Uzasadnienie
Wyrokiem z 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I GSK 3350/05 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi kasacyjnej J. W. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 sierpnia 2004 r., sygn. akt 3/I SA/Ka 848/03 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.
W uzasadnieniu NSA przedstawił następującą argumentację:
Zaskarżonym wyrokiem WSA w Gliwicach oddalił skargę J. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z [...] r. Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach organów celnych, które stwierdziły, że zgłoszenie celne z [...] r. zawarte w SAD nr [...] objęte procedurą dopuszczenia do obrotu z A. samochodu ciężarowego marki [...] o numerze identyfikacyjnym [...] wyprodukowanego w [...] r. w zakresie wartości celnej towaru jest nieprawidłowe. Należało do zgłoszenia celnego przyjąć kwotę [...] EUR, tj. [...] zł, a nie kwotę [...] EUR.
Tę ocenę WSA w Gliwicach sformułował w związku z następującymi okolicznościami sprawy.
Do zgłoszenia celnego importer dołączył, między innymi fakturę zakupu samochodu z dnia [...] r. o nr [...] na kwotę [...] EUR, którą to wartość zakwestionował organ celny powołując się na wydawnictwo Schwacke Liste, gdzie średnia cena tego typu samochodu na rynku n. wynosiła [...] EUR. Ustalając cenę towaru tego typu w kraju pochodzenia zwrócono się do rzeczoznawcy, który wskazał, że różnica ceny między rynkiem n. a pozostałymi rynkami Unii Europejskiej wynosić może nawet 20%. Tę wielkość uwzględniono na korzyść importera przy ustalaniu wartości celnej samochodu według metody ostatniej szansy na kwotę [...] EUR.
W ocenie Sądu I instancji, organy celne podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, decyzje nie naruszały prawa i dlatego skargę oddalono.
W skardze kasacyjnej J. W. zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez pominięcie treści art. 23 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) oraz naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy.
Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej zarówno w zakresie naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego zasługują na uwzględnienie.
Formułując ten pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie przedstawił następującą wykładnię prawa:
Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniającej jej odrzucenie na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego jest dopuszczalne wtedy, gdy okaże się, ze była ona rażąco niska. Stwierdzenie, że cena była rażąco niska zakłada jej porównanie z innymi cenami. Ustalenie tych innych cen nie może być intuicyjne ani dowolne. Ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy. Należy zatem wykazać, że treść zakwestionowanego dokumentu nie jest zgodna ze stanem faktycznym. Odrzucenie wartości transakcyjnej nie może nastąpić przez proste porównanie wysokości cen deklarowanych przez importera z wartością ustaloną przez organ celny. Kwestionowanie materialnej wiarygodności informacji i dokumentów powinno następować z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności zakupu (wyrok NSA z dnia 20 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Łd 14/00). W rozpatrywanej sprawie fakt zakupu samochodu w ofercie publicznej stanowi indywidualną okoliczność, którą należy uwzględnić przy badaniu wiarygodności ceny wynikającej z faktury załączonej do zgłoszenia celnego.
Nie można wobec tego podzielić poglądu Sądu I instancji, że wartość celna towaru jest niezależna od okoliczności związanych z zakupem towaru. Niedopuszczalne jest ustalenie zaniżenia ceny transakcyjnej przez jej porównanie z cenami samochodów podobnych obowiązujących na rynkach innych krajów, niż kraj eksportu. Decydujące znaczenie mają tutaj ceny obowiązujące w miejscu zawarcia transakcji. W rozpatrywanej sprawie nie przeprowadzono postępowania na okoliczność ustalenia cen obowiązujących w miejscu zawarcia przez skarżącego transakcji kupna samochodu. Organ celny przystąpił do określania wartości celnej importowanego samochodu metodami zastępczymi. Nie uwzględniono stanu tego samochodu i indywidualnych okoliczności zakupu, skoro nabyty został z oferty handlowej objętej umową leasingową. Taka ocena uchyla się spod kontroli Sądu i musiała budzić uzasadniony sprzeciw skarżącego - stwierdził dalej NSA.
W związku z powyższym należy przeprowadzić w tym zakresie stosowne postępowanie dotyczące nie tylko cen obowiązujących na rynku a., ale również uwzględnić indywidualne i wiarygodne okoliczności zakupu. Dopiero wtedy należy dokonać oceny, czy istnieją uzasadnione przyczyny do zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej towaru. Postępowanie w kwestii ustalenia wartości używanych pojazdów samochodowych zostało opracowane w formie studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Światowej Organizacji Celnej (WCO), opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. – Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908), stwierdził na końcu Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Według art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z kolei, art. 106 § 3 tej ustawy przewiduje, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Z przedstawionej powyżej wykładni prawa dokonanej przez NSA w tej sprawie przekazanej WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania wynika, iż wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zasługiwały na uwzględnienie. W związku z tym NSA uznał, że w zakresie przez ten Sąd wskazanym należy przeprowadzić postępowanie dowodowe, a następnie dokonać takiej oceny, która nie uchylałaby się spod kontroli Sądu (str. [...] uzasadnienia).
Mając na uwadze tę wykładnię oraz wskazany zakres postępowania dowodowego, które w sprawie należy przeprowadzić, a także regulację zawartą w art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono w trybie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w ramach wykładni prawa dokonanej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie