Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: op) oraz przepisów ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 859 ze zm., dalej: ustawa SENT) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z [...] r., nr [...] nakładającą na "A" Spółka Akcyjna Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w S. (dalej: skarżąca, podmiot wysyłający) karę pieniężną w wysokości [...] z tytułu niewykonania przez podmiot wysyłający obowiązku podania w rejestrze [...] danych, o których mowa w art. 21 ust. 2 ustawy SENT, w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli.
Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
[...] r., w godz. [...] funkcjonariusze celno-skarbowi przeprowadzili kontrolę drogową przestrzeganie obowiązków wynikających z przepisów ustawy SENT w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia SENT, zgodności danych zgłoszenia ze stanem faktycznym, posiadania numeru referencyjnego (...). Kontrolą objęto pojazd samochodowy o nr rej. [...] wraz z naczepą nr rej [...], którym przewoźnik i odbiorca towaru – firma "B" sp. z o.o. z P. przewoziła towar - produkty paliwowe oznaczone kodem CN 2710 w ilości [...] l., podlegający obowiązkowej rejestracji w systemie SENT. Podmiotem wysyłającym była skarżąca. Z ustaleń organu wynikało, że przewóz był objęty dokumentem [...].
W trakcie kontroli kierowca przedstawił m.in. dowód wydania towaru nr [...] z [...] r. dotyczący [...] l towaru. Taką ilość towaru przyjętego do przewozu potwierdził kierowca pojazdu. Wystąpiła zatem nadwyżka towaru wykazanego w zgłoszeniu [...], która nie była w chwili wywozu zgłoszona do rejestru SENT.
. Szczegółowy przebieg kontroli opisano w protokole kontroli z [...] r., którego załącznikami są wskazane w nim dokumenty oraz notatce służbowej z tej samej daty. Z wyjaśnień kierowcy wynikało, że pomyłka nastąpiła przy wypisywaniu zgłoszenia SENT przez wysyłającego.
W oparciu o powyższe ustalenia organ postanowieniem z [...] r. wszczął z urzędu wobec podmiotu wysyłającego postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów wynikających z ustawy SENT. Pismem z [...] r. poinformowano skarżącą o kryteriach odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej wskazanych w art. 21 ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy, tj. wystąpienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego. Spółka nie odpowiedziała na wezwanie, co spowodowało, że organ podjął własne czynności.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z [...] r. organ wymierzył skarżącej karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu podania przez nią jako podmiot wysyłający danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu referencyjnym [...], o której mowa w art. 21 ust. 2 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towarowi wskazanemu w zgłoszeniu podmiotu wysyłającego lub podmiotu odbierającego, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% różnicy wartości netto towaru zgłoszonego i towaru rzeczywiście przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż [...] zł. Na zastosowanie tego przepisu nie miała wpływu nowelizacja ustawy z 10 maja 2018 r., gdyż w art. 12 wskazała ona na zastosowanie w sprawie art. 21 ust. 1 i 2 w brzmieniu z dnia kontroli.
Organ wyjaśnił, że z okazanych przez kierowcę dokumentów jednoznacznie wynikało, że przewożono towar - paliwo do silników Diesla, objęty systemem monitorowania. [...] r. podmiot wysyłający o godz. [...] uzyskał nr SENT [...] dla [...] l towaru, w sytuacji, kiedy przeprowadzona kontrola na drodze w trybie art. 13 ust. 1 ustawy wykazała przewożenie [...] l towaru. Wystąpiła zatem nadwyżka w towarze podlegającym rejestracji zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 7 ustawy w ilości [...] l. Podmiot wysyłający nie dopełnił zatem ustawowego obowiązku zgłoszenia towaru w rejestrze SENT. Stwierdzona nadwyżka przekraczała dopuszczalny art. 23 ustawy limit 10% rozbieżności.
Wyjaśniając rozbieżności skarżąca wskazała, że brak SENT jest konsekwencją błędu w zamówieniu, gdzie wskazano [...] l zamiast [...] l paliwa, które wykazano w SENT. Wyjaśnienia te organ nie uznał za wystarczające. Podkreślił jednocześnie, że chociaż 46% wartości przewożonego paliwa odpowiadało wartości [...] zł, to kara nałożona na podmiot wysyłający nie mogła być niższa niż [...] zł, gdyż tak stanowi ustawa. Dalej organ wyjaśnił dlaczego nie dopatrzył się przesłanek odstąpienia od nałożenia kary w postaci interesu podmiotu wysyłającego ani interesu publicznego.
W odwołaniu od decyzji podmiot wysyłający wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, jako wydanej z naruszeniem prawa: art. art. 122 op, tj. wobec braku wyjaśnienia przyczyn zaistniałej sytuacji, w tym roli przewoźnika i odbiorcy towaru, brakiem wyjaśnienia odstąpienia od nałożenia kary na odbiorcę towaru; nałożenia kary z art. 21 ust. 2 ustawy w oparciu o niepełny materiał dowodowy i nałożenia kary w wysokości 2 krotnej wartości przewożonego towaru oraz wobec przyczyn niezależnych od podmiotu wysyłającego, co wypełnia przesłankę wystąpienia ważnego interesu strony.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów oraz argumentów odwołania i zaskarżoną decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności wyjaśnił przyczyny długotrwałości postępowania będące wynikiem wprowadzeniu w kraju stanu epidemicznego a następnie epidemii oraz ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U,. z 2020 r., poz.374 ze zm.), która w art. 15zzs zawiesiła bieg postępowań administracyjnych na okres od [...] do [...] r.
Dalej wyjaśnił, że istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej z tytułu niedopełnienia podmiot wysyłający obowiązku zgłoszenia w rejestrze SENT zgodnych z rzeczywistością danych przewożonego towaru, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 7 ustawy SENT. Podkreślił też, że zgodnie z art. 26 ust. 5 tej ustawy w postępowaniu tym ma odpowiednie zastosowanie ordynacja podatkowa. Wskazał, że dane dotyczące towaru, podlegają szczególnej ocenie z racji treści art. 8 ust. 2 ustawy. Stanowi on, że dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu zawarte w zgłoszeniu nie podlegają aktualizacji.
Nadto ustawa wymaga wpisania w zgłoszeniu danych zgodnych ze stanem faktycznym, zatem poczynione ustalenia i wystąpienie nadwyżki towaru nie mogło zostać uznane za błąd. Również z racji brzmienia przepisu kara nie podlega miarkowaniu. Ustawodawca użył określenia nie mniej niż [...] zł, które nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.
Organ odwoławczy przypomniał, że kontrola drogowa miała miejsce [...] r., w trybie art. 13 ust. 1 ustawy, a to oznacza, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy materialne ustawy SENT obowiązujące w dniu dokonania kontroli. Nie mógł zatem mieć zastosowania wskazany art. 12 ustawy nowelizującej z 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.1039), co organ szeroko uzasadnił. Jego regulacja nie odnosi się do przedmiotu niniejszej sprawy i postępowań wszczętych po dacie nowelizacji.
Organ zasadnie nałożył na podmiot wysyłający karę [...] zł, na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy. Wskazana w SENT niezgodna z rzeczywistą ilością przewożonego towaru (bez wypełnienia zgłoszenia SENT dla pozostałej ilości znajdującej się w zbiorniku pojazdu) nie była oczywistą omyłką. Sam skarżący wyjaśniał, że była następstwem błędnego wypełnienia zamówienia. Nie ma to jednak znaczenia dla nałożenia kary pieniężne czy było to celowe czy przypadkowe (nieumyślne). Natomiast nałożenie kary ma cel odstraszający i prewencyjny. Sankcjami są objęci wszyscy uczestnicy dostawy. Spółka odpowiada tylko jako podmiot wysyłający. Organ nie dopatrzył się także zasadności odstąpienia od nałożenia kary. Przeanalizował kondycję finansową spółki, rozliczenia podatkowe i zobowiązania publicznoprawne, które pozwalają jej utrzymać się na rynku i osiągać dochody. Dysponuje środkami na zapłatę kary. Podkreślił, że czynił te ustalenia na podstawie własnych działań, gdyż skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów. Nadto każda kara finansowa jest dolegliwością a jej niepłacenie stanowi interes faktyczny przedsiębiorcy.
Podkreślił, że w art. 3 ust. 2 ustawy SENT mającym zastosowanie w sprawie przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania wraz z określającymi je podkategoriami Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług oraz pozycjami Nomenklatury Scalonej wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Do tego katalogu należą m.in. towary klasyfikowane do kodu CN 2710, tak jak klasyfikowany był towar o wskazanej prawidłowo nazwie przewożony przez skarżącą. Skarżąca jako podmiot wysyłający dla tego transportu zgłosiła tylko jedno zgłoszenie SENT, chociaż nie obejmowało całego towaru wskazanego w dowodzie wydania towaru.
Organ odwoławczy wskazał, że z brzmienia powołanych przepisów wynika, że zarówno wydanie decyzji nakładającej karę jak i jej wysokość, nie zależą od uznania organu. Organy podatkowe stosując przepisy ustawy SENT nie relatywizują stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności zachowania strony. Stwierdzając zaś naruszenie obowiązku nałożonego na danego uczestnika obrotu towarami wrażliwymi i wymierzając karę pieniężną organ nie ma możliwości miarkowania wysokości tej kary, lecz jest związany stawkami ustalonymi przez ustawodawcę, który sam już dokonał stopniowania wysokości kary w zależności od uchybienia.
Powołując się na stanowisko doktryny oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreślił że w przypadku stwierdzenia braku podstaw do udzielenia ulgi traci sens ustalanie, czy ulga jest dopuszczalną pomocą publiczną czy pomocą de minimis. Zaakcentował, że użyte w art. 21 ust. 3, art. 24 ust. 3 czy art. 26 ust. 4 ustawy SENT sformułowanie "może" wskazuje jednoznacznie, że instytucja ulgi, jaką de facto jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparta jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Oznacza to również, że decyzje pozytywne wydawane są w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych i udowodnionych przypadkach, wskazując bezsprzecznie na istnienie interesu wnioskodawcy, przy czym obowiązek wykazania ważnego interesu spoczywa na podatniku.
Analizując pojęcie "ważnego interesu podmiotu" organ przyjął, że dotyczy ono sytuacji, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zobowiązań podatkowych. W konsekwencji oznacza to utratę możliwości zarobkowania lub też utratę majątku, przy czym powinno się uwzględniać również normalną sytuację majątkową i gospodarczą podatnika. Przedłożona przez spółkę dokumentacja finansowa nie wskazuje na symptomy, które mogłyby zagrażać dalszemu prowadzeniu działalności.
Od powyższego rozstrzygnięcia ustanowiony przez skarżącą zawodowy pełnomocnik wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, powielając zarzuty odwołania poszerzone o zarzut obrazy art. 210 § 1 pkt 4 w zw. z art. 235 op polegający na pominięciu w sentencji decyzji podstawy materialnej rozstrzygnięcia organu odwoławczego (brak wskazanie konkretnych przepisów).. Wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania akcentując, że kara [...] zł za oczywistą omyłkę pisarską jest nadmiernie surowa i obciążenie do prowadzonej działalności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: ppsa), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z art. 134 § 1 ppsa wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania.
W pierwszej kolejności należy wskazać na przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, że postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej z ustawy SENT nie jest postępowaniem podatkowym tylko administracyjnym, a przepisy ustawy Ordynacja podatkowa znajdują w tych sprawach odpowiednie zastosowanie, jedynie w zakresie nieuregulowanym, co wynika z art. 26 ust. 5 (por. m.in., wyrok NSA z 18.09.2019 r., sygn. II GSK 639/19, wyrok WSA w Gdańsku z 25.05.2018 r., sygn. III SA/Gd 52/18). Czynności kontrolne przewozu wykonane na drodze (art. 13 ustawy) nie stanowią czynności w ramach kontroli podatkowej.
Przepisy ustawy SENT wprost regulują: przesłanki wymiaru kary pieniężnej, możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, terminy przedawnienia nakładania kary pieniężnej, terminy przedawnienia obowiązku zapłaty nałożonej kary pieniężnej. Natomiast zawarte w art. 26 ust. 5 ustawy SENT odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ordynacji podatkowej oznacza, że przepisy tej ustawy stosuje się do: odsetek od zaległej kary pieniężnej, udzielania ulg w wykonaniu pieniężnej (por., LEX/el. 2018 - Komentarz, stan prawny: 6.04. 2018 r.).
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były powołane przez organy przepisy ustawy SENT, m.in. art. 21 ust. 2, art. 26 ust. 1, ust. 2, ust. 5 oraz art. 27 ust.
1. Zostały one wskazane w decyzji organu I instancji w sentencji rozstrzygnięcia, które podtrzymał w całości organ odwoławczy. Podniesione zatem w skardze zarzutu braku wskazanie materialnych przepisów rozstrzygnięcia Sąd uznał za niezasadne. Nie ma bowiem wątpliwości w tej kwest, zwłaszcza przy. zestawieniu z treścią uzasadnienia decyzji organów obu instancji. Kara pieniężna została nałożoną na skarżącą jako podmiot wysyłający w związku z uchybieniem obowiązkowi z art. 5 ust. 2 pkt 7 ustawy na podstawie art. 21 ust. 2 tej ustawy.
Art. 3 ust. 1 tej ustawy określa elementy, z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów zdefiniowany w art. 2 pkt 9 ustawy. Podmiot wysyłający definiuje art. 2 pkt 7, a w art. 3 ust. 2 ustawy przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania, wraz z określającymi je podkategoriami Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług oraz pozycjami Nomenklatury Scalonej wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Do tego katalogu należy m.in. przewożony przez przewoźnika towar o kodzie CN 2917.
W myśl art. 5 ust. 1 ustawy SENT w przypadku przewozu towarów rozpoczynających się na terenie kraj podmiot wysyłający jest zobowiązany przed rozpoczęciem przewozu przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny tego zgłoszenia i przekazać go przewoźnikowi. Treść zgłoszenia określa ust. 2 pkt 1 do 7. W tym w pkt 7 wskazano dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaj towaru, pozycję CN lub podkategorie PKWiU, ilość, masę brutto lub objętość towaru
. W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów, tzw. kontrola na drodze. Obejmuje ona weryfikację danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego oraz dokonanie oględzin towaru, w tym pobranie próbek. Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, a także Policji, Straży Granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kontrolujący sporządza protokół (art. 13 ustawy).
Ustawa została wprowadzona w celu walki z szara strefą, ochrony legalnego handlu towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz za wrażliwe, ograniczenie uszczupleń dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów (druk nr [...] rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe).
W realiach rozpoznawanej sprawy organ pierwszej instancji, wydając decyzję uwzględnił okoliczności faktyczne ustalone bezpośrednio podczas kontroli, z których wynikało, że kierujący przedstawił nr referencyjny [...] dla przewozu [...] l towaru w sytuacji, gdy w zbiorniku znajdowało się [...] l towaru, zgodnie z kartą wydania towaru. Ilość załadowanego towaru potwierdził kierowca pojazdu objętego kontrolą na drodze. Ustalenia kontroli opisano w notatce służbowej i protokole kontroli z [...] r. Skarżąca również nie kwestionuje tych ustaleń ale wskazuje, że są one wynikiem błędu w postaci wysłania wadliwego zamówienia, które zostało wykonane. Wyjaśnienia te nie mają dla nałożenia kary znaczenia, gdyż kwestia winy nie decyduje o nałożeniu kary pieniężnej. W aktach znajdują się dokument nadesłane przez skarżąca na etapie postępowania wyjaśniającego, z których wynika, że pozostały towar ujawniony w trakcie kontroli winien być dostarczony do firmy "C" (k.19 akt) przez tego samego przewoźnika.
Potwierdza to zgłoszenie skarżącej z [...] r. o godz. [...] [...]. Podmiotem wysyłającym była skarżąca a przewoźnikiem "B" sp. z o.o. Firma ta była przewoźnikiem i podmiotem odbierającym dla towaru ujętego w [...] ujawnionym w czasie kontroli.
W tej sytuacji organy obu instancji prawidłowo uznały, że zaistniały podstawy do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy SENT zgodnie z którym w przypadku, gdy towar nie odpowiada co do ilości, rodzaju, masy lub objętości towarowi wskazanemu odpowiednio przez podmiot wysyłający lub odbierający, odpowiednio na podmiot wysyłający, odbierający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Organ odwoławczy słusznie stwierdził, że zgłoszenie zostało co do zasady wypełnione w omawianym zakresie nieprawidłowo, przy czym nieistotna jest przyczyna tej nieprawidłowości, a zmiana danych formularza nastąpiła w konsekwencji dokonania kontroli przez funkcjonariuszy. Uznał, że w tych okolicznościach faktycznych sankcja w postaci kary pieniężnej została prawidłowo nałożona na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy SENT tj. z powodu zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym a dotyczących towaru. Nie jest bowiem sporne, że ilość przewożonego towaru objętego zgłoszeniem SENT do takich należy.
.Sąd zauważa, że wydana decyzja nie narusza zasady proporcjonalności. Wysokość kary administracyjnej, aby mogła spełnić swoją rolę prewencyjną, nie może być zbyt niska, a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa (por. wyrok TK z 26 marca 2002 r., sygn. akt SK 2/01, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 15). Ponadto ustawodawca sam dokonał stopniowania kar pieniężnych w zależności od rangi uchybienia, np. brak dokonania zgłoszenia przez przewoźnika jest sankcjonowany karą najwyższą w wysokości 20 000 zł, nieuzupełnienie zgłoszenia o konkretne dane, karą 5 000 zł. Nadto jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, przepisy ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, czy pomyłek.
W ocenie Sądu podzielić należało stanowisko, wyrażone w wydanych decyzjach, że w sprawie miał zastosowanie art. 21 ust. 2 ustawy SENT, co skutkować musiało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości określonej w ustawie, w sytuacji braku przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Nie ma znaczenia, że wartość 46% towaru przewożonego, nie objętego zgłoszeniem wynosiła [...] zł skoro ustawodawca ustanowił sztywną karę nie niższą niż [...] zł. Wartość ta mogła mieć znaczenia dla oceny ważnego interesu strony lub interesu publicznego, których wystąpienie uzasadniałoby odstąpienie od nałożenia kary. Jest to decyzja uznaniowa, której wydanie uzasadnia wystąpienie przesłanek nadzwyczajnych.
Prowadzących do niemożności regulacji zobowiązań podatkowych, utratę możliwości zarobkowania lub majątku. Skarżącemu taka sytuacja nie grozi, gdyż w aktach sprawy ujawniono oświadczenia podmiotu odbierającego, tj. "C" i "B" sp. z o.o, odpowiednio z [...] r. i [...] r. uprawniające do roszczenia regresowego wobec nich przez podmiot wysyłający w przypadku nałożenia kary pieniężnej za wadliwe zgłoszenie SENT. (k.89, 90 akt administracyjnych).
Ustawa weszła w życie 18 kwietnia 2017 r., za wyjątkiem przepisów dotyczących nakładania na podmioty kar pieniężnych i mandatów, które zaczęły obowiązywać z dniem 1 maja 2017 r. Stwierdzone naruszenia miały miejsce [...] r., zatem spółka miała czas na zapoznanie się z nowymi regulacjami i wdrożenie ich w życie. Postępowanie zostało wszczęte [...] r. a decyzja ostateczna została wydana [...] r., czyli po nowelizacji o której wspomniał organ ustawą z 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.1039). W art. 11 ustawy nowelizującej ustawodawca wskazał, że do przewozów towarów rozpoczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe, a do postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej wydaniem decyzji ostatecznej stosuje się art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 w brzmieniu nadanym ustawa nowelizującą.
W przypadku ustalenia, że nie doszło do uszczuplenia podatkowego postępowanie umarza się. Przywołane wyżej daty wskazują, że nie miał on zastosowania w sprawie. Wskazać też należy na art. 8 ust. 2 ustawy, który mówi, że dane dotyczące towaru będącego przedmiotem zgłoszenia nie podlegają aktualizacji. Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy na podmiot wysyłający; (...) nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W ocenie Sądu dokonanie tylko jednego zgłoszenia SENT dla [...] l paliwa, z pominięciem [...] l, paliwa, które została zatankowane do cysterny dla tego samego transportu bez zgłoszenia SENT wypełnia przesłanki nakazujące na podmiot wysyłający kary pieniężnej, ze wskazanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Podmiot wysyłający zatankował/wydał towar w ilości nie odpowiadającej wskazanej w zgłoszeniu SENT. Załadunek towaru obciąża głównie podmiot wysyłający, który realizuje zamówienie i zobowiązany jest dla każdej dostawy towaru podlegającego rejestracji dokonać zgłoszenia jego wydania w ilości odpowiadającej stanowi faktycznemu. Powinien zapewnić warunki organizacyjne uniemożliwiające wydanie towaru bez zgłoszenia rejestracyjnego. W przypadku kontrolowanego transportu skarżąca nie dopełniła obowiązku ustawowego rejestracji towaru podlegającego dozorowi.. W ćysternie znajdował się towar pozostający poza kontrolą nałożona ustawą SENT.
Należy też, zgodzić się z organem, że nałożenie kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia naruszeń ustawowych obowiązków nie ma charakteru uznaniowego. Ma możliwość odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika oraz interes publiczny, które nie zostały zdefiniowane w ustawie, co powoduje, że ich wykładnia należy do organów orzekających i jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, co ma charakter prewencyjny.
O istnieniu ważnego interesu podmiotu wysyłającego, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny", podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes. Natomiast dobrem, które mieści się w pojęciu interesu publicznego jest zaufanie obywatela do organów państwa. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. "Ważny interes dłużnika" występuje zatem, kiedy obniżą się znacznie zdolności płatnicze, spowodowane zdarzeniami losowymi takimi jak: powódź, pożar, susza itp., ale także uwzględniając sytuację ekonomiczną przewoźnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków.
Wymaga to ustalenia sytuacji majątkowej przewoźnika oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji nałożonej na niego kary. Analizy takie dokonały organy obu instancji co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach wydanych decyzji (k.7-9 decyzji I instancji i k. 6-11 decyzji odwoławczej). Wykazała ona, że kondycja finansowa skarżącej jest taka, że zapłata nałożonej kary pieniężnej nie będzie skutkowała doprowadzeniem jej do upadłości czy innych niepożądanych społecznie skutków. Spółka funkcjonuje na rynku od wielu lat, uznaje się za profesjonalistę i ma wiedzę na temat obowiązków nałożonych ustawą SENT. Nie ma zaległości podatkowych ani innych nieuregulowanych zobowiązań publicznoprawnych. \nie odpowiedziała na wezwanie organu co do wykazania przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary.
W ocenie organów nie wystąpił zatem ważny interes przewoźnika ani też interes publiczny, który wymaga odstąpienia od nałożenia kary na podmiot wysyłający. Nie ma też znaczenia nałożenie kary na podmiot wysyłający, gdyż przepis kwestie ta pozostawia w gestii organów. Zasadnym jednak wydaje się w przypadku kontroli na drodze, a zatem przed dostawą towaru do odbierającego, nałożenia kary na podmiot wysyłający, na którym ciąży obowiązek rejestracji towaru i przekazanie informacji podmiotowi odbierającemu. Zatem zarzut ten należało uznać za chybiony.
Tym samym gołosłowne pozostają zarzutu wadliwości ustaleń faktycznych. Bez znaczenia w tej kwestii jest wyjaśnienie roli przewoźnika i odbiorcy towaru. To podmiot wysyłający odpowiada za ilość wysłanego towaru i jego zgłoszenie do transportu. Organ tez nie ma obowiązku tłumaczenia się dlaczego nałożył karę na podmiot wysyłający a nie odbierający.
Należy z też zgodzić się z poglądem organu, że art. 12 ustawy nowelizującej w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania do postępowań o nałożenie kary wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do [...] r., gdyż w tej dacie nowelizacja weszła w życie. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte po wejściu w życie nowelizacji (15.01..2019 r.) i nie odpowiada zapisom art. 12 ustawy nowelizującej. Jednakże wskazać należy, że art. 21 ust, 2 ustawy SENT nie był objęty nowelizacją, co powoduje, że ma zastosowanie w brzmieniu wskazanym przez organ.
Wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy SENT do prawidło ustalonego stanu faktycznego. Dokonał prawidłowej ich wykładni i zasadnie wykonał obowiązek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej art. 21 ust. 2 ustawy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji. W sprawie nie wystąpiły przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary, czemu organ dał wyraz w uzasadnieniu decyzji a Sąd stanowisko to uznał za zasadne.
W ocenie Sądu, zarzuty skargi oraz przedstawione argumenty na ich poparcie nie uwzględniają przepisów ustawy SENT. Odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów ciąży na wysyłającym, odbierającym, przewoźniku i kierującym środkiem transportu (art. 1 pkt 2 ustawy). Każdy z tych podmiotów ponosi odpowiedzialność w zakresie wynikającym z przepisów tej ustawy. Obowiązki każdego z podmiotów zostały uregulowane w odrębnej jednostce redakcyjnej. W niniejszej sprawie podmiot wysyłający otrzymał numer referencyjny związany z wykonywanym przewozem tylko dla [...] l paliwa a załadował [...] zł, czyli w ilości znacznie przekraczającej ilość zarejestrowaną do przewozu. Poza sporem pozostaje, że zgłosił nieprawidłowe dane co do ilości towaru, co sam przyznał wskazując na pomyłkę przy realizacji zamówienia. Powyższe uzasadniało nałożenie kary pieniężnej, gdyż stanowiło naruszenie obowiązku z art. 5 ust. 2 pkt 7 ustawy.
Obowiązek ten nie podlega aktualizacji nawet w czasie kontroli, co nastąpiło w niniejszej sprawie a wynika z przedstawionych dokumentów SENT. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 19.10.20, III SA/GL 302/20, wyrok WSA w Krakowie, III SA/Kr 1406/19 z 27.08.2020, wyrok NSA II GSK 1112/19 z 21.11.2019 r., publ. CBOSA)
Organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał właściwej subsumcji przepisów ustawy SENT oraz szeroko i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko co do braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny wskazany w art. 21 ust. 3, gdyż art. 30 ust. 4 nie dotyczy kontroli na drodze (art.13 ustawy).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.