Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Z. C. (dalej: Zobowiązany/Skarżący) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.
O takie zwolnienie ubiegał się Zobowiązany we wniosku z dnia [...]r., wskazując m.in., że w dniu [...] r. prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD nr [...].
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ powołał się na brzmienie przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842 ze zm. - dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach). Organ w wyniku weryfikacji wniosku stwierdził, iż na dzień [...] r. Zobowiązany jako rodzaj przeważającej działalności prowadził działalność oznaczoną według PKD [...]., który to kod nie kwalifikuje do otrzymania zwolnienia z opłacania składek. W związku z tym organ uznał, że Zobowiązanemu nie przysługuje zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek za listopad 2020r.
W skardze na powyższą decyzję do tut. Sądu Skarżący zakwestionował powyższe ustalenia organu. Podniósł, że rodzaj przeważającej działalności jego firmy powinien być oznaczony kodem PKD [...]. Wykonuje głównie zlecenia dotyczące usług gastronomicznych a kod PKD [...] został omyłkowo wpisany jako przeważający. Dokumentami na twierdzenia o wymienionym rodzaju przeważającej działalności są posiadane Raporty z kas fiskalnych czy zatrudnieni pracownicy na stanowiskach kucharz, kelner pomoc kuchenna.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał przy tym, iż z CEDIG wynika iż na dzień [...] r. kod przeważającej działalności PKD to [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz.137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 53.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A,79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90,02.Z, 90.04.Z, 91.02,Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. (ust. 11).
Brzmienie powyższego przepisu wskazuje na to, że zwolnieniem od opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy składek prowadzący wskazane w w/w art. 31 z o ust. 10 przepisie rodzaje działalności gospodarczej w przeważającej części wg stanu na dzień 30 września 2020r. przy uwzględnieniu faktu, iż przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Spór w niniejszej sprawie koncentruje się na ocenie czy Zobowiązany na dzień 30 września 2020 r. prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD określonym w powołanym przepisie art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w rozpoznawanej sprawie nie jest bowiem kwestionowany warunek spadku przychodów.
Nie ulegało wątpliwości Sądu, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020r. winien być oceniany na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w decyzji z dnia [...] r. odmawiając zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020r. wskazał jedynie, iż Zobowiązany prowadził działalność oznaczoną według PKD jako rodzaj przeważającej działalności z kodem [...], który nie kwalifikuje do otrzymania zwolnienia z opłacania składek. Uzasadnienie decyzji jest w tym względzie bardzo lakoniczne. Wskazując bowiem na ten fakt organ nie podał w oparciu o jaki rejestr dokonał tych ustaleń i na podstawie jakiego dowodu do takiego wniosku w sprawie doszedł. Organ także wydając sporną decyzję nie przywołał także treści wskazanego wyżej ust. 11 art. 31 z o ustawy.
W aktach sprawy znajduje się natomiast wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z datą wygenerowania dokumentu [...] r. z uwagą, iż dokument nie odzwierciedla stanu wpisu historycznego po zmianach [...] r. oraz wydruk z CEDIG dot. zmian we wpisie w tej ewidencji. Oceniając powyższy fakt w zestawieniu z odpowiedzią na skargę, gdzie podano iż zgodnie z danymi zgłoszonymi w CEDIG na dzień 30 września 2020r. kod przeważającej działalności PKD to [...] zdaniem Sądu organ dokonując oceny okoliczności w zakresie ustalenia rodzaju przeważającej działalności Zobowiązanego na dzień 30 września 2020 r. nie badał jej na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na ten dzień. To zaś oznacza w konsekwencji, iż przy wydaniu spornej decyzji doszło do naruszenia przepisów art. 31 zo ust. 11 ustawy o szczególnych rozwiązaniach poprzez niezastosowanie w zakresie braku oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
Wskazania w tym miejscu wymaga treść art. 133 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności aktu bierze pod uwagą materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dodać także należy, iż Sąd administracyjny nie ma obowiązku ustalania okoliczności sprawy.(por. wyrok NSA I OSK 1664/17,z dnia 31 października 2017 r.) publ. LEX nr 2400692. Opisane powyżej uwagi powodują, iż rzeczą Sądu w sprawie nie było uzupełnianie akt administracyjnych ani ustalanie z organem na podstawie jakich dowodów organ podjął decyzję w sprawie co ostatecznie skutkowało, jak wyżej wskazano przyjęciem przez Sąd, iż organ nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie w oparciu o dane z rejestru REGON.
Sporządzona decyzja nie spełnia także wymogów z art. 107 § 1 pkt 6 kpa, zgodnie z którym decyzja winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Przepis ten obliguje organ do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych oraz wyjaśnienia stronie przyczyn takiego a nie innego załatwienia żądania strony. Uzasadnienie decyzji winno być sporządzone w taki sposób, by możliwym było poznanie toku rozumowania organu i kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia. Skoro zaś decyzja nie zawiera wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności w zakresie wskazania na podstawie jakich danych z jakich rejestrów wywiedziono wniosek o ustaleniu rodzaju prowadzonej przez skarżącego na 30 września 2020r. przeważającej działalności, według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 to nie spełnia wymogów wskazanych w powołanym wyżej przepisie. Organ nie wyjaśniając wszystkich okoliczności sprawy uchybił wynikającej z art. 8 kpa zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu.
Aby prawidłowo ocenić wydaną przez organ decyzję, sąd musi dysponować wyrażonym w uzasadnieniu decyzji stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) będących podstawą wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Braki uzasadnienia decyzji w zakresie podstawowych elementów przewidzianych przepisem art. 107 § 3 k.p.a. uniemożliwiają dokonanie przez sąd oceny zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem a organ nie może konwalidować braków uzasadnienia decyzji argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 2858/21).
Wskazane powyżej uchybienie decyzji wymagało jej uchylenia i ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ zgodnie z wymogami wynikającymi z omówionych wyżej przepisów prawa. Ponownie rozpatrując sprawę organ wyda decyzję zawierającą prawidłowe uzasadnienia faktyczne i prawne i dołączy do akt sprawy dokumenty na podstawie których decyzja zostanie podjęta.
W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
- - ---------------------- 4/10