Uzasadnienie
W skardze z 1 marca 2018 r. D. G. zawarł wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z synem I., na którego zobowiązany jest płacić alimenty. Ponieważ jego miesięczne dochody nie przekraczają 800,00 zł, a posiadane zaległości to kwota ok. 200.000,00 zł, wobec jego osoby prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Tymczasem poza udziałem w nieruchomości rolnej o pow. 3,4 ha, której wartość oszacował na kwotę ok. 90.000,00 zł, innych składników majątku nie posiada.
Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożył:
- - zaświadczenie z urzędu gminy w przedmiocie wspólnego zamieszkiwania z ojcem T. i A. Z.;
- - zeznanie podatkowe za 2017 r.;
- - oświadczenie o nieposiadaniu rachunków bankowych i zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek;
- - zaświadczenie o stanie cywilnym;
- - wydruki z księgi wieczystej nieruchomości należącej do ojca skarżącego;
- - zaświadczenie o zarobkach;
- - ugodę pozasądową dotyczącą alimentów płaconych na rzecz syna;
- - wydruk z księgi wieczystej potwierdzający posiadanie udziału w nieruchomości rolnej należącej w połowie do skarżącego;
- - oświadczenie o posiadaniu 5 udziałów w Spółce,,A’’ o wartości łącznej 250,00 zł;
- - decyzję z [...] r., na mocy której wykreślono prowadzoną przez skarżącego działalność z ewidencji.
Dodatkowo wskazano, że rachunki na bieżące utrzymanie opłaca konkubina, natomiast skarżący nie ponosi z tego tytułu żadnych wydatków.
Postanowieniem z 4 lipca 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.
Pismem z 24 lipca 2018 r. w zakreślonym terminie skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W treści wniósł o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych.
Uzasadniając sprzeciw wskazał, że nie przedstawił sytuacji majątkowej swojego ojca i konkubiny ponieważ nie został do tego wezwany. Poinformował, że ojciec przebywa poza granicami kraju, natomiast A. Z. jest przyjacielem mojego ojca, który na stałem zamieszkuje w N. Wskazał, że funkcję prezesa zarządu w Sp.,,A’’ Sp. z.o.o. pełnię nie odpłatnie, nie pobieram za nią wynagrodzenia. Dodał, że na chwilę obecną prowadzone są w stosunku do niego egzekucje na kwotę ok 450 000 zł a nieruchomość, której jestem współwłaścicielem obciążona jest hipoteką od 2008 r. Wskazał, że nie osiada konta bankowego.
W odpowiedzi na wezwanie sądu z 12 września 2018 r. nadesłał zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z 17 kwietnia 2018 r., zajęcie wierzytelności z 17 kwietnia 2018 r. oraz wezwanie do zapłaty należności z 26 czerwca 2018 r. Skarżący dodatkowo wskazał, że aktualnie mieszka u konkubiny nie ponosząc kosztów utrzymania, jednak konkubina odmówiła przedłożenia jakichkolwiek dokumentów. Obecnie pracuje na 1/8 etatu i nie płaci alimentów na syna z uwagi na brak środków choć obowiązek alimentacyjny nie ustał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." – sąd rozpoznając sprzeciw od postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 – 8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Rozpoznając sprzeciw, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie, Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że strona skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wnioskodawca zdołał wykazać, że spełnia przesłanki ustawowe, skutkujące całkowitym uwzględnieniem jego wniosku.
Sąd stwierdził, że skarżący w sytuacji, w której się obecnie znajduje zasługuje na pomoc w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości, gdyż nie jest w stanie aktualnie wygospodarować kwoty koniecznej do pokrycia kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o zmianie zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego i zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości.