Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 25 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 438/21

Uzasadnienie

Pismem z [...]r. M. P. złożył skargę na działanie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. (dalej jako Dyrektor OSW), który w piśmie z [...] r. na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 647) uznał złożoną na Dyrektora Zakładu Karnego w R. skargę za bezzasadną.

Domagając się:

1. - uznania, że Dyrektor OSW nie był uprawniony do rozpoznawania skargi M. P. z dnia [...] r. w trybie przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości;
2. - uchylenie decyzji Dyrektora OSW w K. z dnia [...] r. jako wydanej przez organ nieuprawniony do rozpoznania skargi na działanie Dyrektora Zakładu Karnego w R.;
3. - zwrotu poniesionych kosztów postępowania.

Zarzucił Dyrektorowi OSW naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176) poprzez niezastosowanie się do dyspozycji tego przepisu, który przewiduje, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyłączającej tym samym właściwość procedowania w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r.

Wyjaśnił, że [...] r. wniósł do Dyrektora OSW skargę na działanie Dyrektora Zakładu Karnego w R.. Ponieważ w piśmie z dnia [...] r. Dyrektor OSW poinformował go, że złożona skarga jest nieuzasadniona, [...] r. wystąpił do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej ze skargą na sposób załatwienia sprawy przez Dyrektora OSW. Pismem z [...] r. Biuro Spraw Wewnętrznych Centralnego Zarządu Służby Więziennej poinformowano go, że przedmiot skargi dotyczy naruszenia przepisów o dostępie do informacji publicznej, a to oznacza, że właściwy do rozpoznania problematyki w niej zawartej jest sąd administracyjny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast w myśl art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Z powyższego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądu administracyjnego otwiera drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Tymczasem złożona w niniejszej sprawie skarga dotyczy działania Dyrektora OSW. W jej treści skarżący kwestionuje zawarte w piśmie z [...] r. stanowisko tegoż organu, który jako organ nadzorczy w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych poinformował skarżącego, że złożoną na Dyrektora Zakładu Karnego w R. skargę uznaje za nieuzasadnioną.

Należy w tym miejscu zauważyć, że wskazany wyżej akt normatywny, wydany na podstawie art. 249 § 3 pkt 3 k.k.w., wymienia organ właściwy w sprawach załatwienia skarg na działalność Dyrektora OSW, a następnie Centralnego Zarządu Służby Więziennej (vide: § 3 ust. 1 pkt 4 w/w rozporządzenia). Z kolei zgodnie z art. 7 § 1 k.k.w. skazany może zaskarżyć do sądu decyzje organów postępowania wykonawczego wymienione w art. 2 pkt 3-6 i 10 k.k.w., w tym decyzje dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, które to skargi rozpoznaje stosownie do art. 7 § 2 k.k.w. właściwy sąd powszechny (sąd okręgowy miejsca pobytu skazanego - zgodnie z art. 3 k.k.w.).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że złożona na działanie Dyrektora OSW skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Sąd administracyjny nie sprawuje bowiem kontroli nad sposobem załatwiania skarg i wniosków osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych.

Dlatego też orzeczono jak w sentencji.