Prosto w prawo Dla profesjonalisty

Wyrok WSA w Gliwicach z 11 września 2019 r., III SA/Gl 666/19

WyrokprawomocneWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach·11 września 2019 r.

Powołane przepisy

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Rozpoznanie
na rozprawie w dniu 11 września 2019 r.
Sprawa
sprawy ze skargi K.K. (K.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K. z dnia [...] r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 242 zł (dwieście czterdzieści dwa złote), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skład
Sędzia WSA Małgorzata Herman przewodniczący
Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz
Sędzia WSA Iwona Wiesner sprawozdawca
Starszy referent Izabela Maj-Dziubańska protokolant

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. znak:[...] wydaną na podstawie art. 1, art. 2, art. 17 i art. 18 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570 tj.), art. 17 pkt. 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 tj., dalej: k.p.a.), § 1 pkt. 12 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. nr 198, poz. 1925), w związku z odwołaniem K.K. (dalej: strona, skarżący), prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A w S. od wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K. (organ I instancji) decyzji administracyjnej nr [...] z [...] r., na mocy której po rozpatrzeniu wszczętej z urzędu sprawy dotyczącej zajęcia pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia pasa określonego w zezwoleniu decyzji nr [...] z [...] r. w ciągu ul. [...]/[...] w K. w okresie od 25 listopada 2018r. do 31 grudnia 2018r. na powierzchni:

Razem do zapłaty: 6 049, 50 zł. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K., Zastępca Dyrektora Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K. decyzją nr [...] z [...] r., po rozpatrzeniu wszczętej z urzędu sprawy dotyczącej zajęcia pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia pasa określonego w zezwoleniu - decyzja nr [...] z [...] r. w ciągu ul. [...]/[...] w K. w okresie od 25 listopada 2018 r. do 31 grudnia 2019 r. na powierzchni ul. [...], chodnik 6 m2, ul. [...], chodnik 8,50 m2 orzekł o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 6049, 50 zł. za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu od 25 listopada 2018 r. do 31 grudnia 2018 r.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono m.in., że 28 września 2018 r. strona złożyła wniosek o zajęcie pasa drogowego ul. [...]/[...] w K. w terminie 17 listopada do 24 listopada 2018 r. Na podstawie wniosku i złożonych dokumentów wydano decyzję nr [...] z [...] r. zezwalającą na ustawienie rusztowania w chodniku ul. [...]/ [...] o wymiarach 6 m2, ul. [...] o wymiarach 8,50 m2 na okres prowadzenia robót związanych z remontem kamienicy od 17 do 24 listopada 2018 r.

Strona 22 listopada 2018 r. wystąpiła z kolejnym wnioskiem w tej samej sprawie. Organ stwierdził braki formalne tj. plan orientacyjny w skali 1:10 000 lub 1:25 000, szczegółowy plan sytuacyjny w skali 1:500 lub 1:1 000 z zaznaczeniem granic, podaniem wymiarów planowanej powierzchni zajęcia pasa drogowego, szkic miejsca prowadzonych robót z podaniem wymiarów planowanej powierzchni zajęcia pasa drogowego, szkic miejsca prowadzonych robót, z podaniem jego wymiarów w odniesieniu do pozostałych elementów pasa drogowego, zwymiarowany graficzny przekrój poprzeczny montowanych konstrukcji rusztowań bądź zadaszeń, warunki zespołu uzgodnień dokumentacji organizacji ruchu na czas prowadzenia robót zatwierdzonej przez wydział transportu UM K., zapewnienie o przywróceniu pasa drogowego do poprzedniego stanu użyteczności.

W związku z upływem określonego terminu i nie uzupełnieniem braków formalnych wniosku pozostawiono go bez rozpatrzenia. Każdorazowo zajmujący pas drogowy przed planowanym zajęciem pasa składa wniosek do zarządcy drogi o wydanie stosownego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (§ 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego). Pismem z 31 grudnia 2018 r. strona wyjaśniła, że w związku z zagrożeniem i odpadających części ścian kamienicy na chodnik przy ul[...]/[...] w K. konieczne jest pozostawienie rusztowania będącego zabezpieczeniem ścian zewnętrznych budynku przed "katastrofą budowlaną". Zwrócił się o prowadzenie dalej tej sprawy w trybie awaryjnym z datą wsteczną w terminie od 25 listopada 2018 r. do 19 stycznia 2019 r. nie przedkładając organowi dodatkowych dokumentów ani też wniosku zgłoszenia zajęcia pasa drogowego w związku z koniecznością usunięcia awarii. MZUIM K. pismem z 2 stycznia 2019 r. doręczonym stronie 14 stycznia 2019 r. wyjaśnił, że nie posiada złożonego wniosku na awarię od 25 listopada 2018 r. Organ może wydać zezwolenie na zajęcie pasa drogowego najwcześniej od daty złożenia przez stronę wniosku z kompletem dokumentów. Dnia 26 stycznia 2018 r. dokonano oględzin terenu i stwierdzono, że pas drogowy chodnika ul. [...] oraz [...] w K. jest nadal zajęty przez rusztowanie o wymiarach odpowiednio 6 m2 i 8,50 m2. Z dokumentów wynikało, że strona od 25 listopada do 31 grudnia 2018 r. zajmowała pas drogowy bez zgody zarządcy drogi z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w decyzji nr [...] z [...] r. W przypadku niepowiadomienia i nieprzywrócenia terenu do poprzedniego stanu użyteczności a także nieprzekazania zajmowanego terenu w przewidzianym w niniejszej decyzji terminie uważać się będzie teren w dalszym ciągu za zajęty, a otrzymujący pozwolenie polegał będzie sankcjom określonym w art. 40 ust. 12 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.2018.2068 t.j. dalej: u.d.p.). Termin określony w zezwoleniu ma charakter materialny co oznacza, ze uchybienie terminowi wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw i obowiązków o charakterze materialnym

Pismem z 2 stycznia 2019 r. powiadomiono stronę o wszczęciu postępowania w sprawie, a pismem z 28 stycznia 2019 r. powiadomiono o możliwości zapoznania się z dokumentacją w sprawie, a strona to uczyniła.

Uwzględniając powyższe okoliczności organ I instancji decyzją z [...]r. nałożył na stronę karę pieniężna za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu z zezwolenia z [...]r. powołując art. 40 ust. 12 pkt 2 u.d.p. w wysokości 10-krotności opłaty ustalonej zgodnie z art. 40 ust. 4 u.d.p.

Strona pismem z 16 lipca 2018 r. wniosła odwołanie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa procesowego:

Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie zmianę zaskarżonej decyzji poprzez odstąpienie od wymierzania kary pieniężnej, względnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na konieczność wyjaśnienia sprawy.

W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że zawiadomił pismem z 20 listopada 2018 r., że w remontowanej kamienicy doszło do odspojenia ścian, a stan ten zagraża bezpieczeństwu, a pozostawienie rusztowań daje gwarancje zabezpieczenia chodnika i jezdni oraz prowadzenia dalszych prac polegających na usunięciu awarii, które miały wówczas potrwać do końca grudnia 2018 r. Skarżący dołączył kopię wpisu do dziennika budowy z 19 listopada 2018 r. oraz dokumentację zdjęciową. Na podstawie tych samych okoliczności, co zgłoszone w piśmie z 20 listopada 2018 r. skarżącemu została udzielona zgoda na zajęcie pasa drogowego w związku z koniecznością usunięcia awarii urządzeń. Zgłoszenie awarii było niezwłoczne, a pozostawanie rusztowań na zajętym pasie drogowym w dobrej wierze. W istocie zajmowanie pasa drogowego we wskazanym w decyzji terminie nie miało negatywnych konsekwencji. Organ powinien odstąpić od nałożenia kary.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w zaskarżonej decyzji jako podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej powołało art. 40 ust. 12 pkt 2 w związku z art. 40 ust. 4 u.d.p.

Decyzją nr [...] organ I instancji zezwolił na podstawie art. 40 u.d.p. stronie na zajęcie pasa drogowego w ciągu ul. [...]/[...]w K. w celu ustawienia rusztowania dla wykonania remontu elewacji budynku zgodnie z przedstawionym planem sytuacyjnym od 17 do 24 listopada 2018 r. pod warunkami w pkt 4, że nie później jak do 24 listopada 2018 r. należy przywrócić pas drogowy do poprzedniego stanu użyteczności. W przypadku niepowiadomienia i nieprzywrócenia terenu do poprzedniego stanu użyteczności a także nieprzekazania zajmowanego terenu w przewidzianym w niniejszej decyzji terminie uważać się będzie teren w dalszym ciągu za zajęty a otrzymujący zezwolenie podlegał będzie sankcjom z art. 40 ust. 12 u.d.p.

W aktach sprawy znajdują się:

Organ odwoławczy wydał zaskarżona decyzję na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 2 w zw. z art. 40 ust. 4 u.d.p., zgodnie z którym opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy tj. prowadzenie robót w pasie drogowym, zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3. - ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień.

Kara została nałożona na stronę za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, decyzji nr [...]z [...]r. zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 2 u.d.p. z którego wynika, że za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.

Każde zajęcie pasa drogowego drogi publicznej na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg w tym zezwolenie dotyczące zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności np. w celu określonym w art. 40 ust. 2 pkt 1-4 u.dp. wymaga zezwolenia zarządcy drogi w drodze decyzji administracyjnej art. 40 ust 1 ustawy. Każdorazowo, zajmujący pas drogowy przed planowanym zajęciem pasa, składa wniosek do zarządcy drogi o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (§ 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego; Dz. U. z 2016 r., poz. 1264). W konsekwencji, za to zajęcie pobiera się opłatę (art. 40 ust 3 u.d.p.). Po wygaśnięciu zezwolenia, osoba zainteresowana uzyskaniem dalszego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, występuje za każdym razem o nowe zezwolenia. Rozpatrując wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg) zarządca drogi działa na zasadzie tzw. uznania administracyjnego.

Z powołanego przepisu wynika, że w przypadku stwierdzenia zajmowania pasa drogowego drogi publicznej z przekroczeniem terminu zajęcia wyznaczonego udzielonym uprzednio zezwoleniem, zarządca drogi ma obowiązek wymierzenia kary pieniężnej, co następuje w drodze decyzji administracyjnej mającej charakter powinnościowy, a nie fakultatywny (wyrok NSA z 9.10.1998 r. II SA 877/98, LEX nr 41350). Oprócz przypadków określonych w art. 40 ust. 5 u.d.p. nie przewiduje żadnych innych zwolnień od opłat i kar pieniężnych za zajęcie pasa drogowego. Zasada ta znajduje odzwierciedlenie w aktualnie obowiązującym art. 40 ust. 12 u.d.p. (wyroki: NSA z 21.01.2009 r. sygn. akt II GSK 674/08, WSA w Gliwicach z 19.05.2014r. II SA/Gl 1641/13, WSA w Warszawie 9.03.2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2054/16, WSA w Łodzi z 10.04.2013r. sygn. akt III SA/Łd 649/12, WSA w Szczecinie z 29.09.2010r. sygn. akt II SA/Sz 464/10, NSA z 18.04.2008r. sygn. akt II GSK 68/08).

Kolegium nie podzieliło argumentacji odwołania dotyczącej naruszenia przepisów znajdujących się w Dziale IV a Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanym "administracyjne kary pieniężne". Art. 189a w § 2 pkt 1 stwierdza, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Zasady wymierzania, w drodze decyzji administracyjnej, kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, z przekroczeniem terminu zajęcia, czy powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zostały ustalone w ustawie o drogach publicznych, tak więc przepisy Działu IVa k.p.a. nie miały w tym postępowaniu zastosowania. Przy wymierzaniu kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia organ bierze pod uwagę tylko i wyłącznie powierzchnię zajętego pasa drogowego, liczbę dni zajęcia pasa i stawkę opłaty, którą się zwiększa 10-krotnie. W tego typu sprawach nie mają znaczenia pozostałe okoliczności, podnoszone przez skarżącego, jak choćby jego stwierdzenie, że w istocie zajmowanie pasa drogowego we wskazanym w zaskarżonej decyzji terminie, miało incydentalny charakter i nie miało negatywnych konsekwencji związanych z zajęciem pasa drogowego.

Organ odwoławczy podkreślił, że w aktach organu I instancji brak było pisma z 20 listopada 2018r., a tej okoliczności nie podnoszono w toku zapoznawania się z aktami przed wydaniem decyzji. Dopiero na etapie złożenia odwołania powołał się na to pismo. Z treści tego pisma w żaden sposób nie wynika by dotyczyło ono zgłoszenia organowi I instancji awarii. W piśmie z 31 grudnia 2018 r. aż 3-krotnie powołuje się na awarię, podobnie jak w odwołaniu czego nie czynił w piśmie z 20 listopada 2018 r. zwracając się o "prolongatę terminu wprowadzenia czasowej organizacji ruchu drogowego nr [...]z [...]r. oraz wydanie opinii do załączonego projektu". Prolongata zmiany czasowej organizacji ruchu jest niezbędnie potrzebna od 25 listopada 2018 r. ze względu na "zagrożenie odspajania się muru z cegły klinkierowej narożnika budynku, co wiąże się z pozostawieniem rusztowania, które w tej sytuacji jest jedynym zabezpieczeniem i ochroną przed odpadającymi cegłami klinkierowymi na chodnik". Samo zagrożenie, o którym wspomina się w piśmie nie jest równoznaczne z wystąpieniem awarii urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a znajdujących się w pasie drogowym o której mowa w art: 40 ust. 14 u.d.p. (wyrok NSA z 11.02.2002 r. sygn. akt II SA 2762/00). Tymczasem do odspajania się muru z cegły klinkierowej narożnika budynku doszło niewątpliwie w związku z prowadzonymi przez odwołującego się robotami i ustawionym dlatego rusztowaniem, trudno zatem powyższą sytuację uznać za "zlokalizowanie awarii" o którym mowa w art. 40 ust. 14 zd. 2 u.d.p. będące zdarzeniem nadzwyczajnym i niezależnym od zajmującego pas drogowy. Trudno przyjąć by skarżący mógł nie znać stanu w jakim znajduje się elewacja, którą zobowiązał się wyremontować i w związku z tym za awarię (w rozumieniu art. 40 ust. 14 u.d.p.) można było uznać odpadanie cegieł ze ścian w toku prowadzonego remontu. Zły stan elewacji był więc przyczyną remontu i związanego z nim zezwolenia na legalne zajmowanie pasa drogowego robotami na ustawionym (w celu ich prowadzenia) rusztowaniu.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego, że odwołujący nie występował skutecznie z wnioskiem w trybie art. 40 ust. 14 u.d.p. przed upływem terminu wynikającym z decyzji z [...] r., a stwierdzenia odwołania w tym zakresie nie pokrywają się ze zgromadzonymi w sprawie dowodami, do których odwołujący przed wydaniem decyzji miał wgląd i nie odniósł się do nich oraz nie przedłożył jakichkolwiek innych dowodów jak też nie zawnioskował o ich przeprowadzenie. Formułowane zatem zarzuty odwołania dotyczące niepełnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowolnego należało uznać za bezzasadne.

Wyjątkiem od obowiązku uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, z art. 40 ust. 1 u.d.p. jest art. 40 ust. 14 ustawy, który stanowi, że przepisu ust. 1 nie stosuje się w razie konieczności usunięcia awarii urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a znajdujących się w pasie drogowym. Po zlokalizowaniu awarii prowadzący roboty niezwłocznie zawiadamia o tym zarządcę drogi i w porozumieniu z nim określa termin i powierzchnię zajętego pasa drogowego. Ustawodawca po to wprowadził wyjątek od ogólnej zasady obowiązkowego uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, żeby zapobiec sytuacjom szczególnie wyjątkowym, grożącym powstaniem trudnych do odwrócenia skutków. W takiej sytuacji oczekiwanie na wydanie zezwolenia mijałoby się z koniecznością jak naj szybszego usunięcia pewnego stanu zagrożenia wywołanego awarią. Urządzeniami niezwiązanymi z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, znajdującymi się w pasie drogowym w rozumieniu art. 40 ust. 14 u.d.p. nie są odpadające cegły klinkierowe z elewacji budynków, czy też wymagające remontu elewacje budynków stojącego w granicy pasa drogowego, lecz umieszczone w pasie drogowym urządzenia infrastruktury technicznej, niezwiązane z drogą, w szczególności linie energetyczne, linie telekomunikacyjne, przewody kanalizacyjne niesłużące do odwodnienia drogi, gazowe, ciepłownicze, wodociągowe etc. (wyrok NSA z 28.05.2008 r., II GSK 135/08). W trybie art. 40 ust. 14 u.d.p. możliwa była zatem np. naprawa wodociągów, ciepłociągów, sieci kanalizacyjnych, sieci łączności i energetycznej w pasie drogowym, nie zaś planowy remont elewacji kamienicy, przylegającej do pasa drogowego. Zgodnie z art. 40 ust. 14a u.d.p. zarządca drogi określa, w drodze decyzji administracyjnej, warunki zajęcia pasa drogowego, o którym mowa w ust. 14, oraz warunki jego przywrócenia do stanu poprzedniego, a także ustala wysokość opłaty, o której mowa w ust. 4, czego organ I instancji w przed upływem terminu wynikającego z decyzji z [...]r., ani tuż po jego upływie nie uczynił w braku stosownego zawiadomienia o wystąpienia awarii urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego przez stronę i nie wydał w związku z takim żądaniem decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego oraz nie ustalił wysokości opłaty na podstawie art. 40 ust. 14a w związku z art. 40 ust. 4 ustawy, z uwagi na zgłoszoną awarię. Z zawiadomienia organu pierwszej instancji o wszczęciu postępowania administracyjnego wynika, że zostało ono uruchomione z uwagi na przekroczenie terminu zajęcia pasa drogowego drogi publicznej wynikającego z decyzji z [...] r. Stosownie do treści art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydawanego w formie decyzji administracyjnej. Nie jest możliwe legalne zajmowanie pasa drogowego drogi publicznej bez stosownego zezwolenia właściwego zarządcy drogi. W przeciwnym przypadku, zarządca drogi na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy, wymierza w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. W niniejszej sprawie uznano, że zezwolenie na zajęcie pasa drogi, udzielone decyzją z [...] r. wygasło z dniem 24 listopada 2018 r., a kolejny prawidłowy, zgodnie z wymogami rozporządzenia Rady Ministrów z 1 czerwca 2004 r. wniosek nie został złożony. W związku z tym nie została wydana decyzja, z której wynikałoby zezwolenie na zajmowanie pasa drogowego w kolejnym, konkretnie ustalonym okresie (wyroku WSA w Łodzi z 24.06.2010 r. sygn. akt III SA/Łd 186/10).

Zarządca drogi, powołując się na treść art. 40 ust. 12 pkt 2 u.d.p. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 40 ust. 14 u.d.p. z uwzględnieniem stawki opłaty za zajęcie 1 m2 określonej w uchwale nr [...] Rady Miasta K. z [...] r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach miasta K., dla których zarządcą jest Prezydent Miasta K.. Organ odwoławczy uznał stanowisko organu I instancji sprawie za zgodne z obowiązującymi przepisami prawnymi.

Strona nie wystąpiła z wnioskiem o zajęcie pasa drogowego na kolejny okres, jak również nie wywiązała się z obowiązków wynikających z pkt 7 decyzji nr [...] poinformowana o skutkach takiego zaniechania, to zarządca drogi miał obowiązek nałożenia na stronę kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu. Strona w odwołaniu nie kwestionuje, że miało miejsce przekroczenie terminu określonego w zezwoleniu na zajęcia pasa drogi publicznej.

Organ odwoławczy stwierdził, że strona mogła skutecznie wystąpić o wydanie kolejnego zezwolenia na kolejny okres, czego jednak nie uczyniła w sposób formalny, tj. przez złożenie odpowiedniego, prawidłowego wniosku, a wezwana do uzupełnienia braków wniosku ich nie usunęła.

Art. 40 ust. 12 pkt 2 u.d.p. ma charakter obligatoryjny i nałożenie kary nie jest uzależnione od uprzedniego wykazania zawinienia w nieterminowym złożeniu wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego bez względu na zawinienie podmiotu zajmującego pas drogowy po upływie terminu określonego w zezwoleniu. Strona składając wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego sama oznaczyła termin do 24 listopada 2018 r. i nie wystąpiła po jego upływie (nie mając w tym zakresie przeszkód) o wydanie prawidłowo sporządzonego zezwolenia na kolejny okres uwalniając się tym samym z ryzyka wymierzenia jej kary z powodu zajmowania pasa drogowego drogi publicznej bez zezwolenia zarządcy drogi. Pouczono stronę, że nieprzywrócenie terenu do pierwotnego stanu użyteczności, nieprzekazanie zajmowanego terenu w przewidzianym w niniejszej decyzji terminie i niepowiadomienie o tym fakcie zarządcy drogi, uważać się będzie teren w dalszym ciągu za zajęty, a otrzymujący zezwolenie podlegał będzie sankcjom określonym w art. 40 ust. 12 u.d.p. Powyższe okoliczności dawały organowi I instancji podstawę do uznania, że w dniach od 25 listopada 2018r. do 31 grudnia 2018 r. strona korzystała z pasa na zasadach wyłączności bez wymaganego zezwolenia z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w decyzji nr [...].

Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia przez organ I instancji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 81 k.p.a. Stronie zapewniono możliwość przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z czego strona skorzystała. Zdaniem kolegium, organ I instancji prawidłowo zanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy. Dokonał także prawidłowego ustalenia wysokości wymierzonej kary, której wysokość musiała być 10 razy wyższa niż wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego na podstawie udzielonego

Pismem z [...] r. strona złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie:

  1. przepisów prawa procesowego, a to:

(i) pisma skarżącego z 20 listopada 2018 r., które to pismo zostało zagubione i nie znajduje się w aktach sprawy, polegające na przyjęciu, że z pisma tego nie wynika, że dotyczy ono zawiadomienia zarządcy drogi o konieczności usunięcia awarii

powyższe naruszenia skutkowały błędnymi ustaleniami faktycznymi mającymi istotny wpływ na wynik sprawy, a polegającymi na:

  1. przepisów prawa materialnego, a to:

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postepowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący w całości podtrzymał stanowisko prezentowane w sprawie oraz załączył kopię pisma z 20 listopada 2018r. w raz z oryginałem potwierdzenia je złożenia w tym dniu w Miejskim Zarządzie Ulic i Mostów w K..

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm. dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że decyzja naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi, pasa drogowego określonego w decyzji z [...] r. od 25 listopada 2018r. do 31 grudnia 2019r.

Zajęcie pasa drogi publicznej reguluje ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.2018.2068 t.j., dalej: udp). Przepisy tej ustawy regulują kwestie związane z korzystaniem i zarządzaniem drogami publicznymi.

Ochronę dróg i urządzeń z drogą związanych sprawuje zarządca drogi i do niego należy wydawanie zezwoleń na zajęcia pasa drogowego (art. 19 ust. 5 w zw. z art. 20 ust. 8 udp).

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy, zezwolenie dotyczy umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.

Z zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę, która jest ustalana jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim (art. 40 ust. 3 i 5 ustawy).

W myśl art. 40 ust. 16 udp Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, określa warunki niezbędne do udzielenia zezwoleń na zajmowanie pasa drogowego na cele, o których mowa w ust. 2, mając na względzie bezpieczeństwo użytkowania i ochronę dróg.

Zgodnie z § 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielenia zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. z 2016 r. Nr 1264), wydanego na podstawie powyższej delegacji ustawowej, zajmujący pas drogowy przed planowanym zajęciem pasa składa wniosek do zarządcy drogi o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.

  1. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać:
  1. imię i nazwisko oraz adres lub nazwę i siedzibę podmiotu występującego o zajęcie pasa drogowego;
  2. cel zajęcia pasa drogowego;
  3. lokalizację i powierzchnię zajętego pasa drogowego, a w przypadku reklam powierzchnię reklamy;
  4. planowany okres zajęcia pasa drogowego.
  1. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy załączyć:
  1. szczegółowy plan sytuacyjny w skali 1:1000 lub 1:500, z zaznaczeniem granic i podaniem wymiarów planowanej powierzchni zajęcia pasa drogowego, a w przypadku umieszczenia reklamy z podaniem jej wymiarów;
  2. zatwierdzony projekt organizacji ruchu, jeżeli zajęcie pasa drogowego wpływa na ruch drogowy lub ogranicza widoczność na drodze albo powoduje wprowadzenie zmian w istniejącej organizacji ruchu pojazdów lub pieszych.

Niewątpliwie § 1 ust. 3 pkt 1-2 rozporządzenia określa obligatoryjne załączniki do wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.

Z akt sprawy wynika, że skarżący wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego od 17-24 listopada 2018r. złożył [...] r. wraz ze stosowną dokumentacją, a decyzją z tego samego dnia wydano stosowne zezwolenie. Wniosek ten na okres 25 listopada 2018r.-31 grudnia 2018r. został ponowiony 22 listopada 2018r., a uprzednio tj. 20 listopada 2018r. skarżący złożył pismo z tej samej daty skierowane do MZUiK w K. zatytułowane "zmiana czasowej organizacji ruchu Nr [...]". Z treści tego pisma wynika, że skarżący domaga się prolongaty terminu wprowadzenia czasowej organizacji ruchu drogowego wydanej do 24 listopada 2018r. oraz wydanie opinii do załączonego projektu. Pismo to nie było przedmiotem rozważenia przez organ pierwszej instancji, co zostało przeniesione na treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Podkreślić należało, że z § 1 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego wydanego na podstawie art. 40 ust. 16 udp (Dz.U.2016.1264 t.j.) wynika, że zatwierdzony projekt organizacji ruchu jest wymaganym załącznikiem do wniosku o zajęcie pasa drogowego, a ocenę w tym kierunku treści pisma z 20 listopada 2018r. oraz projektu tymczasowej organizacji ruchu na okres 25 listopada 2018r.-31 grudnia 2018r. organy obu instancji pominęły, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Gdańsku z 21.02.2019r, sygn. akt III SA/Gd 803/18, wszystkie powołane na: orzeczeniansa.gov.pol). W tym miejscu należało odwołać się do akt administracyjnych sprawy, gdzie znajdują się kolejne wnioski skarżącego o zajęcie pasa drogowego według dotychczasowych warunków, w tym z 31 grudnia 2018r. oraz pozytywna opinia Komendanta Miejskiego Policji w sprawie prolongaty projektu tymczasowej organizacji ruchu na czas remontu elewacji budynku do 31 grudnia 2018r. Kwestie te nie znalazły odpowiedniego odzwierciedlenia w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Zajęcie pasa drogowego, w świetle art. 40 ust. 1 i ust. 2 udp, wymaga uzyskania zezwolenia zarządcy drogi, co w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości. Ze sposobu naliczania opłaty za zajęcie pasa drogowego wynika również, że jest to zgoda czasowa. Powyższe oznacza, że z upływem ostatniego dnia zezwolenia, właściciel obiektu będzie zobowiązany do jego usunięcia pod rygorem nałożenia kary w trybie art. 40 ust. 12 pkt 2 udp za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu. Z powołanych przepisów wynika, że możliwość pozostawania w pasie drogowym urządzenia lub obiektu, na który udzielone zostało już zezwolenie, uzależniona jest od wydania kolejnego zezwolenia. Tak więc mimo udzielenia jednorazowego, z natury rzeczy, zezwolenia na lokalizację obiektu niezwiązanego z drogą, dla jego legalnego pozostawania w pasie drogowym, wymagane jest zezwolenie na zajęcie pasa drogowego na każdy kolejny okres pozostawania obiektu w tym pasie, udzielone przez właściwego zarządcę drogi. Właściwy zarządca drogi jest zobowiązany każdorazowo do oceny, czy zajęcie pasa drogowego jest w dalszym ciągu dopuszczalne, czy nie będzie powodować niszczenia drogi lub zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego (wyroki WSA w Lublinie z 27.03.2018 r. sygn. akt III SA/Lu 683/17 i WSA w Gdańsku z 24.05.2018r. sygn. akt III SA/Gd 196/18 i wyrok NSA z 11.12.2018r. sygn. akt II GSK 1569/18).

Wobec powyższego zarzuty zawarte w skardze okazały się, co do zasady uzasadnione. W szczególności należało podkreślił, że pismo skarżącego z 20 listopada 2018r. opatrzone prezentatą MZUiM w K. nie podlegało ocenie organu pierwszej instancji, w szczególności co do jego charakteru i znaczenia dla przedłużenia zajęcia pasa drogowego po 24 listopada 2018r., tym bardziej, że tożsame okoliczności były przesłanką zajęcia pasa drogowego na dalsze okresy po dniu 31 grudnia 2018r. uznane przez organ za zasadne "w trybie awarii" z art. 40 ust. 14 udp. W opisanym powyżej zakresie stanowisko organu odnośnie poszczególnych okresów zajęcia pasa drogowego zdaje się być niekonsekwentne, a kwestia ta nie znalazła odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia norm prawa procesowego należało wobec powyższych wywodów uznać za zasadne. Ustalenia stanu faktycznego oraz ich ocena pozostają zatem w sprzeczności z przywołanymi w skardze regułami z art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Postępowanie w zakresie nałożenia kary pieniężnej niewątpliwie ma charakter samodzielny w stosunku do samego postępowania w przedmiocie wydania zgody na zajęcie pasa drogowego, co jednak nie zwalnia organu prowadzącego to podstępowanie od odniesienia się do całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz nie zwalnia od konsekwentnej i kompleksowej jego oceny w światle norm prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, w szczególności art. 40 ust. 12 i 14 udp.

Organ ponownie rozpoznając sprawę winien dokonać jednoznacznej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, biorąc pod uwagę całokształt ustaleń faktycznych, treść i zakres złożonych przez skarżącego wniosków wraz z towarzysząca mu dokumentacją. Ustalenia te i ich ocena prawna winna znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, o kosztach orzekając na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: CBOSA (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) ↗, pobrane 4.10.2026. Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła. Wiążący jest tekst u wydawcy. Dane osobowe w dokumencie albo błąd? Napisz: zgłoś błąd; dane osobowe zakryjemy w ciągu 7 dni.

Zapytaj o swoją sytuację

5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.