Uzasadnienie
pkt 2 wyroku z dnia 17 lutego 2020 r.
Zaskarżonym przez A. S. i M. S. postanowieniem z [...] r., nr [...], Zarząd Województwa Śląskiego, na podstawie m.in. art. 58 § 2 w zw. z art. 59 § ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. - dalej: k.p.a.) odmówił A. S. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do w wniesienia odwołania od decyzji Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w C. – Instytucji Pośredniczącej Drugiego Stopnia w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 z dnia [...] r., nr [...], określającej zobowiązanie,,A’’ sp. z o.o. w C. do zwrotu wypłaconej części dofinansowania oraz orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu A. S. i M. S. za zobowiązania Spółki.
Decyzja z [...] r. została przesłana skarżącemu A. S. za pośrednictwem operatora pocztowego. Z uwagi na brak możliwości doręczenia, przesyłka w dniu 27 grudnia 2018 r. została pozostawiona na okres czternastu dni w placówce pocztowej o czym, stosownie do art. 44 k.p.a., powiadomiono adresata pozostawiając zawiadomienie w jego oddawczej skrzynce pocztowej. Z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie 4 stycznia 2019 r., a następnie w dniu 11 stycznia 2019 r. została zwrócona do nadawcy i uznano ją za skutecznie doręczaną w drodze fikcji prawnej doręczenia.
Pismem z 26 lutego 2019 r. A. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że o wydaniu decyzji dowiedział się dopiero 20 lutego 2019 r., kiedy to w siedzibie organu zapoznał się z aktami sprawy i odebrał wówczas kserokopię decyzji. Jednocześnie podniósł, że w terminie w którym została podjęta próba doręczenia przesyłki, jak również w całym okresie umożliwiającym jej odbiór w placówce operatora pocztowego przebywał na wyjeździe służbowym. Okoliczności te, jak wskazuje skarżący, znajdują potwierdzenie w załączonych do wniosku delegacjach. Wynika z nich, że skarżący przebywał na szkoleniu w miejscowości Z. w dniach: 28 - 31 grudnia 2018 r., 2 -5 stycznia 2019 r., 7 -12 stycznia 2019 r. i 14 - 18 stycznia 2019 r.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy odmówił A. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] r. W motywach rozstrzygnięcia organ argumentował, że zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury przesłanki przywrócenia terminu na wniosek zainteresowanego, w świetle art. 58 § 1 k.p.a., powinno się oceniać pod kątem wystąpienia obiektywnych przeszkód uniemożliwiających wniesienie odwołania w terminie. Zaakcentował, że pierwsza próba doręczenia przesyłki zawierającej decyzję nastąpiła w dniu 27 grudnia 2018 r., a zatem dzień przed rozpoczęciem szkolenia. W tym też dniu pozostawiono bowiem awizo o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej. Tymczasem A. S., w żaden sposób nie wykazał, ani uprawdopodobnił, że 27 grudnia 2018 r. nie miał jakiejkolwiek możliwości odbioru przesyłki. Organ zauważył przy tym, że samo szkolenie odbywało się na terenie kraju w miejscowości oddalonej o 2 godziny drogi od miejsca zamieszkania skarżącego.
Podkreślił nadto, że szkolenie nie miału charakteru ciągłego bowiem w jego trakcie pojawiały się dni wolne od pracy, po czym następowało wystawienie kolejnego polecenia wyjazdu służbowego w siedzibie pracodawcy w Z. Zdaniem organu odwoławczego oznacza to, że skarżący każdorazowo odbierał polecenie od pracodawcy oraz wnosił o wypłacenie zaliczki na pokrycie wydatków wyjazdu, po czym udawał się na miejsce szkolenia, które zwykle odbywało się w dniu następnym.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ zaakcentował również, że skarżący winien w swoim dobrze pojętym interesie nie dopuścić do sytuacji, w której przez dłuższy czas nie jest w stanie kontrolować stanu przychodzącej korespondencji. Brak podjęcia w tym zakresie odpowiednich działań, jak chociażby wyręczenie się inną osobą wskazują na to, że skarżący nie dołożył należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw.
Reasumując organ stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia żadnej przeszkody od niego niezależnej i której nie dałoby się przezwyciężyć. W rezultacie, wydał zaskarżone postanowienie z [...] r., którym odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia odwołania.
Postanowienie to, zostało zaskarżone skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez skarżącego, który był jedynym adresatem ww. postanowienia oraz przez jego syna M. S., do którego również skierowano decyzję Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w C. – Instytucji Pośredniczącej Drugiego Stopnia w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 z dnia [...] r., nr [...], określającej zobowiązanie Beneficjenta,,A’’ sp. z o.o. w C. do zwrotu wypłaconej części dofinansowania oraz orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania Spółki.
Obaj wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając organowi błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść postanowienia polegający:
- - na uznaniu, że skarżący nie zachował należytej staranności i uchybił terminowi do wniesienia odwołania z własnej winy,
- - na nieprawidłowej ocenie dowodów dołączonych do wniosku o przywrócenie terminu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Na rozprawie, w dniu 10 grudnia 2019 r. pełnomocnik organu został zobowiązany do wyjaśnienia, czy w stosunku do M. S. zapadło odrębne postanowienie w przedmiocie uchybionego terminu. W odpowiedzi pełnomocnik organu nadesłał kopię postanowienia z [...] r., nr [...], odmawiającego przywrócenia terminu również M. S. do wniesienia odwołania. Jednocześnie wskazał, że strona nie odebrała postanowienia ani nie złożyła w tym zakresie skargi. Natomiast skargę do Sądu złożyła wspólnie z ojcem od postanowienia wydanego tylko w stosunku do A. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest jej wniesienie przez uprawniony (legitymowany) do tego podmiot. Zgodnie bowiem z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.).
Pod pojęciem interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., rozumie się istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem. Związek ten wynika w przeważającej większości z przepisów administracyjnego prawa materialnego, ale także procesowego lub ustrojowego, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu lub podjęcia określonej czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Innymi słowy interes prawny musi znaleźć oparcie w przepisach obowiązującego prawa, a poza tym musi być własny i indywidualny. Stąd też, skarga do sądu administracyjnego może dotyczyć tylko "własnej sprawy administracyjnej" skarżącego, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2500/10; Lex nr 742360).
Na sądzie administracyjnym spoczywa z kolei obowiązek oceny dopuszczalności skargi wniesionej skargi, bowiem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Badając legitymację skarżących do wniesienia przedmiotowej skargi, Sąd stwierdził, że o ile A. S. jako adresat zaskarżonego postanowienia posiada interes prawny w jego zaskarżeniu do Sądu, o tyle M. S. już takiego interesu nie posiada. Zaskarżone postanowienie zostało skierowane wyłącznie do A. S. i tylko jemu doręczone. Wobec M. S. zostało wydane odrębne postanowienie z [...] r., nr [...], od którego nie wniósł on skargi do Sądu. Niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje, że złożona do sądu administracyjnego skarga oceniona zostanie jako niedopuszczalna, co z kolei skutkować będzie jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Natomiast wyłącznie interes faktyczny drugiego skarżącego pozytywnym rozstrzygnięciem sprawy nie może stanowić podstawy do uznania istnienia po jego stronie legitymacji procesowej do zaskarżenia postanowienia, nr [...], którego nie był adresatem. W ocenie Sądu, M. S. nie jest uprawniony do inicjowania postępowania zmierzającego do weryfikowania postanowienia skierowanego do jego ojca, którego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania był przedmiotem oceny i rozpoznania organu.
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że M. S. nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia w swoim imieniu postanowienia wydanego w stosunku do jego ojca, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji wniesienie przez niego skargi od przedmiotowego postanowienia jest niedopuszczalne, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a