Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 21 czerwca 2022 r., wydanym z powołaniem się na art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 537 ze zm.), art. 59 § 2 w związku z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm. - dalej określanej skrótem k.p.a.) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim odmówił Z.B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z 10 maja 2022 r.
W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że przywrócenie uchybionego terminu byłoby możliwe, gdyby skarżący chciał wnieść odwołanie w terminie, lecz z powodu niezawinionej przez siebie przeszkody nie do przezwyciężenia nie mógł by tego uczynić. Przykładowo organ wskazał na przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź bądź pożar. W ocenie organu powołana w uzasadnieniu wniosku argumentacja o niezrozumieniu orzeczenia nie stanowi natomiast przeszkody nie do przezwyciężenia, albowiem przy dochowaniu należytej staranności skarżący mógł dowiedzieć się jakie orzeczenie zostało wydane i czy wskazano uprawnienie do uzyskania karty parkingowej. Organ podkreślił, że o braku winy można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zwrócił się o spowodowanie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a także ponownego stawienia się przed Komisją Orzekającą i przywrócenia możliwości ubiegania się o kartę parkingową. Skarżący zwrócił uwagę na swoją sytuację zdrowotną wskazując, że wydane w sprawie orzeczenie z dnia 10 maja 2022 r. uniemożliwia mu staranie się o kartę parkingową, która z kolei jest mu bardzo pomocna w załatwieniu wielu spraw osobistych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarżący przedstawił tylko swoje subiektywne odczucia co do stanu swojego zdrowia, nie zaprezentował natomiast żadnych dowodów, które uprawdopodobniłyby, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.
Na rozprawie w dniu 26 stycznia 2023 r. podtrzymał skargę. Wskazał, że kiedy po raz pierwszy dostał ten sam stopień niepełnosprawności to otrzymał kartę parkingową i był przekonany, że teraz również ją otrzyma.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. W przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r. poz. 329, ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Działając w zakreślonych wyżej ramach Sąd uznał, że złożona w sprawie skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W przedmiotowej sprawie zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Zespól do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z 10 maja 2022 r.
Na wstępie wskazać należy, że postępowanie odwoławcze uruchamiane jest czynnością procesową strony, jaką jest wniesienie odwołania. Warunkiem skuteczności jego wniesienia jest jednak spełnienie określonych prawem wymagań, w tym co do terminu.
Termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie określa § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2021 r. poz. 857), zgodnie z którym osoba zainteresowana może wnieść - w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia - odwołanie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że do doręczenia korespondencji zawierającej orzeczenie o niepełnosprawności, wydane przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G., doszło 18 maja 2022 r. Niewątpliwie więc, odwołanie złożone przez skarżącego w dniu 6 czerwca 2022 r. należy uznać za wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności.
Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego, czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.), czy też z prośbą taką nie wystąpił. W niniejszej sprawie prośba tego rodzaju została złożona wraz z odwołaniem.
Przypomnieć zatem należy, że zasady przywracania uchybionego terminu w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 58 - 60 k.p.a. Zgodnie z art. 58 k.p.a., organ przywraca termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Instytucja przywrócenia terminu unormowana w art. 58 k.p.a. stwarza zatem możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia.
We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że przyczyną, z powodu której nie dochował terminu było niezrozumienie wydanego w sprawie orzeczenia. Skarżący kierował się bowiem oznaczeniem niepełnosprawności oraz jej ustaleniem do 31 maja 2023 r. Sądził zatem, że otrzymał kartę parkingową z tożsamym terminem ważności.
W ocenie Sądu organ prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 58 § 1 k.p.a. Oceniając, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy, powinien bowiem odwołać się do obiektywnych mierników staranności. O braku winy strony można mówić tylko wtedy, gdy zaistniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi i przyczyna ta była niezależna od strony, przy czym strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była w stanie owej przeszkody przezwyciężyć. Ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej, spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Jest ono środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń.
Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest wobec tego dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury, czy nawet oczekiwanie na poradę profesjonalisty. Słusznie zatem wskazuje organ, że dla uprawdopodobnienia braku winy, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., wymagane jest, aby zaistniała przeszkoda nie była możliwa do przezwyciężenia.
Tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, w danych warunkach nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Dopuszczenie się przez stronę chociażby lekkiego niedbalstwa, wyklucza możliwość przywrócenia terminu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2369/16, z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 2539/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy i argumentację skarżącego co do przyczyny uchybienia przez niego terminu, stanowisko organu, zgodnie z którym nie uprawdopodobnił on, że uchybienie terminu było od niego niezależne, niezawinione, należy uznać za trafne. Błędne wywiedzenie przez skarżącego z treści orzeczenia swojego uprawnienia w zakresie karty parkingowej z pewnością nie stanowi przeszkody mającej charakter zewnętrzny i obiektywny, której skarżący nie mógł usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Słusznie zwraca uwagę organ, że należycie dbając o swoje interesy skarżący mógł uzyskać wyjaśnienia co do swoich wątpliwości związanych z treścią orzeczenia.
Nadto, zauważyć należy, że w pkt 9 orzeczenia z dnia 10 maja 2022 r. w sposób jednoznaczny podano, że skarżący nie spełnia przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 110). Przepis ten wskazuje z kolei, że kartę parkingową wydaje się osobie niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. W oparciu o czytelną treść orzeczenia skarżący nie miał zatem podstaw do przyjęcia, że otrzyma on kartę parkingową.
Prawidłowości stanowiska organu nie zmieniają także okoliczności przywołane w skardze. Sąd nie kwestionując opisanego w skardze stanu zdrowia skarżącego obowiązany był zwrócić uwagę, że ów stan nie stanowił przyczyny w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Również wskazywana przez skarżącego konieczność posiadania karty parkingowej nie mogła stanowić przesłanki uzasadniającej przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia odwołania. Przesłanką tą jest – jak już wyjaśniono w ramach wcześniejszych rozważań- wyłącznie brak winy w uchybieniu terminu do dochowania czynności procesowej. Argumenty przytoczone przez skarżącego na brak winy w niezachowaniu terminu nie wskazują.
Dodatkowo wskazać wymaga, że orzeczenie z dnia 10 maja 2022 r. zawiera prawidłowe pouczenie co do trybu i terminu do wniesienia od niego odwołania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę jako niezasadną.