Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem numer 33/23 z 6 czerwca 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach, na podstawie art. 135k ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tj. Dz. U z 2023 r., poz. 171 ze zm.), odmówił przyjęcia odwołania od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w B. nr [...] z 3 kwietnia 2023 r., wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko sierż. D. S. - ze względu na wniesienie środka zaskarżenia po terminie.
W uzasadnieniu wskazano, że 12 października 2022 r., w związku z uzasadnionym przypuszczeniem popełnienia przewinień dyscyplinarnych, postanowieniem nr [...] Komendant Miejski Policji w B. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko funkcjonariuszowi zarzucając mu popełnienie przewinień dyscyplinarnych, polegających na naruszeniu dyscypliny służbowej. Organ I instancji 3 kwietnia 2023 r. wydał orzeczenie nr [...] o uznaniu funkcjonariusza winnym zarzucanych czynów i wymierzył karę dyscyplinarną nagany. Orzeczenie doręczono obwinionemu osobiście w dniu 5 kwietnia 2023 r. w Komendzie Miejskiej Policji w B. Czynność tą wykonał podinsp. D. H. - rzecznik dyscyplinamy z KMP w B. Obwiniony odmówił fizycznego przyjęcia przedmiotowego orzeczenia. Z powyższej czynności podinsp. D.H. sporządził notatkę urzędową 5 kwietnia 2023 r., z treści której wynika m.in., że obwiniony został poinformowany, iż pomimo odmowy przyjęcia orzeczenia czynność doręczenia uznano za dokonaną. Obrońcy obwinionego wskazane orzeczenie doręczone zostało poprzez operatora pocztowego w dniu 14 kwietnia 2023 r.
Od wydanego orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w B. obrońca obwinionego złożył odwołanie datowane na dzień 20 kwietnia 2023 r., które zostało nadane w Urzędzie Pocztowym K., w dniu 21 kwietnia 2023 r. Powyższe odwołanie wpłynęło do Komendy Miejskiej Policji w B. 26 kwietnia 2023 r.
Orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w B. z 3 kwietnia 2023 r. zawierało pouczenie, iż obwinionemu przysługuje prawo do wniesienia odwołania do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji w B. w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia.
W konsekwencji KWP powołując się na art. art. 135f ust. 6 ustawy o Policji tj. orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej, wskazał, że pouczenie to znajduje się w treści orzeczenia organu I instancji. Natomiast zgodnie z art. 135k ust. 1 ustawy o Policji postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne, a od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Ust. 2 powyższego artykułu stanowi, iż odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji.
Zatem stwierdzić należało, iż orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia 3 kwietnia 2023 r. zostało doręczono obwinionemu osobiście w dniu 5 kwietnia 2023 r. w Komendzie Miejskiej Policji w B. Wobec czego skuteczne odwołanie od tego orzeczenia powinno zostać wniesione w terminie do dnia 12 kwietnia 2023 r. Natomiast odwołanie obrońcy policjanta datowane na dzień 20 kwietnia 2023 r., a nadane w dniu 21 kwietnia 2023 r. jest odwołaniem wniesionym po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach funkcjonariusz zaskarżył w/w postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w całości, zarzucając naruszenie:
- 1. art. 6 k.p.a., albowiem organ w niniejszej sprawie wykazał się lekceważącym stosunkiem do zapisanej w tym przepisie zasady praworządności;
- 2. art. 7 k.p.a., poprzez pogwałcenie zasady prawdy obiektywnej, która w tym przepisie nakazuje organom administracji publicznej stanie na straży praworządności oraz słuszny interes obywatela, którym w tym przypadku jest skarżący;
- 3. zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony zawartej w przepisie art. 7a k.p.a., gdzie organ w bezpardonowy sposób sprzeniewierzył się poprzez odebranie stronie uprawnienia poprzez zamknięcie drogi odwoławczej w sprawie;
- 4. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania organu administracji publicznej w sposób budzący zaufanie poprzez wydanie postanowienia na podstawie nie zaistniałej przesłanki uznania za doręczenie, pomimo wskazania przez stronę sposobu doręczania pisma w postępowaniu wyrażone przez oświadczenie obwinionego przy pierwszych czynnościach postępowania; jedynie w oparciu o nieprawdziwe informacje zawarte w nierzetelnie sporządzonej notatce urzędowej poświadczającej nieprawdę.
- 5. zasady podstawy działania organów państwowych na podstawie i w granicach prawa z art. 7 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu zaakcentowano sposób i formę doręczania decyzji w postępowaniu administracyjnym oraz w kodeksie postępowania karnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów uznał je za bezzasadne i podkreślił, że postępowanie dyscyplinarne ma charakter postępowania służbowego, odrębnego i autonomicznego od postępowania karnego lub administracyjnego i takim postępowaniem nie jest mimo, iż w doktrynie wyraźnie podkreśla się represyjny jego charakter, będący cechą postępowań quasi karnych. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach nie występuje jako organ administracji publicznej, ale zgodnie z przepisami ustawy o Policji, występuje w charakterze wyższego przełożonego dyscyplinarnego, a postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem tylko i wyłącznie służbowym określonym w rozdziale 10 ustawy o Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie były sporne. Rozbieżności sprowadzały się do odmiennej oceny przez organ i skarżącą – funkcjonariusza policji, której dotyczyło postępowanie dyscyplinarne, kwestii zachowania przez obrońcę obwinionej w postępowaniu dyscyplinarnym ustawowego terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w I instancji. Istota problemu w konsekwencji polega na rozstrzygnięciu prawidłowości dokonanej przez organ odwoławczy oceny, że odwołanie strony od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w B. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Kwestie sporne, wokół których koncentrują się wszystkie podniesione zarzuty skargi dotyczą dopuszczalności korzystania w toku postępowania dyscyplinarnego z doręczeń pism obwinionemu osobiście w dniu 5 kwietnia 2023 r. w Komendzie Miejskiej Policji w B., czego dokonał podinsp. D.H. - rzecznik dyscyplinamy z KMP w B., a skarżący odmówił fizycznego jego przyjęcia; na okoliczność czego została sporządzona notatka urzędowa rzecznika.
W ocenie strony skarżącej, błędne jest twierdzenie organu, iż odwołanie wysłane przez pełnomocnika skarżącego 21 kwietnia 2023r. za pośrednictwem operatora pocztowego nastąpiło po terminie skoro orzeczenie zostało doręczone przez pocztę 14 kwietnia 2023r.
Z powyższym stanowiskiem strony skarżącej nie można się jednak zgodzić.
Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że podstawowe zasady dotyczące wnoszenia środków odwoławczych w postępowaniu dyscyplinarnym zawarte zostały w przepisach rozdziału 10 ustawy o Policji. Zgodnie z jej art. 135k ust. 1 postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji (ust. 2). Wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (ust. 3).
Natomiast według art. 135f ust. 6 ustawy o Policji stanowi, że orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej.
Powyższe oznacza, że ustawowy termin do wniesienia odwołania w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym policjanta otwiera się tylko jeden raz, zarówno dla obwinionego jak i jego obrońcy. Momentem tym jest dokonanie skutecznego doręczenia odpisu orzeczenia dyscyplinarnego, albo obwinionemu w postępowaniu dyscyplinarnym policjantowi, albo jego obrońcy, w zależności od tego, które doręczenie nastąpiło wcześniej. Zasada ta ma podstawowe znaczenie dla oceny początku biegu terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie.
Podkreślić należy, że w postępowaniu dyscyplinarnym nie stosuje się przepisów k.p.a., a zgodnie z art. 135p ustawy o Policji w zakresie nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego, w tym także dotyczące doręczeń. Natomiast art. 134 kpk w § 1 stanowi, że pisma adresowane do funkcjonariuszy Policji, można doręczyć adresatom za pośrednictwem ich przełożonych; z mocy art. 136 § 1 kpk w razie odmowy przyjęcia pisma lub odmowy albo niemożności pokwitowania odbioru przez adresata, doręczający sporządza na zwrotnym pokwitowaniu odpowiednią wzmiankę; wówczas doręczenie uważa się za dokonane.
Rozstrzygając zatem niniejszą sprawę KWP prawidłowo uznał, że doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego I instancji zostało skutecznie zrealizowane względem obwinionego w dniu 5 kwietnia 2023 r., co potwierdzała notatka urzędowa rzecznika dyscyplinarnego. W konsekwencji było doręczeniem wcześniejszym, o którym mowa w art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, co oznacza, że ustawowy termin do wniesienia odwołania, o jakim mowa w art. 135k ust. 1 upłynął 12 kwietnia 2023 r.
Odnosząc się do zarzutów zauważyć należy, że w ustawie o Policji brak jest szczegółowej regulacji dotyczącej m.in. kwestii doręczania orzeczeń dyscyplinarnych. Skoro więc przepis art. 135p ust. 1 tej ustawy nakazuje stosować do postępowania dyscyplinarnego w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie przepisy kodeksu postępowania karnego dotyczące m.in. terminów i doręczeń, a ustawa o Policji nie zawiera w tym zakresie przepisów regulujących, to dokonując oceny czy skarżąca lub jej obrońca zachowali termin do wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia dyscyplinarnego należało dokonać przy uwzględnieniu tych przepisów (podobnie: WSA w Gorzowie Wlkp. – wyrok o sygn.. akt II SA/Go 380/07 z 25.07.2007 r. i WSA w Lublinie - III SA/Lu sygn. 34/12 z 23.02.2012 r. oraz wyrok WSA w Łodzi z 26.11.2019r., sygn. akt III SA/Łd 841/19).
W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym KWP prawidłowo orzekł, powołując się na art. 135k ust. 3 ustawy o Policji o odmowie przyjęcia odwołania od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w B. nr [...] z dnia 3 kwietnia 2023r. wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko skarżącemu ze względu na wniesienie środka zaskarżenia po terminie, a zarzuty skargi nie mogły odnieść pożądanego przez skarżącego skutku.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi
- - ---------------------- 6