Uzasadnienie
W dniu [...] r. wpłynął do tutejszego Sądu wniosek Z.P. o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca stwierdziła, że środki finansowe, którymi dysponuje nie pozwalają jej na opłacenie radcy prawnego, który wniósłby kasację do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Na jej majątek składa się dom drewniano – murowany o powierzchni 50 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,2 ha. Jedynym źródłem utrzymania strony jest – wg jej oświadczenia – renta w wysokości 888,38 zł.
Część dochodów, wnioskodawca przeznacza na lekarstwa, ponieważ leczy się na nadciśnienie tętnicze i nerwicę spowodowaną postępowaniem sądowym.
W tym stanie rzeczy, strona została wezwana zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 9 maja 2011 r. do uzupełnienia danych, na które powołała się we wniosku, poprzez wykazanie swojego aktualnego stanu majątkowego. Wezwanie to miało na celu zobrazowanie aktualnej i rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
Pismo to doręczono skarżącej na wskazany przez nią adres w dniu 19 maja 2011 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, znajdującego się w aktach sprawy.
Do dnia dzisiejszego wnioskodawca nie nadesłała żadnych dokumentów, o które była wezwana cytowanym wyżej pismem.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że Z.P. składając wniosek o prawo pomocy zażądała przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, tj. w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).
Przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości otrzymywanych dochodów i to niezależnie od ich źródła, które w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami na konieczne utrzymanie umożliwiają dokonanie oceny, czy stać ją na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Obowiązkiem strony jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy.
Sąd nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne.
Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca złożyła jedynie wniosek o prawo pomocy i nie udowodniła w żaden sposób, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy. Wnioskodawca nie zastosowała się bowiem w żaden sposób do wezwania referendarza sadowego z dnia 9 maja 2011 r. i nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby jej oświadczenia, zawarte na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Merytoryczne rozstrzygniecie wniosku o przyznanie prawa pomocy musi być poprzedzone analizą stanu majątkowego wnioskodawcy i osób, z którymi pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym. Jednak do oceny stanu majątkowego wnioskodawcy nie wystarczą jedynie same oświadczenia złożone przez niego we wniosku. Skarżąca w przedmiotowej sprawie nie wykazała między innymi jakie są rzeczywiste dochody osiągane przez nią i jej męża z tytułu renty. Strona nie wykazała także, jakie są miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. W tym zakresie strona nie wskazała chociażby w przybliżeniu szacunkowych kwot składających się na koszty miesięcznego utrzymania.
Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.