Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. - dalej zwana: O.p.), stwierdził, że odwołanie T. B. (dalej zwany: strona, podatnik, skarżący) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r. nr [...] określającej zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2013 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:
Decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. określił stronie zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. Decyzja ta została wyekspediowana za pośrednictwem Poczty na adres będący miejscem zamieszkania podatnika i doręczona pełnoletniemu domownikowi (matce podatnika) w dniu 24 września 2018 r. W decyzji zawarte zostało pouczenie o trybie odwoławczym, w tym terminie i sposobie wniesienia odwołania.
Określony przepisem art. 223 § 2 pkt 1 O.p. 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, wobec faktu doręczenia decyzji stronie w dniu 24 września 2018 r., upływał, jak ustalił i stwierdził organ odwoławczy z dniem 8 października 2018 r. Odwołanie od w/w decyzji zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 9 października 2018 r. Tym samym przedmiotowej czynności strona dokonała po upływie ustawowego terminu 14 dni. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem stwierdził, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzuciła:
- 1. bezprzedmiotowość wydania postanowienia przez organ,
- 2. wydanie postanowienia pomimo złożenia do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Skarżący w uzasadnieniu podniósł, że 7 listopada 2018 r. złożył wniosek do Urzędu Skarbowego w Z. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, któremu uchybił bez swojej winy. Mimo tego organ wydał zaskarżone postanowienie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie ma wpływu na orzeczenie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Przeciwnie, rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu może dotyczyć wyłącznie sytuacji, gdy organ stwierdzi, że termin został przekroczony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 223 § 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Na podstawie § 2 punkt 1 art. 223, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
W rozpoznawanej sprawie wydana skarżącemu decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. została doręczona skutecznie za pośrednictwem Poczty, na adres podatnika, pełnoletniemu domownikowi (matce skarżącego) w dniu 24 września 2018 r. (art. 149 O.p.). Tym samym, termin do wniesienia odwołania od niej, obliczony z uwzględnieniem art. 12 § 1 i § 5 O.p., upłynął z dniem 8 października 2018 r. Odwołanie zostało wniesione przez stronę, za pośrednictwem Poczty, w dniu 9 października 2018 r. (data stempla pocztowego), a zatem po terminie.
W takiej sytuacji organ odwoławczy, do którego trafiło odwołanie wraz z aktami sprawy, miał obowiązek zastosować art. 228 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Podkreślić trzeba, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (zob.: wyrok NSA z 8 lipca 2010 r. II FSK 372/09, LEX nr 786866). Treść art. 228 § 1 pkt 2 O.p. wskazuje jednoznacznie, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu, stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie.
Tym samym organ podatkowy nie tylko jest uprawniony lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. (zob. wyrok NSA z 1 października 2009 r., I FSK 854/08, LEX nr 537058).
Nie można nie zauważyć, że w treści skargi skarżący nie kwestionuje uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Podnosi, że złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania podając okoliczności mające uprawdopodobnić brak jego winy w niedochowaniu terminu, a zatem zaskarżone postanowienie nie powinno zostać wydane. Argumentacja we wskazanym zakresie pozostaje jednak bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 O.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w/w ustawy (zob. wyrok NSA z 20 grudnia 2018 r. sygn. I FSK 291/17).
W tym stanie rzeczy, skoro w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy obowiązany jest wydać postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., to zaskarżone postanowienie należało uznać za prawidłowe.
Informacyjnie nadmienić trzeba, że rozstrzygnięcie to nie niweczy wniosku o przywrócenie uchybionego terminu.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.