Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 - zwanej dalej kpa), art. 4 pkt 22 lit.o), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit d, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt 1 i 2, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 - zwanej dalej u.t.d.), Ip. 10.2.4, Ip. 10.3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 ust. 1 pkt 3, art. 64c, art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 110 - zwanej dalej p.r.d.), § 3 ust. 1 pkt 2, § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn.
Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...]r. nr [...]nakładającą na H.G. (dalej określanego jako przewoźnik lub skarżący) karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
Uzasadniając decyzję ustalił, ze organ pierwszej instancji za podstawę swojego rozstrzygnięcia przyjął ustalenie, że skarżący dopuścił do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20%, oraz dopuszczalna masa całkowita zestawu o masie powyżej 12 ton została przekroczona co najmniej o 20%. Wskazane przekroczenia zostały ujawnione w trakcie kontroli przeprowadzonej 24 lipca 2019 r. w miejscowości M..
W odwołaniu skarżący zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie zasad postępowania administracyjnego, poprzez wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną, podczas gdy za ten sam czyn strona została ukarana karą pieniężną w kwocie [...] złotych, na podstawie decyzji wydanej w sprawie [...]. Dwukrotne karanie, w jego ocenie, stanowi naruszenie art. 7 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, gdyż narusza zasadę proporcjonalności, reakcji Państwa na niepodporządkowanie się obowiązkowi. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (orzeczenia w sprawach: K 17/97, K 36/00, K 18/03, P 29/09), jak i sądów administracyjnych. Domagał się uchylenia zakwestionowanej decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy na wstępie odniósł się do wzajemnej relacji przepisów regulujących kary administracyjne zawartych w K.p.a. i u.t.d. Wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. Wobec czego regulacja wynikająca z art. 189d K.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f K.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia.
Odnośnie naruszenia lp. 10.3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwołał się do regulacji ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm. - dalej również jako P.r.d.) i przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U z 2016 r., poz. 2022 ze zm. – dalej rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów) wydanego na jego podstawie. W myśl § 2 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego - 16,50 m. Zgodnie zaś z Ip. 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 złotych.
W wyniku pomiarów kontrolowanego w dniu 24 lipca 2019 r. zespołu pojazdów - samochodu ciężarowego marki Scania o nr rej. [...] wraz z 4-osiową naczepą ciężarową marki Faymonville o nr rej. [...]. stwierdzono, że długość pojazdu członowego z ładunkiem wyniosła - 35,77 m (po odjęciu błędu w wysokości 1%). Zatem przekroczyła dopuszczalną długość o 19,27 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 117 %).
Pomiaru długości dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego BMI o nr [...], który w dniu kontroli legitymował się świadectwem wzorcowania wydanym w dniu 27 grudnia 2017 r. Kara za to naruszenie wynosi 5000 złotych.
Odnośnie naruszenia l.10.2.4. załącznika nr 3 do u.t.d. organ zaznaczył, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton.
W dniu kontroli wykonywano przejazd z ładunkiem dwóch dźwigarów (ładunek podzielny). Stosownie do art. 2 pkt 35 lit. h) P.r.d., ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Brak jest zatem jakichkolwiek wątpliwości co do podzielności przewożonego ładunku.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono, że rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego wyniosła 52,3 t. Zatem dopuszczalna masa została przekroczona o 13,2 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 33 %). Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW lOC/III o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważną deklaracją zgodności z dnia 11 stycznia 2018 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] r.
Zgodnie z Ip. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 20% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych.
Organ ustalił także, że kierowca podczas kontroli okazał zezwolenia kategorii VI nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 6 miesięcy w terminie od 29.03.2019 r. do 29.09.2019 r., który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, nacisków, masy określone w pozycji nr 6 tabeli.
Jak stanowi Ip. 6 załącznika nr 1 do P.r.d., zezwolenia kategorii VI jest wydawane na przejazd pojazdu po drogach publicznych:
- a) o szerokości nieprzekraczającej:
- - 3,4 m dla drogi jednojezdniowej,
- - 4 m dla drogi dwujezdniowej klasy A, S i GP,
- b) o długości nieprzekraczającej:
- - 15 m dla pojedynczego pojazdu,
- - 23 m dla zespołu pojazdów,
- - 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,
- c) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,
- d) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t,
- e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych wartości dla dopuszczalnej długości oraz dopuszczalnej masy całkowitej. Zgodnie z art. 64ea ww. ustawy w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii VII z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.
Odnosząc się do zarzutu podwójnego karania za to samo naruszenie organ odwoławczy organ wyjaśnił, że podstawą do wszczęcia postępowania, a następnie nałożenia kary pieniężnej były przepisy ustawy o transporcie drogowym a nie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z przepisami prawa w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie dnia 3 września 2018 r., następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia łub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia. Zmiana wynikała z konieczności dostosowania przepisów krajowych do wymogów rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.3.2016, str.
8) i ma to związek z koniecznością kwalifikowania i ewidencjonowania naruszeń określonych w załączniku 1 do ww. rozporządzenia, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego.
Organ stwierdził również brak podstaw do zastosowania art. 92b i art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji i umorzenia postępowania.
Uzasadniając swoje stanowisko podkreślił, że niedopuszczalne jest dwukrotne karanie za to samo naruszenie. Zaznaczył, iż decyzją z [...]r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę w wysokości [...] zł za ten sam przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W jego ocenie w obu postępowaniach zachodzi ewidentna tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, ponieważ wszelkie negatywne konsekwencje w obydwu sprawach administracyjnych mają dla skarżącego wynikać z tego samego faktu tj. przejazdu pojazdem nienormatywnym bez właściwego zezwolenia. Fakt, że sankcje wynikają z odrębnych przepisów, czy nawet ustaw, nie może stanowić, w jej ocenie, wystarczającej przesłanki do nałożenia dwóch odrębnych kar administracyjnych za to samo naruszenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu podwójnego karania za ten sam czyn podtrzymał w całości argumenty przytoczone już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw..
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325., dalej P.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dalej należy zauważyć, że Przewodniczący Wydziału III tut. Sądu, powołując się na art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374 ze zm., dalej uCOVID-19) oraz rozporządzanie nr 31 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 października 2020 r, w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach dalszych działań profilaktycznych przeciwdziałających rozprzestrzeniania się wirusa SARScoV-2, skierował sprawę na posiedzenie niejawne, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku.
W związku z tym, strony postępowania zawiadomiono o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi. Ponadto pouczono strony, że mają prawo w terminie 5 dni od daty otrzymania zawiadomienia do pisemnego dodatkowego przedstawienia swojego stanowiska w sprawie w granicach zarzutów złożonej skargi kasacyjnej.
Zdaniem Sądu, uwzględniając zasadę jawności posiedzeń sądowych (art. 10 P.p.s.a.) i regułę rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych w formie rozprawy (art. 90 § 1 P.p.s.a.), przy jednoczesnym zastrzeżeniu wyjątku od nich, gdy przewiduje to "przepis szczególny", przy odpowiednim zastosowaniu rozwiązań przewidzianych w art. 15zzs4 ust. 2 i 3 uCOVID-19, za dopuszczalne uznano rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Bowiem z powołanych przepisów wynika odpowiednio, że: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących" (ust.
2) oraz "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów" (ust. 3). Należy mieć na względzie, że w pierwotnej wersji uCOVID-19 zamieszczono przepis art. 15 zzs ust. 6, z którego treści wynikało, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 "nie przeprowadza się rozpraw ani posiedzeń jawnych", z wyjątkiem rozpraw i posiedzeń jawnych w sprawach określonych w art. 14a ust. 4 i 5 tej ustawy, określonych mianem "pilnych". Uchylenie przepisów art. 14a i art. 15zzs uCOVID-19 nastąpiło jednocześnie z dodaniem do tej ustawy m. in. przywołanych uprzednio regulacji zawartych w jej art. 15 zzs4 ust. 2 i 3. Sens takiego działania ustawodawcy sprowadza się zatem do tego, że istniejący stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (co jest okolicznością notoryjną) nie stanowi aktualnie przeszkody m. in. do działania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym. Dodanie w uCOVID-19 przepisów art. 15 zzs4 ust. 2 i 3 nakazuje rozważyć, czy tam przewidziane rozwiązania – wobec niewątpliwie utrzymującego się stanu epidemii COVID-19, powinny mieć zastosowanie w stosunku do niniejszej sprawy. Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 P.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.
Wobec powyższego skład Sądu rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że dopuszczalne będzie rozpoznanie wniesionej skargi na posiedzeniu niejawnym w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19, albowiem przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
- 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
- 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- - załącznika nr 3 do u.t.d.
Zgodnie z Ip. 10.3.3 załącznika nr 3 do utd, dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 złotych. Natomiast zgodnie z lp. 10.2.4. załącznika nr 3 do u.t.d. - kara za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% - wynosi 10.000 zł.
W rozpatrywanej sprawie, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 33 %, przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu o 117%, Przy czym, zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenie podczas jednej kontroli, nie może przekraczać kwoty 12 000 zł. Organ do tej regulacji się zastosował. Podkreślić w tym miejscu należy, że skarżący nie kwestionuje ustaleń poczynionych przez organy obu instancji i znajdujące odzwierciedlenie także w protokole z kontroli pojazdu członowego składającego się z 3-osiowego ciągnika samochodowego marki Scania o nr rej. [...] oraz z 4-osiowej naczepy ciężarowej marki Faymonville o nr rej. [...], przeprowadzonej 24 lipca 2019 r.
Sąd uznał, że ustalenia te są prawidłowe i przyjął je za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia sprawy.
Dalej należy zaznaczyć, że w świetle art. 4 pkt 22 lit. 1 u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Dopuszczalne wymiary, masa całkowita i naciski osi pojazdów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 P.r.d. i prawidłowo zastosowanego przez organy w niniejszej sprawie.
Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 2 powyższego rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita dla zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy, określona została na 40 ton (z wyjątkiem pojazdów wskazanych w punktach a, b, c i d, które nie dotyczą kontrolowanego pojazdu). W wyniku przeprowadzonego pomiaru masy całkowitej pojazdu poddanego kontroli stwierdzono masę całkowitą pojazdu – 53,2 t. (a nie jak błędnie wskazano w uzasadnieniach obu decyzji - 52,3 t.), Oznacza to przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 13,2 t., tj. ok. 33%. Dostrzeżony przez sąd błąd w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji nie ma wpływu na wynik sprawy. Prawidłowa masa zestawu pojazdów wynika z protokołu kontroli zawierającego wynik ważenia i skutecznie nie podważonego przez skarżącego. Różnica w masie w wysokości 0.9 t nie ma znaczenia dla ustalenia samego faktu naruszenia oraz wysokości sankcji. Poza tym organy prawidłowo wskazały wysokość przekroczenia dopuszczalnej masy.
Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dopuszczalna długość pojazdu członowego wynosi 16,50 m, szerokość pojazdu nie może przekraczać 2,55 m (§ 2 ust. 2), natomiast wysokość pojazdu nie może przekraczać 4 m (§ 2 ust. 4).
W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono, że długość pojazdu członowego z ładunkiem wyniosła 35,77 m (po odjęciu błędu w wysokości 1%) Zatem przekroczenie wyżej wskazanej normy wyniosło 19,27 m (ok. 117% dopuszczalnej wartości). Nie budzi przy tym wątpliwości, iż kontrolowany pojazd stanowił zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą.
Zgodnie z art. 2 pkt 35a P.r.d. pojazd lub zespół pojazdów, (...) którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach cyt. ustawy - jest pojazdem nienormatywnym.
W dniu kontroli kierujący pojazdem posiadał ważne na dzień przejazdu - 24 lipca 2019 r. zezwolenie kategorii VI. Jednak, jak trafnie zauważyły organy, nie uprawniało ono do poruszania się tak dużym zestawem pojazdów. Bowiem w myśl Ip. 6 załącznika nr 1 do P.r.d., zezwolenia kategorii VI jest wydawane na przejazd pojazdu po drogach publicznych:
- a) o szerokości nieprzekraczającej:
- - 3,4 m dla drogi jednojezdniowej,
- - 4 m dla drogi dwujezdniowej klasy A, S i GP,
- b) o długości nieprzekraczającej:
- - 15 m dla pojedynczego pojazdu,
- - 23 m dla zespołu pojazdów,
- - 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,
- c) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,
- d) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t,
- e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Niewątpliwie w świetle warunków tego zezwolenia oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia zespół pojazdów nie spełniał prawidłowych parametrów.
Podzielić również należy stanowisko organu, że w sprawie nie zachodzą okoliczności przewidziane w art.92c u.t.d. Zgodnie z treścią ust. 1 tego przepisu, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
- 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
- 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
- 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Trafnie podniesiono w zaskarżonej decyzji, że przepisy ustawy o transporcie drogowym mają charakter bezwzględnie obowiązujący, nie przewidują miarkowania kar a zatem w przypadku stwierdzenia naruszenia organ jest zobowiązany do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz, kary pieniężnej w wysokości określonej w ww. ustawie.
Ustosunkowując się do podniesionego w skardze zarzutu dwukrotnego ukarania poprzez wszczęcie dwóch postępowań administracyjnych i wymierzenia dwóch kar administracyjnych w sytuacji, gdy w obu przypadkach u podstaw stwierdzonego naruszenia była ta sama okoliczność faktyczna, a mianowicie przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz długości zespołu pojazdów, które z jednej strony stanowi naruszenie norm dotyczących dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów z przekroczeniem prawnie dozwolonych wielkości co do masy i wymiaru pojazdu w świetle unormowań u.t.d., a z drugiej zaś strony, doprowadziło do ruchu pojazdem, którego masa i wymiary spowodowała, że pojazd ten stał się pojazdem nienormatywnym i przejazd nim wymagał uzyskania zezwolenia, co podlegało sankcji, przewidzianej w P.r.d., to uznać należy, że zarzuty te nie są uzasadnione.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja nakładająca na skarżącego karę administracyjną – karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w u.t.d. podlega karze na podstawie art. 92a tej ustawy. Natomiast naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej, podlega karze na podstawie art. 140aa P.r.d.
W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje. Wprawdzie jest to jedno zdarzenie – przejazd pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia - ale zastosowanie mają różne normy prawne, przewidujące niezależne od siebie ujemne konsekwencje dla przewoźnika.
Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z 2 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1779/08 oraz z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 299/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyrokach z 13 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 449/19, 10 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 467/19 i sygn. akt III SA/Lu 469/19 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny Gdańsku w wyroku z 24 września 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 160/20.
W ocenie sądu nie doszło do naruszenia zakazu podwójnego karania, która to zasada stanowi element demokratycznego państwa prawnego i ma zastosowanie zarówno w przypadku zbiegu odpowiedzialności karnej i administracyjnej, jak i zbiegu dwóch podstaw odpowiedzialności administracyjnej.
Jak trafnie wskazał WSA w Lublinie w wyroku z 10 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 426/20 w doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn, zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa.
Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej aprobuje pogląd, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi wtedy, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Rozważenia wymaga, czy nastąpiła ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji oraz czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne.
Podkreślić zatem należy, że kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140ae ust. 1 P.r.d., kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są przekazywane do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Celem tych kar jest zapobieżenie niszczeniu sieci drogowej i niebezpieczeństwu w ruchu drogowym. Z kolei kary, wymierzane na podstawie u.t.d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą.
Z powyższego wynika, że na podstawie przytoczonych regulacji chronione są różne interesy prawne. Kara z u.t.d. wymierzana jest co do zasady profesjonalnemu podmiotowi gospodarczemu. Jej celem jest wymierzenie sankcji przewoźnikowi, który przy wykonywaniu działalności nie stosuje się do wymogów wynikających z przepisów prawa, co może, jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmianę do u.t.d., prowadzić, zgodnie z unormowaniami unijnymi, do utraty przez przewoźnika drogowego dobrej reputacji. Dobrem chronionym jest w tym przypadku prawidłowość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu. Ochrona prawidłowości prowadzenia działalności transportowej wiąże się również bezpośrednio z ochroną uczciwej konkurencji (zob. też wyrok WSA w Lublinie z 5 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 121/20).
W ocenie sądu, każde ze stwierdzonych w obu sprawach w tym prowadzonej na podstawie przepisów P.r.d., naruszeń stanowiło odrębny delikt administracyjny i każde takie naruszenie podlega osobnej karze, pomimo, że dotyczy tego samego podmiotu i jednej kontroli. Natomiast organy administracji publicznej w myśl art. 7 Konstytucji RP mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa - co oznacza między innymi stosowanie przepisów aktów powszechnie obowiązujących, o ile akty te nie zostaną uznane za niekonstytucyjne.
W tych okolicznościach wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie narusza normy art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d., ani innych przepisów tej ustawy, nie narusza także przepisów P.r.d.. Jak już wskazano w razie stwierdzenia określonych nieprawidłowości i naruszenia przepisów wymienionych w obu powyższych ustawach, wydawane są dwie odrębne decyzje, jedna – na podstawie ustawy o transporcie drogowym, druga – na podstawie Prawa o ruchu drogowym.
W konsekwencji nie ma podstaw do przyjęcia naruszenia zakazu podwójnego karania i zasady proporcjonalności.
W ocenie składu orzekającego, organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, zaś zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na prawidłowe rozstrzygnięcia sprawy. Organy zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 K.p.a.) i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a. - z uwzględnieniem wcześniej wskazanego błędu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zdecydowały o treści decyzji. Tak zredagowane uzasadnienie decyzji nie narusza zasady przekonywania (art. 11 K.p.a), jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 K.p.a) - realizowanych na podstawie art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a skargę oddalił.