Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 17 czerwca 2023 r. nr SKO.IV/424/1916/2023, wydanym w wyniku rozpatrzenia ponaglenia skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, stwierdziło, że Wójt Gminy M. nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w kwestii wniosku o przyznanie dodatku dla gospodarstw domowych. Jednocześnie organ administracji pouczył skarżącego, że stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia przysługuje prawo złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu I instancji.
Pismem z 1 września 2022 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu w Gliwicach skargę na opisane wyżej postanowienie domagając się jego uchylenia w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) – dalej powoływanej jako p.p.s.a., zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.
Kognicja sądów administracyjnych została wyznaczona w art. 3 § 2 p.p.s.a. Według tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.
W myśl natomiast przepisu art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz. U. z 2023 r. poz. 775 dalej: k.p.a.) stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Przy czym organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, o którym mowa w art. 37 § 6 k.p.a., w którym m.in. wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponaglenie wnosi się do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 2 p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny) i powinno mieć formę postanowienia. Postanowienie wydane w związku z rozpoznaniem wniesionego przez stronę ponaglenia nie podlega jednak kognicji sądów administracyjnych bowiem nie należy do postanowień kończących postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., gdyż dotyczy kwestii wpadkowej, tj. bezczynności organu zaistniałej w toku postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 1350/10, postanowienie NSA z dnia 10 maja 2022 r. sygn. akt III OSK 940/22, baza orzeczeń CBOIS).
W konsekwencji skargę należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.