Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., znak [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej jako DIAS, organ odwoławczy) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r.,poz. 2332 – dalej jako ustawa SENT) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej jako [...]UCS) z dnia [...] r. znak [...] nakładającą na P. K. (dalej również jako strona, skarżący, przewoźnik) karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu niedopełnienia obowiązku przewoźnika poprzez zgłoszenie w rejestrze pod numerem referencyjnym SENT danych niezgodnych ze stanem faktycznym.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] r. w godz. od [...] do [...] w O., funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów dokonywanego samochodem ciężarowym marki [...] numer rejestracyjny [...] wraz z naczepą marki [...] numer rejestracyjny [...], należącymi do P. K. prowadzącego transportową działalność gospodarczą. Kontrola obejmowała przestrzeganie obowiązków wynikających z obowiązujących w tym czasie przepisów ustawy SENT.
W trakcie kontroli kierujący przedstawił następujące dokumenty: numer referencyjny zgłoszenia przewozu w systemie SENT [...], wypis z licencji numer [...] na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego, dowody rejestracyjne samochodu i naczepy, dokument przewozowy CMR numer [...], dowody wydania towaru, dokument handlowy, świadectwa jakości.
Według informacji zawartej w zgłoszeniu o ww. numerze SENT obejmowało ono preparaty smarowe klasyfikowane do pozycji CN 3403 w ilości [...] litrów - podlegające obowiązkowej rejestracji w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (dalej określanego jako system SENT).
Podmiotem wysyłającym ww. towar był "A" Sp. z o.o., ul. [...], [...]-[...] K. (NIP [...]). Podmiotem odbierającym był "B", [...], [...] B. z W. ([...]). Przewoźnikiem był zgodnie ze stanem rzeczywistym Pan P. K., ul. [...], [...]-[...] Z. (NIP [...]).
Szczegółowe ustalenia dotyczące przeprowadzonej kontroli zawarto w protokole z kontroli z dnia [...] r., znak [...], z którego wynika, że stwierdzono rozbieżność pomiędzy zgłoszeniem SENT [...], a stanem faktycznym, tj.:
- - w polu informacje o przewoźniku wpisano "C" Sp. z o. o. ul. [...] [...]-[...] P. (NIP [...]), zamiast P. K., ul. [...], [...]-[...] Z. (NIP [...]),
- - w polu numer zezwolenia drogowego wpisano [...], zamiast [...],
- - w polu numer dokumentu przewozowego wpisano [...], zamiast [...].
W oparciu o powyższe ustalenia Naczelnik [...]UCS, postanowieniem z dnia [...]r., doręczonym [...]r., wszczął z urzędu wobec strony postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów ustawy SENT, które zakończył opisaną wyżej decyzją z dnia [...]r., znak [...], wymierzając przewoźnikowi karę pieniężną w kwocie [...]zł z tytułu niedopełnienia obowiązku zgłoszenia w rejestrze SENT danych zgodnych ze stanem faktycznym, dotyczących: informacji o przewoźniku, numerów zezwolenia drogowego, dokumentu przewozowego.
Pismem z dnia [...]r. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o: uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o odstąpienie od wymierzenia kary z uwagi na brak zamiaru uchylania się od opodatkowania, czy dążenia do nadużyć.
Uzasadniając żądanie wskazano, że do uchybień doszło w efekcie pomyłki i bez świadomości przewoźnika, gdyż uchybień dopuściła się firma "C". Według ustaleń omyłkowe uchybienia nie spowodowały ani uszczupleń, ani zagrożeń uszczupleniami zobowiązania podatkowego. Omyłka nie była związana z nielegalnym działaniem. W dalszej kolejności Strona odwołała się do przepisów art. 24 ust. 1, 22 ust. 2 oraz art. 30 ust. 4 ustawy SENT przewidujących, bądź niższe kary ([...]zł lub [...] zł), bądź niewszczynanie postępowania. Nawiązując do złożonego w trakcie postępowania wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary strona wskazała na intencje ustawodawcy, które legły u podstaw wprowadzenia regulacji prawnych dotyczących monitorowania transportu drogowego oraz kar za uchybienia im. Strona zaakcentowała, iż oprócz wymierzonej w niniejszym postępowaniu kary została ukarana [...] zł na podstawie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. znak [...].
Kumulacja kar miała spowodować, że przewoźnikowi nie pozostanie kwota niezbędna na zabezpieczenie podstawowych płatności i może doprowadzić do zakończenia działalności gospodarczej. Do odwołania zostały dołączone dokumenty dotyczące: leasingu samochodu i naczepy, wpłat podatku od środków transportu, kopie zeznań podatkowych za lata 2017-2018 oraz podsumowania podatkowej księgi przychodów i rozchodów za pierwsze [...] r., czyli dane aktualne na dzień składania odwołania.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania. W pierwszej kolejności DIAS omówił szczegółowo regulację przepisów ustawy SENT. Organ wskazał, iż w art. 3 ust. 2 ww. ustawy przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania, wraz z określającymi je podkategoriami PKWiU oraz pozycjami Nomenklatury Scalonej CN, natomiast w art. 3 ust. 4 do ust. 7 ustawy wymieniono towary, których przewóz nie jest objęty systemem monitorowania drogowego.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. f ustawy SENT, w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, przewóz towaru objętego pozycją CN 3403, do której klasyfikowane były przewożone preparaty smarowe, podlegał systemowi monitorowania drogowego, jeżeli jego masa brutto przekraczała 500 kg, a tak było w niniejszej sprawie. Strona zaś w ocenie organu jest przewoźnikiem w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy SENT.
W art. 5 ust. 1 ustawy SENT został określony zakres zgłoszenia w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju. Jednocześnie z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. a, b, f, h ustawy SENT wynikał obowiązek uzupełnienia zgłoszenia przez przewoźnika wykonującego przewóz, o którym mowa w ust. 1 o następujące dane:
- - dane przewoźnika obejmujące imię i nazwisko albo nazwę,
- - adres miejsca zamieszkania albo siedziby,
- - numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200, ze zm.), o ile są wymagane,
- - numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.
Jako podstawę nałożenia kary pieniężnej organ wskazał przepis art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku gdy przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym (inne niż dotyczące towaru) nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Odnośnie poczynionych ustaleń faktycznych organ odwoławczy wskazał, że nie były wątpliwe opisane uchybienia w zapisach formularza SENT. Na podstawie poważnienia z dnia [...] r. Pan P. K. (przewoźnik) upoważnił "D" sp. z o.o. do uzupełnienia i aktualizacji zgłoszenia przewozu. Podmiot wysyłający towar przekazał kody zabezpieczające dostęp do zgłoszenia przewozu w systemie SENT numer referencyjny [...] osobom reprezentującym "D" sp. z o.o. Kody nie zostały przekazane przewoźnikowi, a zapisów w systemie dokonała osoba z "D".
Dokonując oceny ustalonego stanu faktycznego przez pryzmat powołanych przepisów DIAS uznał, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów. Natomiast sankcje pieniężne są przewidziane za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów i są one niezależne od winy tych podmiotów. Powyższe oznacza, że odpowiedzialność przewoźnika nie jest wyłączona nawet za uchybienia, które zostały popełnione wskutek nieświadomego działania lub błędu. Przepisy ustawy SENT nie uzależniają bowiem wymiaru kary od tego czy niedopełnienie obowiązków wynikało z celowego działania, zaniechania czy niedbalstwa. Bez znaczenia są te okoliczności, z powodu których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości. Organ nie jest bowiem upoważniony do ustalania i oceny przyczyn zaistniałego naruszenia prawa, lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.
Organ uznał co prawda, że do błędnych zapisów doszło "bez świadomości ze strony przewoźnika", niemniej jednak w świetle przedstawionego wyżej rozumienia przepisów ustawy SENT (stwierdzony fakt naruszenia, bez analizy jego przyczyn) komentowana kwestia pozostawała bez znaczenia dla jego odpowiedzialności.
Organ rozważył również powoływane w odwołaniu przepisy ustawy SENT pozwalające na wymierzenie kary pieniężnej w niższej wysokości. Nie uznał jednak, by sytuacja przewidziana w tych przepisach zaistniała w niniejszej sprawie. Stwierdzone uchybienia nie stanowiły oczywistego błędu, o którym mowa w art. 24 ust. 1a ustawy SENT, a uchybienie opisane w art. 22 ust. 2 ustawy SENT - w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli – dotyczy innej sytuacji, aniżeli ta, która zaistniała w niniejszej sprawie. Przepis ten bowiem dotyczy zaniechania uzupełnienia zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4, a nie zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym.
W kwestii niewszczynania postępowania na podstawie art. 30 ust.4 ustawy SENT organ stwierdził, iż art. 30 ust. 5 wyłącza zastosowanie dobrodziejstwa wynikającego z ust. 4 do przewoźników.
Organ odwoławczy dokonał szczegółowej analizy wynikających z art. 24 ust. 3 ustawy SENT przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w postaci ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy SENT.
Wspomniany art. 26 ust. 3 ustawy SENT przewiduje, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
- 1) nie stanowi pomocy publicznej albo
- 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
- 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Niemniej jednak w pierwszej kolejności organ poddał badaniu wystąpienie ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego. Organ podkreślił, że użyte w przepisach art. 24 ust. 3 czy art. 26 ust. 3 ustawy SENT sformułowanie "może" wskazuje jednoznacznie, że instytucja ulgi, jaką de facto jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparta jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie pozwoliła na uznanie, iż zachodził przypadek ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego, uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
W ocenie organu spełnienie przesłanki ważnego interesu przewoźnika wiąże się z istnieniem po jego stronie szczególnych powodów, w konsekwencji których żądanie pełnej i terminowej zapłaty należności może zachwiać podstawami egzystencji podatnika i osób od niego zależnych. Przesłanka ważnego interesu podatnika wymaga zatem ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, a także skutków ekonomicznych, które wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania. Okolicznościami stanowiącymi ważny interes przewoźnika mogą być: znaczne pogorszenie jego sytuacji ekonomicznej, w szczególności na skutek zdarzenia losowego, zagrożenie jego egzystencji lub zastosowanie się do błędnego pouczenia ze strony organów administracji. Jest to całokształt okoliczności dotyczących sytuacji przewoźnika, w szczególności aktualnej, lecz nie bez pominięcia przyczyn, które tę sytuację spowodowały.
W wyniku oceny sytuacji finansowo - ekonomicznej przedsiębiorstwa stwierdzono, iż jest stabilna i nie wskazuje na symptomy zagrożenia zdolności do kontynuacji dalszej działalności. Jak wynikało z zeznań podatkowych (PIT) podatnik za 2017 r. zeznał stratę z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, składki na ubezpieczenie społeczne [...] zł zaliczki na podatek [...] zł (odzyskane w następnym roku jako nadpłata) inne dochody wysokości [...] zł. W 2018 r. uzyskał z działalności gospodarczej dochód w wysokości [...] zł, składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne odpowiednio: [...] złi [...] zł. Zapłacone zaliczki na podatek [...] zł odzyskał w formie nadpłaty.
Podsumowując podatkową księgę przychodów i rozchodów za dziesięć miesięcy 2019 r. wykazano dochód [...] zł. Podmiot dysponował majątkiem trwałymo wartości [...] zł, płacąc jednocześnie rozliczane po stronie kosztów działalności raty leasingowe (wg harmonogramu spłat w wysokości [...] zł miesięcznie, a wg przedłożonych faktur [...] zł miesięcznie) oraz składki ubezpieczenia pojazdów w wysokości [...] zł rocznie. Zaległości wobec organów podatkowych oraz ZUS nie występowały.
Co więcej, decyzją z dnia [...] r, znak [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] r., znak [...], nakładającą karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu niedopełnienia obowiązku przewoźnika poprzez zgłoszenie w rejestrze pod numerem referencyjnym SENT danych niezgodnych ze stanem faktycznym, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
W ocenie organu w sprawie nie zachodziła również przesłanka odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes publiczny. Organ zinterpretował pojęcie "interesu publicznego" uwzględniając respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej.
Organ powołał prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 29 listopada 2018r. II SA/Bk 607/18 (skarga kasacyjna została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 maja 2019r.
II GSK 183/19, wydany w sprawie naruszenia przepisów ustawy SENT, w którym orzekł: " o istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na tenże interes. Natomiast dobrem, które mieści się w pojęciu "interesu publicznego", jest zaufanie obywatela do organów państwa. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.
W ocenie organu każdy przedsiębiorca podejmując decyzję o prowadzeniu działalności gospodarczej bierze na siebie odpowiedzialność za jej prowadzenie w każdym aspekcie jej funkcjonowania. To oznacza, iż nie tylko odpowiada za jakość świadczonych usług, ale także za profesjonalne jej zarządzanie aspektami ludzkimi, prawnymi i finansowymi, tak by nie naruszyć swojego interesu poprzez działanie, które podlega sankcjom karnym.
Zastosowana wobec stronę sankcja w ocenie DIAS ma zapobiegać sytuacji, w której nie można byłoby ustalić, czy towar załadowany w jednej miejscowości na określony środek transportu, a dostarczony do miejscowości przeznaczenia innym środkiem transportu jest tym samym towarem, który został nadany, a więc czy na trasie jego przewozu nie został zamieniony na inny towar, przykładowo niewiadomego pochodzenia. Skoro celem regulacji ustawowej jest zabezpieczenie sprawności i skuteczności systemu monitorowania legalnie realizowanego transportu (obrotu) wrażliwymi towarami, to niezmiernie ważne jest, aby prawidłowe dane wprowadzono do systemu SENT. Pozwala to bowiem zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszania obowiązujących przepisów. Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej dane dotyczące sytuacji finansowej DIAS stwierdził, że ewentualna egzekucja nie spowoduje konieczności sięgnięcia przez Stronę po pomoc społeczną.
W skardze do tutejszego Sądu strona zarzuciła:
- - naruszenie przepisów art. 5 ust. 1 i 4 oraz art. 24, art.. 26, art.. 27 ustawy o SENT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,
- - naruszenie przepisów art. 22 i art. 24 ust. 3 ustawy o SENT poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes publiczny i słuszny interes strony.
W oparciu o te zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...]UCS i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o odstąpienie od wymierzenia kary z uwagi na brak zamiaru uchylania się od opodatkowania czy dążenia do nadużyć, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że do uchybień doszło wskutek pomyłki i bez świadomości przewoźnika. Wskazał, że uchybień dopuściła się spółka "C". Naruszenia, do których doszło były niewielkie i nie naraziły Skarbu Państwa na uszczuplenie. Strona dotychczas wzorowo wywiązywała się z obowiązków podatkowych. Skarżący podniósł również, iż w sprawie winny znaleźć zastosowanie przesłanki ważnego interesu strony i interesu publicznego uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Tymczasem organy nie zbadały istnienia ważnego interesu strony chociaż skarżący złożył stosowny wniosek w toku postępowania. Odnosząc się zaś do interesu publicznego skarżący wskazał, że uchybienie będące wynikiem roztargnienia lub przeoczenia, a nie celowego działania winno powodować odstąpienie od nałożenia kary. Zamiarem strony nie było bowiem doprowadzenie do uszczerbku Skarbu Państwa.
O zastosowaniu tej przesłanki winien decydować również rodzaj błędu, a te w niniejszym przypadku były niewielkie.
Skarżący powołał się również na regulację art. 30 ust. 1 i 4 ustawy o SENT, które zakazują wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej wówczas, gdy uchybienie w zgłoszeniu nie spowodowało uszczupleń podatku VAT oraz podatku akcyzowego. Odnośnie tej regulacji wskazał, że co prawda nie stosuje się jej do kontroli dokonanej na drodze, jednakże w jego ocenie ustawodawca nie zakazał odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Powołał się również na wyrok tutejszego Sądu z dnia 6 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 660/18, którym Sąd uchylił decyzję DIAS uznając, iż organ winien ocenić wagę i charakter naruszeń przepisów ustawy, skoro w tejże ustawie wprowadzono przepisy umożliwiające odstąpienie od nałożenia kary.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Odnośnie poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, to Sąd nie miał wątpliwości, co do ich prawidłowości zarówno w zakresie samego przebiegu kontroli, i stwierdzonych uchybień, jak i ustaleń dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego. W wyniku przeprowadzonej kontroli drogowej u przewoźnika - P. K. stwierdzono istnienie rozbieżności pomiędzy stanem rzeczywistym, a danymi zgłoszonymi i ujawnionymi w systemie SENT. Według twierdzeń skarżącego udzielił on upoważnienia spółce "D" do dokonania stosownego zgłoszenia w systemie SENT w dniu [...] r. Nieznana skarżącemu osoba dokonała wpisu w systemie SENT posiadając stosowne kody zabezpieczające dostęp do zgłoszenia przewozu w systemie SENT. Ustalono, że kody te zostały przekazane osobom reprezentującym "D", lecz nie przekazano ich przewoźnikowi P. K.. Sam przewoźnik zresztą nie dokonywał wpisu w systemie, ponieważ udzielił w tym zakresie stosownego upoważnienia. Jakkolwiek wpisy zostały dokonane, to jednak popełniono w tym zakresie błędy ujawnione w protokole kontroli drogowej.
Sąd podziela również i te ustalenia dotyczące podmiotu wysyłającego i podmiotu odbierającego, towaru jaki był przewożony, jego ilości, faktu podlegania obowiązkowi rejestracji w systemie SENT, jak również wykonywania przewozu przez stronę skarżącą. Zresztą opisany w decyzji DIAS stan faktyczny sprawy we wskazanym wyżej zakresie nie pozostaje sporny również między samymi stronami.
Prawidłowo również organ ustalił sytuację majątkową skarżącego i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W oparciu bowiem o przedłożone dokumenty organ ustalił wartość uzyskiwanego przychodu, ponoszonych zobowiązań jak również fakt dysponowania majątkiem trwałym. Nadto brak zaległości wobec ZUS i urzędu skarbowego. Okoliczności tych skarżący nie kwestionował ani na etapie odwołania, ani też w skardze do tutejszego Sądu. Spór bowiem nie dotyczył samych ustaleń co do sytuacji majątkowej, lecz oceny tejże sytuacji przez pryzmat ważnego interesu strony.
W związku z powyższym nie doszło w sprawie do uchybienia przepisom postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego sprawy. Przedstawione w decyzji organu i opisane wyżej ustalenia faktyczne Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własne.
Sama konstrukcja skargi zaś wskazuje, że jakkolwiek skarżący nie podważa, że doszło do uchybień w zgłoszeniu w systemie SENT, to jednak kwestionuje samą zasadność nałożenia kary oraz brak odstąpienia od jej nałożenia z uwagi na ważny interes strony i interes publiczny.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. f systemowi monitorowania przewozu podlega przewóz towarów objętych pozycjami CN 3403, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów.
W myśl zaś art. 5 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. Przepis ust. 4 tego artykułu obliguje przewoźnika towaru, o którym mowa w ust. 1 przewożącego towar po drodze publicznej do uzupełnienia zgłoszenia o: a). dane przewoźnika obejmujące:
- - imię i nazwisko albo nazwę,
- - adres zamieszkania albo siedziby, b). numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej, c). numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, d). datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru, e). planowaną datę zakończenia przewozu towaru, f).numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200, z późn. zm.), o ile są wymagane, g). dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju, h). numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi, i). numer lokalizatora albo numer urządzenia.
Przewoźnikiem zaś, jest zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy SENT osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów.
Zgodnie zaś z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...]zł.
Do ustalonego w sprawie stanu faktycznego zastosowanie znajduje przepis art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT. Skarżący bowiem po drodze publicznej wykonywał przewóz towarów, który podlegał zgłoszeniu do systemu SENT, jednakże w momencie prowadzenia kontroli drogowej stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi widniejącymi w systemie SENT, a dokumentami, jakimi dysponował skarżący. Nie zachodziła okoliczność z art. 22 ust. 1 pkt 1 bądź ust. 2 ustawy SENT, albowiem skarżący udzielił upoważnienia do dokonania wpisu w systemie, wpis ten został dokonany, lecz nie odzwierciedlał stanu faktycznego. Odpowiedzialność za dokonanie wpisu spoczywa na przewoźniku, co wynika z cytowanego wyżej przepisu art. 5 ust. 4 ustawy SENT. Z odpowiedzialności przewoźnika nie zwalnia udzielenie upoważnienia spółce "D". Swoich obowiązków zresztą sam skarżący nie kwestionował, wskazując jedynie na to, że do uchybień doszło bez jego udziału.
Jak twierdził był to jego pierwszy transport podlegający przepisom ustawy o SENT. Niemniej jednak – jak słusznie uznał DIAS – osoba podejmująca działalność gospodarczą jest zobligowana do przestrzegania przepisów prawa regulujących rodzaj działalności, którą podejmuje. Przepisy ustawy SENT nie zawierają postanowień, które zwalniałyby z obowiązków nią nałożonych podmioty dopiero rozpoczynające działalność w danej dziedzinie.
Ustawodawca uznał w art. 24 ust. 1, że niewypełnienie któregokolwiek z obowiązków tam wskazanych skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...]zł. Co istotne, brzmienie przepisu wskazuje, że zarówno wydanie decyzji nakładającej karę jak i jej wysokość, nie zależą od uznania organu, bowiem w przepisie tym wyraźnie wskazano "nakłada się karę". Nadto nakładając karę, organ nie ma podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik błędnie wpisał wymagane dane do zgłoszenia, bowiem kara nie jest uzależniona od wystąpienia przesłanki winy. Jedyne możliwości odstąpienia od nałożenia kary przewiduje art. 24 ust. 3 SENT. Stan faktyczny prawidłowo ustalony przez organ w zakresie przesłanek z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, dawał zatem podstawy do zastosowania tego przepisu.
Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy SENT, ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu projektu argumentowano, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Dzięki danym z rejestru możliwe ma być dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów.
Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Oceniono je jednakże jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe", należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm.gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe).
Rozważania dotyczące podstaw odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej rozpocząć należy od przytoczenia treści przepisu art. 24 ust. 3 ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
Posłużenie się przez ustawodawcę w treści art. 24 ust. 3 ustawy o SENT nieostrymi pojęciami: "ważny interes przewoźnika" i "interes publiczny" oznacza brak określonego katalogu przesłanek i wymaga wypełnienia ich treści w konkretnej sprawie przez odwołanie się do całokształtu konkretnych okoliczności i faktów. Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do tych pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika.
Decyzja w tym przedmiocie pozostawiona została organowi, który w tym zakresie ma pewną swobodę. Niemniej jednak rozstrzygnięcie organu nie może pozostawać w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy, szczególnie jeśli chodzi o przesłankę ważnego interesu przewoźnika. Przesłanka ta zostanie spełniona wówczas, gdy wystąpią pewne szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie stronie dobrodziejstwa w postaci odstąpienia od nałożenia kary. Przesłanka ważnego interesu przewoźnika wymaga wykazania szczególnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. Ocena wystąpienia tej przesłanki obliguje również organ do poczynienia stosownych ustaleń odnośnie sytuacji majątkowej przewoźnika.
Tym obowiązkom organ odwoławczy sprostał. Poddana bowiem została analizie dokumentacja przedłożona przez skarżącego, z której wynika uzyskiwanie stałego dochodu, który zwiększa się z roku na rok. I tak w [...]r. uzyskał dochód w kwocie [...]zł, natomiast za pierwsze 10 miesięcy [...]r. dochód wyniósł [...]zł. Nadto strona dysponuje majątkiem trwałym o wartości [...] zł. Organ ustalił również wysokość ponoszonych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej oraz brak zaległości wobec Skarbu Państwa z tytułu podatków i składek na ubezpieczenia społeczne. Dokonana zatem przez organ ocena stanu majątkowego strony została przeprowadzona wnikliwie, a w konsekwencji uznanie, iż w sprawie nie zachodzi ważny interes przewoźnika jest prawidłowe. Skarżący nie wskazał również na jakiekolwiek nadzwyczajne okoliczności uzasadniające przyznanie mu dobrodziejstwa z art. 24 ust. 3 ustawy SENT.
Z kolei zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie podkreśla się, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy (por wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II GSK 360/19).
Przy wykładni pojęcia "interes publiczny" na gruncie art. 24 ust. 3 SENT nie można stracić z pola widzenia celu, jaki przyświecał ustawodawcy we wprowadzeniu ustawy SENT. Ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów, o czym była już mowa powyżej. Celem tym nie jest zaś zwiększanie dochodów budżetu państwa z tytułu kar nakładanych na podmioty działające w sposób legalny, dopuszczających się uchybień formalnych czy też oczywistych omyłek, związanych między innymi z wątpliwościami dotyczącymi wykładni i stosowania przepisów ustawy SENT.
Z poczynionych ustaleń faktycznych jednoznacznie wynika, że przewoźnik – jak stwierdził - nie zdawał sobie sprawy z zakresu obowiązków, jakie na nim ciążą. Wynika to jednak z jego zaniedbań w tym zakresie. Co prawda udzielił upoważnienia do dokonania wpisu w systemie "D", jednakże nie zbadał, czy dokonany przez upoważnioną osobę wpis odpowiada rzeczywistości. Na gruncie ustawy SENT udzielenie pełnomocnictwa nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności. Z tej zwolnić go może jedynie jego ważny interes, lub interes społeczny, co jednak w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Sądowi znane jest orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 3 czy art. 24 ust. 3 ustawy SENT. Jednakże w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie można mówić o sytuacjach takich jak kłopoty techniczne systemu SENT, wady w jego funkcjonowaniu, czy wątpliwości przewoźnika co do pól, które winien uzupełnić. Skarżący rozpoczął transport nie wykazując zainteresowania wpisem w SENT i jego prawidłowością. Nie zapoznał się z podstawowymi wymogami ustawowymi, które ciążyły na przewoźniku wykonującym transport towarów wrażliwych. To właśnie sprawiedliwość, respektowanie wartości wspólnych, równość i bezpieczeństwo obrotu gospodarczego prowadzonego zgodnie z przepisami prawa nakazuje uznać, iż nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary. Jeszcze raz należy podkreślić - przewoźnik wykonywał transport towaru, co do którego powszechnie wiadomo, iż obrót nim jest narażony na nadużycia, tenże przewoźnik jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego.
Ów profesjonalizm nie oznacza wyłącznie tego, że przedsiębiorca jest dobrym rzemieślnikiem, ale oznacza również prowadzenie działalności z poszanowaniem obowiązków wynikających z powszechnie obowiązującego prawa, które są takie same dla każdego, kto prowadzi dany rodzaj działalności. Nie można uznać, by w interesie publicznym leżało odstąpienie od nałożenia kary wobec osoby, która nie dopełnia obowiązków wynikających z ustawy, przy czym owo niewypełnienie nie jest zależne od przyczyn technicznych systemu, lecz związane jest z postawą samego przewoźnika.
Nadto przeanalizowany stan majątkowy skarżącego, wysokość uzyskiwanych dochodów pozwala uznać, że zapłata kary nie spowoduje obciążenia Skarbu Państwa kosztami pomocy, jakiej należałoby udzielić skarżącemu.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.