Uzasadnienie
Pismem z 20 maja 2023 r. H. K. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na czynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z treści skargi wynikało, że odnosi się ona do ustalenia wysokości wskaźnika podstawy wymiaru do naliczenia świadczenia emerytalnego.
W odpowiedzi na skargę zwrócono się o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył:
Przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje: legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 p.p.s.a. Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie kwestionowana jest czynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegająca na ustaleniu wysokości wskaźnika podstawy wymiaru do naliczenia świadczenia emerytalnego.
Wobec tak określonego przedmiotu zaskarżenia wskazać zatem należy, że kontrola sądowoadministracyjna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych została uregulowana w sposób szczególny w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1009, ze zm.- dalej zwanej u.s.u.s.).
Stosownie do brzmienia art. 83 ust. 2 u.s.u.s., od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Z kolei jak stanowi art. 83 ust. 3 u.s.u.s. odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.
Nadto, zgodnie z art. 4778 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Jednocześnie w myśl art. 4779§ 4 tej ustawy, jeżeli organ rentowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności nie wydał decyzji lub orzeczenia w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu.
W świetle przywołanych regulacji stwierdzić należy, że będąca przedmiotem niniejszej sprawy czynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Podkreślić należy, że właściwość sądu administracyjnego w tej sprawie nie wynika także z wyjątku uregulowanego z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Zgodnie z bowiem z jego treścią od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Uwzględniając przytoczoną argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi.