownie sprawę organ nie znalazł podstaw do uchylenia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z [...] r. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. utrzymał go w mocy.
W uzasadnieniu podkreślił, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest środkiem nadzwyczajnym i zgodnie z art. 157 § 2 kpa stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych. Postępowanie wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu a złożenie wniosku nie wszczyna automatycznie tego postępowania. Inicjuje jedynie postępowanie wyjaśniające, które w tej fazie nie może jeszcze obejmować badania, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce i dotyczy jedynie formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia istnienia przesłanek o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Odmowa wszczęcia postępowania następuje na podstawie art. 61a kpa w drodze postanowienia. Postanowienie to jest wydawane, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przyczyną taką może być wcześniejsze poddanie decyzji objętej wnioskiem kontrolą sądową zakończoną prawomocnym wyrokiem, co miało miejsce w tej sprawie. Przeszkoda taka czyni pozytywne rozpoznanie wniosku niedopuszczalnym (uchwała NSA z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, ONSA WSA 2010/2, poz. 18).
W sprawie nie jest sporne, że decyzja z [...] r., jak i zmieniająca ją częściowo decyzja z [...] r., były przedmiotem kontroli i oceny WSA w Gliwicach, przy czym pierwsza z nich podlegała kontroli sądu czterokrotnie, co znajduje wyraz w wydanych wyrokach: 1) z 30 czerwca 2008 r., sygn. akt III SA/Gl 424/08, 2) z 4 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 61/09, 3) z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Gl 1569/09 i 4) z 30 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 336/11. W żadnym z wymienionych wyroków WSA nie stwierdził jej nieważności. Decyzja z [...] r. podlegała kontroli sądowej, która zakończyła się oddaleniem skargi – wyrok z 30 listopada 2011 r., sygn. akt: III SA/Gl 336/11, prawomocny z dniem 1 marca 2012 r. Od wyroku tego skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej, co przy podnoszonych zarzutach wydaje się dla organu niezrozumiałe.
Dalej organ wyjaśnił, że wskazana uchwała wiąże się z koniecznością wstępnego zbadania przez organ przedmiotowej przyczyny niedopuszczalności merytorycznego rozpoznania wniosku, by stwierdzić czy składniki oceny prawnej sądu posiadającej przymiot powagi rzeczy osądzonej czynią żądanie niedopuszczalnym (stanowią przeszkodę prawną dla nadania mu dalszego biegu w celu podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 158 § 1 kpa). Wymaga to analizy zapadłego wyroku, co organ uczynił i uznał, że kwestie objęte niniejszym postępowaniem były już przedmiotem merytorycznego rozpoznania wskazanym wyrokiem z 30 listopada 2011 r. Przedmiotem kontroli sądowej były zatem obie decyzje, organów obu instancji. Jednym z zarzutów skargi był zarzut "naruszenie prawa materialnego przez niezauważenie, że Dyrektor UGBKUE nie miał prawa na podstawie naruszenia art. 122 P.g.g. wszcząć postępowania administracyjnego z art. 113 pkt 3 P.g.g." uzasadniający wniosek o "stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora UGBKUE z dnia [...] r. i stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa WUG z dnia [...] r." Organ podkreślił, że z uzasadnienia skargi wprost wynika, że skarżący, powołując się na "art. 127 dawnego P.g.g. twierdzi: orzekanie w sprawach określonych w art. 119-126c następuje na zasadach i w trybie określonych w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia.
Dyrektor UGBKUE prowadząc postępowanie na podstawie art. 113, a nie na podstawie art. 122 i art. 127 dawnego P.g.g. naruszył prawo i zasady praworządności. Tego faktu nie zauważył Prezes WUG." W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 2 ppsa, art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa, skarżący żądał stwierdzenia nieważności obu decyzji. Argumentacja okazała się nieskuteczna, gdyż skarga została oddalona.
Wnioskiem z 16 stycznia 2020 r. skarżący również na podstawie art. 156 pkt 2 i 7 kpa - zażądał stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji objętych kontrola sądową we wskazanym wyroku podnosząc tożsamą argumentację, co powoduje, że ponowne poddanie kontroli decyzji w trybie nadzwyczajnym jest niedopuszczalne z racji powagi rzeczy osadzonej i odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa, w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji była zasadna. Ponadto, zgodnie z art. 170 ppsa, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydal, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Nadto za niezasadne organ uznał zarzuty ewentualnego naruszenia art. 6-8 kpa, gdyż rozstrzygając sprawę organ nadzoru górniczego miał na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz potrzebę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, czemu dał wyraz w jasnym i precyzyjnym uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia.
Nie zgadzając się z wydanym przez organ postanowieniem z [...] r. skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wniósł o jego uchylenie, jako wydanego z naruszeniem prawa materialnego przez pominięcie faktu, że Dyrektor [...]: na podstawie przekroczenia art.122 ówczesnego Prawa Górniczego, nie miał prawa wydać decyzji administracyjnej. Zasady postępowania w takim przypadku określał jasno art. 127 tej ustawy; wysyłając akta swojego dochodzenia do Prokuratury Rejonowej T., zobowiązany był na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa zawiesić postępowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że w wyroku z 30 listopada 2011 r., WSA ocenił tylko prawidłowość zawiadomienia Dyrektora UGBKUE o wszczęciu postępowania administracyjnego. Prezes WUG błędnie uznał na tej podstawie, że artykuł 113 ówczesnego Pgg został zastosowany prawidłowo.
Skarżący nie zgadza się z tym stanowiskiem, gdyż w jego ocenie było to naruszenie artykułu 122 kpa, które zgodnie z art. 171 ppsa nie może być wiążące dla Prezesa WUG. Jeżeli jakiś artykuł dowolnego kodeksu szczegółowiej precyzuje zasady postępowania w przypadku konkretnego naruszenia, to należy go stosować przed artykułem ogólniejszym. Twierdzenie, że Dyrektor UGBKUE miał na względzie dobro zakładu górniczego i zastosował art. 113 Pgg nie kierując do sądu wniosku o ukaranie nie jest prawdą, gdyż cały materiał dowodowy swojego postępowania przesłał do Prokuratury Rejonowej w T.. Zobowiązany był natomiast zastosować artykuł 97 kpa i czekać, co w związku z art. 182 kpa i art. 18 kpk zadecyduje prokurator. W takim przypadku, na czas postępowania, zawieszenia w czynnościach może dokonać pracodawca, co miało miejsce. Od wskazanego wyroku nie złożył skargi kasacyjnej, gdyż nie mógł tego uczynić osobiście a radca prawny do którego się zwrócił o pomoc po analizie akt i skasowaniu 369 zł takowej odmówił.
Również pełnomocnik Rzecznika Praw Obywatelskich w Katowicach zbył skarżącego nowomową prawną za nic mając jego konstytucyjne prawa. Odniósł wtedy wrażenie, że jego sprawę zablokował ktoś bardzo wpływowy. Zgodnie bowiem z artykułem 76 § 1, § 2 i § 3 kpa, Prezes WUG nie może zignorować przedstawionego przeze wnioskodawcę materiału dowodowego i nie wszcząć postępowania. Nadmienił także, że jednoczesne postępowanie w tej samej sprawie, na podstawie tego samego materiału dowodowego, przed różnymi organami i zapadającymi odmiennymi orzeczeniami, przeczy zasadzie prejudycjalności i uzasadnia stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji. Do skargi załączył polecenie służbowe nr [...] z [...] r., wezwanie na przesłuchanie w charakterze podejrzanego z 16.06.2008 r., rachunek z 7.02.2012 r. za opinię w sprawie skargi kasacyjnej, pismo z BRPO z 24.02.2012 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej i podtrzymał dotychczasowa argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako: "ppsa") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Nadto sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy, po przeprowadzeniu rozprawy, w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ppsa). Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 ppsa Sąd mógł rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym i dlatego z urzędu skierował sprawę do rozpoznania w tym trybie.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy zasadnie organ nadzoru górniczego zastosował art. 61a kpa, uznając, że w sprawie wystąpiła przeszkoda w postaci powagi rzeczy osądzonej a tym samym brak możliwości kontroli wskazanej decyzji w trybie nadzwyczajnym.
W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do treści art. 61a § 1 kpa gdy żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził zatem w art. 61a kpa instytucję odmowy wszczęcia postępowania i wyodrębnił etap wstępny, w którym organ bada przesłanki pozwalające na jego wszczęcie. Przesłanki podmiotowe lub przedmiotowe, których wystąpienie powoduje, że postępowanie nie może być w ogóle wszczęte. Ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, tj. wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną oraz zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, które nie zostały w ustawie skonkretyzowane.
Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie czy decyzja była poddana kontroli sądowej. Odmawiając wszczęcia organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a tym samym w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 kpa organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Organ dokonuje wstępnej analizy wniosku o wszczęcie postępowania pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających jego merytoryczne rozpatrzenie. Przy czym żądanie strony/wnioskodawcy, wyznacza granice sprawy administracyjnej, której załatwienie stanowi cel postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu słusznie stwierdził organ odwoławczy, że wniosek skarżącego inicjujący postępowanie w niniejszej sprawie, postepowanie nadzwyczajne był identyczny z treścią skargi od tejże decyzji wniesionej w trybie zwyczajnym, która została oddalona prawomocnym wyrokiem.
Wnioskiem z 16 stycznia 2020 r. skarżący wystąpił o do Prezesa WUG z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] z [...] r., zmienionej w części w trybie odwoławczym decyzją Prezesa WUG z [...] r., w części dotyczącej okresu, na jaki zakazano skarżącemu wykonywania czynności na stanowisku osoby średniego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny. Okres ten skrócono z 2 lat do 1 roku, tj. od dnia 27 listopada 2007 r. do dnia 26 listopada 2008 r.
Wniosek ten został rozpoznany negatywnie, gdyż organ uznał, że obie decyzje były przedmiotem kontroli sądowej, która zakończyła się oddaleniem skargi wniesionej przez skarżącego. Sad nie dopatrzył się ich wadliwości a zwłaszcza braku podstawy prawnej do ich wydania. Przy czym organ podkreślił, że decyzja z [...] r. była przedmiotem kontroli sądowej czterokrotnie i w żadnym przypadku nie została wyeliminowana z obrotu prawnego a w szczególności przez stwierdzenie jej nieważności. Decyzja z [...] r. była również przedmiotem kontroli sądowej, która nie wykazała wydania jej z naruszeniem prawa procesowego ani materialnego. Wyrokiem z 30 listopada 2011 r. skarga została oddalona (sygn. akt III SA/Gl 336/11). Wyrok jest prawomocny, gdyż nie została od niego wywiedziona skarga kasacyjna.
Dla ustalenia w sprawie podstaw zastosowania art. 61a § 1 kpa organ przyjął związanie powyższym wyrokiem wynikające z art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09 (ONSA i WSA 2010/2/18), w której wyrażono pogląd, że "Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a.".
Podkreślić należy, że zmiana stanu prawnego przez uchylenie art. 157 § 3 kpa nie podważyła związanie składów orzekających jej mocą. Uchwałą co prawda dotyczyła nieobowiązującego już art. 157 § 3 kpa odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ale wywołującego analogiczne skutki jak obowiązujący obecnie, art. 61a kpa. Nie ma tylko podstaw prawnych dla formy rozstrzygnięcia w postaci decyzji.
Sąd zgadza się z organem, że ustalenie powagi rzeczy osądzonej wyprowadzonej z prawomocnego wyroku sądu administracyjnego w razie wyroku oddalającego skargę wyprowadzić można z regulacji, że sąd obowiązany jest rozpoznać sprawę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie będąc związany granicami i zarzutami skargi. Obowiązkiem zatem sądu jest poddanie badaniu zaskarżonej decyzji przede wszystkim co do wykluczenia kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego uzasadniającego zastosowanie sankcji nieważności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosowanie sankcji nieważności oparte jest na regule, że to ciężkim naruszeniem prawa dotknięta jest decyzja i to w niej tkwi.
W niniejszej sprawie wskazane we wniosku decyzje zostały w pełnym zakresie poddane kontroli sądowej. Sad orzekał merytorycznie i jak wskazał organ rozpoznając nawet te same zarzuty i wnioski o stwierdzenie nieważności obu decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 kpa. Skarżący wniosek o stwierdzenie nieważności uzasadnił m.in. związaniem organu wyrokiem uniewinniającym Sądu Rejonowego Wydziału Karnego w T. z [...] r., sygn. [...], który w ocenie skarżącego potwierdza brak podstaw faktycznych i prawnych do nałożenia na niego zakazu wykonywania czynności zawodowych. Stanowisko takie nie znajduje uzasadnienia chociaż wyrok ten jest prawomocny, gdyż Sąd Okręgowy w K. oddalił wniesioną od niego apelację prokuratora (wyrok z [...] r., sygn. akt [...]).
Organ jest związany decyzją z chwilą jej doręczenia lub ogłoszenia (art. 110 kpa). Decyzja z [...] r. stała się prawomocna 1 marca 2011 r., co nie oznacza, że organ nie był nią związany (art. 269 kpa). Decyzja ta nie została wzruszona i funkcjonuje w obrocie prawnym. Orzeczony zakaz został wykonany.
Przywołane przez organ uzasadnienie wyroku z 30 listopada 2011 r. nie pozwala na wyprowadzenie wniosku, że stanowisko skarżącego jest prawidłowe i powaga rzeczy osądzonej w sprawie nie występuje. Nie było też zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 100 kpa, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy karnej. Sprawa weszła na wokandę 11 stycznia 2011 r. (wpłynęła do Sądu w 2010 r.) a została zakończona wyrokiem [...] r. Oskarżenie dotyczyło przestępstwa z art. 220 § 1 kk. Zagadnienia wstępnego nie dostrzegł też sąd administracyjny, do czego był zobowiązany z mocy art. 125 § 1 pkt1 ppsa. Zawieszenie takie ma charakter fakultatywny.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 11 ppsa sąd administracyjny jest związany wyłącznie ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Wyrok uniewinniający takiej mocy nie posiada i ani sąd ani organ wyrokiem karnym uniewinniający nie jest związany w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie Prawa górniczego, w tym art. 113 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Nadto postępowanie karne opiera się na zasadzie winy a postępowanie administracyjne wskazuje na naruszenie konkretnego przepisu w postaci wynikającego zeń obowiązku. Kwestia podwójnego ukarania, karą administracyjną i w postępowaniu karnym była także przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który dopuszcza taką sytuację z racji odmiennych celów takich rozwiązań (wyrok TK z 21.10.2015 r. P 32/12). Bez znaczenia dla nałożenia kary dyscyplinarnej/orzeczenia zakazu wykonywania czynności pozostaje rodzaj naruszenia.
Obowiązujący w dacie zdarzenia art. 113 ust. 1 pkt 3 Pgg wyraźnie o tym stanowi, podobnie jak § 10 pkt 1 w zw. z § 13 rozporządzenia MG z 28 czerwca 2002 r. Samo zdarzenie w postaci wypadku ze skutkiem śmiertelnym w pracy miało miejsce 27 czerwca 2007 r. i ono stanowi punkt odniesienia do zastosowanych w sprawie przepisów materialnych. Wskazać tez należy, że skarżący eksponuje decyzję z 2007 r. pomijając okoliczność, że została ona uchylona decyzją z [...] r, w istotnej dla niego części na jego korzyść. Organ odwoławczy skrócił nałożony na skarżącego zakaz wykonywania obowiązków służbowych z dwóch lat do jednego roku. Okres ten upłynął 26 listopada 2008 r. Również wskazana opinia w sprawie skargi kasacyjnej z 30 listopada 2012 r., podobnie jak pismo Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczą decyzji z [...] r. Fakt prowadzenia postępowania karnego w którym posiadał skarżący status podejrzanego pozostaje bez wpływu na postępowanie administracyjne prowadzone w trybie ustawy Prawo górnicze.
Potwierdza to stwierdzenie przedstawione przez skarżącego polecenie służbowe z 2 lipca 2007 r. Nie było też podstaw faktycznych i prawnych do zawieszania postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonowa w T. a zakończonego skierowaniem aktu oskarżenia i zapadłym wyrokiem uniewinniającym [...] r., prawomocny [...] r. Natomiast wyrok WSA z 30 listopada 2011 r. stał się prawomocny 1 marca 2012 r. Wskazany wyrok korzysta z przymiotu prawomocności i wobec tego wiąże na zasadzie art. 153 oraz art. 170 ppsa zarówno organy jak i sąd. Sposób zakończenia sprawy karnej nie stanowił zagadnienia wstępnego w przedmiotowej sprawie, gdyż mają różny przedmiot i sposób procedowania. Nałożenie kary administracyjnej nie koliduje ze skazaniem w sprawie karnej za przestępstwo.
Sąd w pełni podziela pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku NSA z 26 lipca 2017 r., sygn.. akt I OSK 1464/16, że jeżeli decyzja administracyjna została poddana kontroli sądowej to nie można stwierdzić jej nieważności, gdyż przesłanki z art. 156 kpa sąd bada z urzędu. Musiałby zatem skarżący wskazać konkretnie czego sąd nie dostrzegł lub jakie okoliczności pominął w dokonanej ocenie prawnej, które wskazywałyby na konieczność stwierdzenia nieważności decyzji. Ogólne wskazanie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa czyli braku podstaw prawnych do wydania decyzji, wydania jej z rażącym naruszenia prawa albo wadą powodującą nieważność czyni wniosek skarżącego w świetle wydanego wyroku i jego uzasadnieniem gołosłownym i nieskutecznym a wręcz niedopuszczalnym w rozumieniu art. 61a kpa.
Należy też wskazać, że rażące naruszenie prawa to zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki NSA: z 13.12.1988 r., sygn. akt II SA 981/88, ONSA 1988/2/96; z 21.10.1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993/1/23). Podobnie w przypadku braku podstawy prawnej do wydania decyzji. Sąd w wydanych wyrokach wykluczył takie uchybienia.
Wobec faktu, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, Sąd orzekł jak w sentencji
Na koniec należy podkreślić, że w uzasadnieniu wyroku z 30 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 336/11, WSA w Gliwicach stwierdził, iż " w skardze z dnia 26 stycznia 2011 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał na treść postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania, które dyskwalifikuje dalsze postępowanie organu. Odnosząc się do zarzutów Sąd stwierdził, iż "w skardze Skarżący wskazał na fakt powołania w zawiadomieniu o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji z art. 113 ust 1 pkt 3 dawnego P.g.g. zakazującej wykonywania czynności osoby średniego dozoru ruchu specjalności elektrycznej w związku ze stwierdzeniem naruszenia art. 122 ust. 4 pkt 1 powołanej ustawy oraz w związku z § 10 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2008 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych, wskazując, iż stoi ono w sprzeczności z podstawą prawną wskazaną w zaskarżonej decyzji.
Zawiadomienie to zostało sporządzone na podstawie art. 61 § 1 i 4 kpa. Przepis ten w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego zarówno z urzędu lub na żądanie jednej ze stron nakazuje organowi wszczynającemu to postępowanie zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. W niniejszej sprawie oznacza to tylko tyle, iż organ miał obowiązek wskazać skarżącemu, że wszczął postępowanie oraz wyjaśnił jaki jest jego zakres. Samo sporządzenie i doręczenie zawiadomienia nie przesądza o odpowiedzialności zawodowej pracownika oraz o rozmiarze zakazu wykonywania czynności. O kwestia tych bowiem przesądza dopiero wydana w trybie art. 104 kpa decyzja. W decyzji organ ją wydający zobowiązany jest do szczegółowego określenia przesłanek w oparciu, o które ją wydano oraz ich uzasadnienia co bezpośrednio wynika z dyspozycji art. 107 § 1 i 3 tej ustawy". Sąd nie znalazł podstaw do uznania zarzutów zawartych w skardze i oddalił ją na mocy art. 151 psa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do wyeliminowania kontrolowanego postanowienia z obrotu prawnego i orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ppsa.