Uzasadnienie
Skarżąca B.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Żądanie jej obejmowało zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie radcy prawnego.
W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżąca przedstawiła szacunkowy spis swoich wydatków i kosztów, które ponosi w związku z miesięcznym utrzymaniem.
Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwojgiem swoich dzieci: z M. ([...] lat) oraz Małgorzatą ([...] lat).
Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, poza tym nie posiada żadnego majątku. Jej dochód stanowi miesięczne wynagrodzenie w kwocie 2.180 zł brutto. Dodatkowo jej mąż "przesyła na dzieci" około 900 zł miesięcznie.
Jej wydatki miesięczne kształtują się następująco: opłata za mieszkanie – 627 zł; opłata za energię elektryczną – 71 zł; opłata za gaz – 21 zł; telefon – 112 zł; telewizja – 50 zł; spłata kredytu – 161 zł; studia magisterskie skarżącej – 291 zł; dojazd do pracy i szkoły – 120 zł. W sumie wydatki miesięczne skarżącej wynoszą średnio 1.450 zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 18 kwietnia 2011 r. skarżąca nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej aktualną i rzeczywistą sytuację majątkową.
Z umowy o pracę wynika, że jest ona zatrudniona w "A" w J. na stanowisku [...]. Z zestawienia wynagrodzeń za okres od września 2010 r. do lutego 2011 r., wystawionego przez pracodawcę wynika, że jej wynagrodzenie wynosi średnio 1.800 zł netto. Jednak faktycznie wynagrodzenie to zamyka się w ciągu roku w granicach od 1.300 zł do 1.723 zł. Córka skarżącej jest uczennicą klasy [...] w Liceum Ogólnokształcącym, natomiast jej syn jest studentem [...] roku [...] na Uniwersytecie [...]. Są to studia niestacjonarne. W aktach znajdują się zaświadczenia wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J., z których wynika, że dzieci skarżącej nie osiągają aktualnie żadnego dochodu.
W listopadzie 2010 r. skarżąca wystąpiła z pozwem rozwodowym przeciwko swojemu mężowi Z.K. Z uzasadnienia pozwu wynika, że mąż wnioskodawcy zamieszkuje i pracuje zarobkowo w Wielkiej Brytanii. Prowadzi tam wspólne gospodarstwo domowe z inną kobietą.
Skarżąca nadesłała do akt również wyciągi ze swojego rachunku bankowego, obrazujące operacje na nim w okresie od stycznia do marca 2011 r. wyciągi te potwierdzają generalnie oświadczenia o stanie majątkowym, złożone przez skarżącą.
W piśmie przewodnim z dnia [...] r., skarżąca oświadczyła, że już od 6 lat cały ciężar utrzymania domu i wychowania dzieci spoczywa tylko na niej i dlatego nie jest w stanie pokryć kosztów sadowych i opłacić profesjonalnego pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że B.K. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
W niniejszej sprawie, wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest jednak bezprzedmiotowy, ponieważ stosownie do art. 239 pkt 1 "e" P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma w ogóle obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W tej kategorii spraw obowiązuje z mocy samego prawa ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych. Tak więc strona nie będzie ponosiła w niniejszej sprawie jakichkolwiek kosztów sądowych (wpisów, ani opłat), związanych z tą sprawą. W tym stanie rzeczy, postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 3 P.p.s.a.
Pozostał jednak do rozpoznania wniosek o prawo pomocy w zakresie ustanowienia dla skarżącej pełnomocnika procesowego z urzędu.
Aktualnie wniosek skarżącej obejmuje więc jedynie częściowe przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentowała swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca jest osobą znajdującą się z pewnością w trudnej sytuacji materialnej. Jej dochód zamyka się w kwocie średnio 1.300 – 1.700 zł miesięcznie. Z wyciągu z rachunku bankowego skarżącej wynika, że otrzymuje ona świadczenia z Uniwersytetu [...] w kwocie 1.825 zł ([...] r.) oraz 365 zł ([...] r.). Ponadto mąż strony wpłaca określone kwoty pieniężne, jednak nieregularnie: w lutym 900 zł, natomiast w marcu jedynie 400 zł.
Faktem jednak jest, że wnioskodawca ponosi regularne, konieczne wydatki miesięczne związane z utrzymaniem w kwocie średnio 1.500 zł. Należy podkreślić, że w kwocie tej nie mieszczą się wydatki na zakup żywności, odzieży, środków czystości oraz, potencjalnie, leków. Dzieci skarżącej nie osiągają obecnie żadnego dochodu.
Uwzględniając powyższe dane należy stwierdzić, że skarżąca z pewnością nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skutkowało to ustanowieniem dla niej radcy prawnego z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.