Uzasadnienie
J. W. (dalej jako "Skarżąca") zaskarżyła od Sądu postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim z 6 maja 2022 r., nr ON.9531.1.3404.2021, którym organ ten stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego 14 września 2021 r. przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, orzeczenie organu pierwszej instancji zostało skarżącej doręczone 8 października 2021 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 22 października 2021 r. Tymczasem odwołanie zostało złożone przez Skarżącą 27 października, a więc po terminie. Z tej przyczyny organ wydał zaskarżone postanowienie z powołaniem się na przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 573, w skrócie jako "ustawa o rehabilitacji zawodowej") oraz art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.").
W swej skardze J. W. powołała się na swą trudną sytuację życiową i zdrowotną.
Organ wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając szerzej bieg dotychczasowego postępowania. Wskazał zatem, że po otrzymaniu od Skarżącej odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej zastosował przepis art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842) i pouczył skarżącą o obowiązku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak również o jego wymaganej treści. Skarżąca wniosku takiego nie złożyła, dlatego postanowieniem z 24 stycznia 2022 r., nr [...] odmówił jej przywrócenia terminu do złożenia odwołania, a następnie zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Skarga zasługuje na uwzględnienie z następujących powodów. Nie ulega kwestii, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji Skarżąca wniosła z uchybieniem terminu z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. z 2021 r., poz. 573). Termin ten upływał z dniem 22 października 2021 r., a odwołanie zostało złożone 27 października. Słusznie też organ zwrócił uwagę na możliwość przywrócenia Skarżącej tego terminu na podstawie przepisu art. 134 k.p.a., stosowanego tu z mocy art. 66 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej oraz w związku przepisem art. 15zzzzzn2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Na jedną rzecz należy jednak zwrócić uwagę, otóż zastosowanie przepisu art. 15 zzzzzn2 jest wymagane wówczas, gdy spóźnionemu środkowi odwoławczemu nie towarzyszy wniosek o przywrócenie terminu.
Wtedy uzasadnione jest zwrócenie odwołania osobie, która je wnosi po to, by wniosek taki złożyła. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie konieczność taka nie zaistniała, ponieważ była możliwość uznania, że odwołanie Skarżącej zawierało już wniosek o przywrócenie termin. Możliwość taką stwarzają te treści uzasadnienia odwołania, w których Skarżąca napisała o swym stanie zdrowia uniemożliwiającym jej normalne funkcjonowanie, wyjście z domu, podjęcie decyzji. Oczywiście, są to jednakowo okoliczności odnoszące się do merytorycznej strony sprawy - orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, ale nie z powodu, by nie uwzględnić ich jednocześnie jako okoliczności mających wpływ na uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przy takim podejściu do sprawy kierowanie do skarżącej pouczenia o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie było wymagane, należało uznać, że wniosek ten został złożony i należało go rozpoznać w oparciu o przedstawione w nim okoliczności dotyczące stanu zdrowia Skarżącej oraz jego wpływu na uchybienie terminowi do złożenia odwołania.
Szczęściem w sprawie występuje organ, który jest bez wątpienia kompetentny do rozważenia tego rodzaju kwestii. Co prawda organ wydał postanowienie z 24 stycznia 2022 r. odmawiające Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ale, jak wynika z jego uzasadnienia, podstawą jego wydania było ustalenie, że Skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. Mamy tu zatem istotną niekonsekwencję, jeśli bowiem organ uznał, że wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony, to nie powinien orzekać w tej kwestii i wydawać postanowienia z 24 stycznia 2022 r. Skoro orzekał, to można domniemywać, że uznał, że wniosek taki został złożony, i to mogłaby być treść złożonego odwołania, ale wówczas konieczne byłoby odniesienie się do tych okoliczności, o których Sąd tu wspomniał, a tego nie ma w tym postanowieniu. Doszło zatem w sprawie do naruszenia przepisu art. 58 § 1 k.p.a.
Postępowanie w niniejszej sprawie wymaga szczególnej staranność pod kątem zasady wynikającej z art. 7 k.p.a. - załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a to z uwagi na najogólniej pojętą sytuację skarżącej spowodowaną jej stanem zdrowia i dostrzegalną nieporadnością procesową. Uznanie, że odwołanie skarżącej od decyzji pierwszoinstancyjnej zawiera w sobie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tego środka uczyni zadość temu postulatowi.
Z przedstawionych tu względów Sąd uznał, że stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest przedwczesne, ponieważ właściwego rozstrzygnięcia wymaga uprzednio wniosek skarżącej o przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania. Doszło w ten sposób do naruszenia art. 134 k.p.a.
Skutkowało to uchyleniem zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2023 r., poz. 259).
Uchylenie postanowienia z 24 stycznia 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania nastąpiło również na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy ale w związku z jej art. 135, który pozwala sądowi na usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.