Uzasadnienie
W dniu 17 lutego 2021 r. (data prezentaty UM w P.) E. O. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do sądu skargę na czynność Burmistrza P. w postaci przekazania dotacji celowej na zakup sprzętu lub oprogramowania w roku 2020 r. na rzecz jednostki systemu oświaty – A w wysokości [...] zł., tj. zaniżonej o kwotę o [...] zł.
Skarżąca, która jest organem prowadzącym szkołę i jej dyrektorem, w skardze, oprócz sformułowania zarzutów dotyczących samej czynności Burmistrza, wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej określanej skrótem P.p.s.a.), o ile sąd uznałby ją za spóźnioną.
Skarżonej czynności zarzucono
- l. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1. § 10d ust. 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 roku w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 493 ze zm., dalej określanemu jako rozporządzenie) — poprzez jego błędną wykładnię polegającą na:
- 1) błędnym uznaniu — wbrew literalnemu brzmieniu tego przepisu — że podstawą do naliczenia wysokości dofinansowania, o którym mowa w § 10d ust. 4 rozporządzenia mogą być wyłącznie dane zawarte w Systemie Informacji Oświatowej, z pominięciem danych zawartych we wniosku o dofinansowanie;
- 2) błędnym uznaniu, że w razie rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w liście nauczycieli dołączonej do wniosku o przyznanie dofinansowania, a danymi wynikającymi z Systemu Informacji Oświatowej, podstawą do naliczenia wysokości dofinansowania, o którym mowa w § 10d ust. 4 rozporządzenia są dane zawarte w Systemie Informacji Oświatowej;
- 2. art. 87 ust. 1 w związku z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z § 10c ust. 1 i § 10d ust. 3 rozporządzenia w zw. z art. 126 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych — poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że obowiązkiem sfinansowania świadczenia polegającego na przekazaniu nauczycielom zatrudnionym w jednostce systemu oświaty środków na dofinansowanie zakupu sprzętu lub oprogramowania, przydatnych w prowadzeniu zajęć realizowanych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu realizacji tych zajęć, może zostać obciążony podmiot prywatny, prowadzący niepubliczną szkołę podstawową, stanowiącą jednostkę systemu oświaty;
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
- - o wydanie orzeczenia, w którym sąd uzna uprawnienie skarżącej do otrzymania dofinansowanie zakupu sprzętu lub oprogramowania, przydatnych w prowadzeniu zajęć realizowanych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu realizacji tych zajęć, zgodnie z przepisami § 10c i 10d rozporządzenia, w wysokości wskazanej we wniosku skarżącej o przyznanie jej tego dofinansowania, tj. w łącznej kwocie [...] (słownie: [...]) złotych;
- - na podstawie art. 119 pkt. 2 P.p.s.a. o rozpoznanie niniejszej sprawy w postępowaniu uproszczonym;
- - na podstawie art. 200 w związku z art. 205 52 P.p.s.a.—o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych, z uwzględnieniem kwoty [...] zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła zarzuty skargi.
Odnosząc się zaś do terminowości skargi zaznaczyła, że otrzymała pismo organu z [...] roku — w którym to piśmie poinformowano ją o podtrzymaniu swojego stanowiska w przedmiocie dokonania czynności polegającej na przyznaniu skarżącej dofinansowania w niższej niż zawnioskowana wysokości. Lecz motywy wyliczenia dotacji w niższej wysokości wyjaśniono jej dopiero w piśmie otrzymanym [...] roku. Dlatego dopiero od tej daty winien biec termin do wniesienia skargi.
Poprzednie pismo organu z dnia [...] roku zawierało jedynie zawiadomienie jej o przyznaniu dofinansowania w niższej niż wnioskowana wysokości, nie zawierając jednocześnie żadnego szerszego uzasadnienia takiego stanowiska organu.
Skarżąca, po otrzymaniu tego pisma wystosowała do organu pismo zawierające wniosek o rewizję prezentowanego stanowiska. Żywiła wówczas przekonanie, że rozstrzygnięcie organu jest następstwem omyłki organu i ulegnie zmianie.
Jednakże z ostrożności — gdyby sąd z jakichkolwiek przyczyn uznał, że termin na wniesienie niniejszej skargi liczyć należy od dnia [...] roku, wskazała, iż uchybienie trzydziestodniowemu terminowi na wniesienie skargi liczonemu od dnia [...] roku wynika z okoliczności niezawinionych przez skarżącą. Po otrzymaniu pisma organu z [...] roku żywiła bowiem uzasadnione przypuszczenie, że po wystosowaniu przez nią dodatkowego pisma, organ zmieni swoje rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania skarżącej dofinansowania i przyzna jej dofinansowanie w pełnej wnioskowanej wysokości bez konieczności skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz P. wniósł o oddalenie skargi. Nie odniósł się do kwestii jej terminowości, ani wniosku o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym. Podtrzymał stanowisko prezentowane już w sprawie.
Zarządzeniem z 9 kwietnia 2021 r. sąd skierował sprawę do rozpoznania na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W ocenie sadu, podzielającym stanowisko skarżącej, sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych. Przyznanie spornej dotacji z całą pewnością należy traktować jako czynność z zakresu administracji publicznej. Warunki przyznania spornej dotacji zostały w ww. rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej zmienionym rozporządzaniem tego organu z 18 listopad 2020r. (Dz. U. z 2020r. poz. 2047) dodającym do tekstu pierwotnego po § 10 §§ 10a do 10d. Zgodnie z § 10c ust. 1 rozporządzenia nauczycielom zatrudnionym w jednostkach systemu oświaty przysługuje jednorazowe dofinansowanie zakupu sprzętu lub oprogramowania, przydatnych w prowadzeniu zajęć realizowanych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu realizacji tych zajęć. Dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje nauczycielowi pozostającemu w stosunku pracy w jednostce systemu oświaty w dniu 2 listopada 2020 r. oraz w dniu wypłaty dofinansowania nauczycielowi (§ 10c ust. 13).
Dyrektor jednostki systemu oświaty prowadzonej przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego składa wniosek o udzielenie dotacji celowej, w terminie do dnia 11 grudnia 2020 r., odpowiednio do organu rejestrującego jednostkę systemu oświaty, o którym mowa w art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, lub ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (§ 10d ust. 1 rozporządzenia). Organ, o którym mowa w § 10c ust. 17 pkt 2 i 3, dokonuje naliczenia dotacji celowej dla danej jednostki systemu oświaty na dofinansowanie, o którym mowa w § 10c ust. 1, na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 4, oraz danych systemu informacji oświatowej, według stanu na dzień 2 listopada 2020 r., dotyczących osób uprawnionych do otrzymania tego dofinansowania (§ 10d ust. 7). Organ, o którym mowa w § 10c ust. 17 pkt 2 i 3, w terminie do dnia 21 grudnia 2020 r., przekazuje na rachunek bankowy jednostki systemu oświaty środki na wypłatę dofinansowania, o którym mowa w § 10c ust. 1 (§ 10d ust. 8). Dofinansowanie, o którym mowa w § 10c ust. 1, jest wypłacane w terminie do dnia 31 grudnia 2020 r.(§ 10d ust. 9).
§ 10d ust. 7 rozporządzenia wskazuje organ rejestrujący, o którym mowa w art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - w przypadku jednostki systemu oświaty prowadzonej przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego. Organem tym jest jednostka samorządu terytorialnego. W rozpoznawanej sprawie winna to być Gmina P., którą reprezentuje Burmistrz. Zatem skarga powinna być wniesiona przeciwko gminie a nie organowi ją reprezentującemu. Czynność naliczenia i wypłaty dofinansowania dokonała bowiem gmina.
Zgodnie z uchwałą NSA z 13 listopada 2013 r., I OPS 3/12 w przypadku gminy, która ma osobowość prawną, ustawowo przypisana wójtowi, burmistrzowi kompetencja do jej reprezentowania, obejmuje kompetencje do dokonywania czynności "na zewnątrz". Dlatego pismo informujące o wysokości przyznanej skarżącej dotacji zostało podpisane przez organ gminy, a ścisłej z upoważnienia burmistrza przez jego zastępcę działającego w imieniu i na rzecz Gminy P.. Także kompetencja do dokonywania czynności procesowych w postępowaniu sądowym przypisana jest burmistrzowi.
Po drugie, zgodnie z art. 53 § 2 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.).
Korespondencja w sprawie spornej dotacji była prowadzona, jak wynika z akt sprawy pismami przesyłanymi drogą elektroniczną z [...] r. (trzy) z [...] r., [...], [...] i [...] r. [...] r. skarżąca złożył do Gminy P. wniosek o wypłatę dotacji celowej. Pismem z [...] r. (doręczonym [...] r.) organ poinformował skarżącą o wypłacie dotacji w wysokości [...] zł. Pieniądze zostały przekazane na rachunek w tym samym dniu. Zatem licząc korzystniej dla skarżącej bieg terminu od doręczenia je pisma informującego ja o wysokości dotacji, termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi kończyłby się [...] r. Skarga została wniesiona 17 lutego 2020 r., a więc z ewidentnym uchybieniem terminu. Biorąc zaś pod uwagę to, ze jeszcze przed złożeniem wniosku o wypłatę dotacji pomiędzy szkoła o gmina toczyła się korespondencja dotycząca liczby nauczycieli uprawnionych do dofinasowania oraz fakt, ze skarżąca jest profesjonalnym podmiotem prowadzącym niepubliczna szkołę, który powinien znać zasady rejestrowania nauczycieli i przyznawania dotacji oraz ich wypłaty, uchybienie terminu, w sytuacji gdyby uznać, że jej zamiarem było zaskarżenie czynności Gminy P., a nie Burmistrza, a nieprecyzyjne oznaczenie strony było wynikiem omyłki, trudno uznać, że uchybienie terminowi nie było zawinione.
Pełnomocnik skarżącej uzasadnił wniesienie skargi z uchybieniem terminu powzięciem przez skarżącą pełnej informacji o podstawach wyliczenia spornej dotacji dopiero 21 stycznia 2021 r. W ocenie sądu takie wyjaśnienie nie jest jednak wystarczające, aby stwierdzić, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Chodzi więc o sytuacje wyjątkowe, nieprzewidywalne i niezależne od strony. Takich okoliczności skarżącą nie wykazała.
Mając na uwadze powyższe, sąd stwierdza, że skarga została złożona po terminie, co skutkuje jej odrzuceniem stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.