Uzasadnienie
Pismem z dnia 2 czerwca 2022 r. H. W., (dalej: Strona skarżąca, Skarżący) złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 maja 2022 r., nr UP-350/2022, utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 12 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą.
W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie, bowiem jego zdaniem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Natomiast z akt sprawy wynika, że przedmiotowa decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu 10 maja 2022 r., a zatem termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach upłynął w dniu 9 czerwca 2022 r. Skarga została nadana dnia 13 czerwca 2022 r., o czym świadczy koperta znajdująca się w aktach sprawy. Termin do wniesienia skargi upływał dnia 9 czerwca, jednak nie został przez Skarżącego dotrzymany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie.
Pierwsza ze wskazanych powyżej przesłanek dopuszczalności skargi, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), wskazuje, że sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4).
Badając natomiast terminowość wniesionej skargi należy zauważyć, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Przepis ten ustanawia bezwzględną zasadę i wszelkie odstępstwa od niej muszą być interpretowane na zasadzie wyjątku. W myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z powołanej regulacji wynika zatem, że termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia, w którym strona dowiedziała się o podjęciu kwestionowanej decyzji bądź czynności. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a zatem nie jest dopuszczalne jego przedłużenie lub skrócenie przez sąd.
W niniejszej sprawie Strona skarżąca dowiedziała się o wydaniu zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 12 stycznia 2021 r. nr [...] w dniu 10 maja 2022 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Tym samym termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 9 czerwca 2022 r. Natomiast skarga została nadana w placówce pocztowej dopiero 13 czerwca 2022 r., co wynika z daty stempla pocztowego na kopercie, a więc po upływie terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.
Jednocześnie z akt sprawy wynika, iż Skarżący został prawidłowo pouczony przez organ, że na zaskarżoną decyzję przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu w Gliwicach, za jego pośrednictwem, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji (por. np. postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt III OZ 27/23).
Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. Jest tutaj sformułowany obowiązek sądu administracyjnego odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu. Sąd odrzucając skargę nie bada zatem, czy niedochowanie terminu do jej wniesienia było zawinione przez skarżącego czy nie (por. np. postanowienie NSA z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt I OZ 425/22), wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 95/12).
W judykaturze zwraca się uwagę, iż przewidziana w art. 53 § 2 p.p.s.a. in fine możliwość rozpatrzenia skargi przez Sąd, mimo uchybienia terminowi do wniesienia skargi, ma charakter wyjątku. Warunkiem rozpatrzenia skargi w takim przypadku jest stwierdzenie, że strona uchybiła terminowi bez własnej winy, z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 8 września 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1305/22). Do przeszkód, które uniemożliwiają terminowe dokonanie czynności, zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar czy też inne zjawiska, z istoty swojej niemożliwe do przewidzenia. Chodzi zatem o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne.
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez winy Skarżącego. Uchybienie terminu do wniesienia skargi stanowi zaś podstawę do jej odrzucenia.
Z racji powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia i podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.