Uzasadnienie
30 listopada 2020 r. Z w K. (dalej jako strona skarżąca) wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. (dalej jako ZUS) o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r.
Zaskarżoną decyzją z 10 grudnia 2020 r. nr 090000/71/917723/2020/RDZ-B organ odmówił przyznania wnioskowanego zwolnienia powołując się na art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 z późn. zm. – dalej jako ustawa COVID-19). Wyjaśnił, że prowadzenie działalności gospodarczej i posiadanie statusu płatnika składek przed 30 czerwca 2020 r. było wymogiem kwalifikującym do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Warunku tego strona nie spełniła, gdyż na druk ZUS ZPA obowiązek opłacania składek zgłosiła dopiero od 1 lipca 2020 r.
Nie zgadzając się z powyższym strona, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
- - art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19 przez błędne przyjęcie, że obowiązek opłacania składek strona zgłosiła dopiero od dnia 1 lipca 2020 r., skoro dokumentacja rozliczeniowa zgromadzona w sprawie potwierdza, że działalność była prowadzona przed 30 czerwca 2020 r. Podobnie stosowne składki były opłacane;
- - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej jako k.p.a.) przez zaniechanie ustalenia czy faktycznie na dzień 30 czerwca 2020 r. strona prowadziła działalność gospodarczą i była zgłoszona jako płatnik składek i oparcie się wyłącznie na pierwotnym druku ZUS ZPA, podczas gdy zestaw dokumentów, tj. ZUS RCA i ZUS DRA za miesiąc czerwiec 2020 r., w tym korekta ZUS ZPA, potwierdzała, że już w czerwcu 2020 r. strona była zobowiązana do opłacania składek.
W uzasadnieniu skargi strona podała, że funkcjonuje na rynku od 3 maja 2016 r. Istotnie na druku ZUS ZPA wskazała datę powstania obowiązku opłacania składek od 1 lipca 2020 r., jednak 13 stycznia 2021 r. sporządziła korektę tej deklaracji, gdzie jako datę powstania obowiązku opłacania składek wskazała 1 czerwca 2020 r. Korekty tej organ nie uwzględnił pozbawiając ją zwolnienia, o którym mowa w art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19. Tymczasem 21 września 2020 r. złożyła druki RCA i DRA za czerwiec 2020 r. na okoliczność zatrudniania pracowników, co oznacza, że miała obowiązek opłacania składek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyjaśnił, że korekty zgłoszenia dokonane przez płatnika składek w styczniu 2021 r. były spóźnione. Nie mogły mieć zatem wpływu dla uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli Sądu, jest decyzja ZUS, którą organ odmówił stronie skarżącej zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od lipca do września 2020 r.
W ocenie organu prowadzenie działalności gospodarczej i posiadanie statusu płatnika składek przed 30 czerwca 2020 r. było wymogiem kwalifikującym do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Warunku tego strona skarżąca nie spełniła, gdyż na druku ZUS ZPA jako datę powstania obowiązku ubezpieczeń wskazała 1 lipca 2020 r.
Według strony organ błędnie ocenił stan faktyczny sprawy pomijając złożoną korektę druku ZUS ZUA i ZUS ZPA, gdzie jako datę powstania obowiązku opłacania składek wskazała 1 czerwca 2020 r.
Mając na uwadze tak zarysowany spór przypomnieć należy, że zgodnie z art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, w wersji aktualnej na dzień złożenia przez stronę wniosku (to jest 30 listopada 2020 r.), płatnikowi składek prowadzącemu na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 49.39.Z, 55.10.Z, 77.39.Z, 79.11.A, 79.90.A, 82.30.Z, 90.01.Z, 90.02.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r.
Według rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych oraz innych dokumentów (Dz.U. z 2018 r., poz. 2495), wydanego na podstawie art. 49 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 z późn. zm.) zgłoszenie/zmiana danych płatnika składek - osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej – następuje na druku o symbolu ZUS ZPA, stanowiącym załącznik nr 6 do rozporządzenia.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy druk taki strona wypełniła 7 lipca 2020 r. Jednak do organu został on wysłany 20 października 2020 r. W części III tego dokumentu zatytułowanej "dane ewidencyjne płatnika składek" w pkt 09 strona jako datę powstania obowiązku opłacania składek wpisała 1 lipca 2020 r.
Wobec powyższego Sąd w składzie tu orzekającym stwierdził, że organ prawidłowo przyjął, że skarżącej nie przysługuje zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od lipca do września 2020 r., o którym mowa w art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19.
Data powstania obowiązku opłacania składek, o którą toczy się spór, wynikała z dokumentów, które strona sama sporządziła i które złożyła 20 października 2020 r.
Tym samym podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organ art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19 nie zasługiwał na uwzględnienie. Podobnie jak zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
W dniu wydawania decyzji organ dysponował tylko dokumentem w postaci zgłoszenia płatnika składek (druk ZUS ZPA). Korektę tego zgłoszenia strona złożyła dopiero 13 stycznia 2021 r., czyli już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Twierdzenie jakoby organ ją pominął lub odmawiał jej uwzględnienia nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Jest to nowa okoliczność nieznana organowi w dniu wydawania decyzji, którą podniesiono na etapie złożonej do tut. Sądu skargi, jako że z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy strona sama zrezygnowała. W tej sytuacji nieuprawnione jest czynienie zarzutu jakoby organ błędnie ocenił stan faktyczny sprawy, albowiem z korekty ZUS ZPA oraz z dokumentów w postaci ZUS RCA i ZUS DRA wynikało, że w czerwcu 2020 r. strona była płatnikiem składek. Ta ostatnia okoliczność, choć może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., pod warunkiem, że strona wystąpi z takim wnioskiem, to dopóki to nie nastąpi, Sąd nie może zastępować organów w wydawaniu decyzji, gdyż jego rolą jest kontrola legalności podejmowanych przez organy rozstrzygnięć (vide: art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.- dalej jako p.p.s.a.).
Ponieważ ta – wbrew zarzutom skargi - wykazała, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, gdyż nie można organowi postawić zarzutu naruszenia art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, Sąd w składzie tu orzekającym oddalił złożoną skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.