Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Naczelnik drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. powołując się na art. 162 § 1, 2, 4 i art. 163 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, dalej O.p.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 3 stycznia 2014 r. ""A"" sp. z o.o. w M. o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w postanowieniu z dnia [...] r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną:
W dniu [...] r. ""A"" sp. z o.o. w M. złożyła deklarację VAT-7 za grudzień 2012 r., w której wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w terminie 60 dni w wysokości [...] zł. Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. powziął wątpliwość co do zasadności wykazanego przez Spółkę zwrotu podatku od towarów i usług i wszczął w tym zakresie w dniu [...] r. kontrolę podatkową, a protokół kontroli został podpisany w dniu [...] r. W wyniku dokonanej analizy zebranego materiału dowodowego organ podatkowy stwierdził, że sprawdzenia wymagają transakcje spółki dokonane z innymi podmiotami. Dlatego wystąpiono do innych organów podatkowych w trybie art. 274c O.p., według właściwości miejscowej, o przeprowadzenie czynności sprawdzających u kontrahentów spółki. Zwrócono się także od czeskich i słowackich organów podatkowych o przeprowadzenie kontroli w zakresie dokonania w grudniu 2012 r. transakcji sprzedaży.
Z uwagi na brak możliwości zweryfikowania przed terminem dokonanego zwrotu prawidłowości rozliczenia podatku VAT za miesiąc grudzień 2012 r., organ podatkowy postanowieniem z 26 marca 2013 r., nr [...] na podstawie art. 216 O.p., przedłużył 60-dniowy termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia Spółki. W postanowieniu tym wskazano, że nie służy na nie zażalenie, a doręczono je stronie działającej osobiście, bez fachowego pełnomocnika, w siedzibie Spółki w dniu [...] r. W treści postanowienia nie znalazło się jakiekolwiek pouczenie o możliwości wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Pismem z dnia [...] r. Spółka, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wezwała o usunięcie naruszenia prawa, jednoczenie składając wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, iż zgodnie z treścią pouczenia w postanowieniu z dnia [...] r. nie wniosła na nie zażalenia, a o innej możliwości nie zastała pouczona. W ocenie Spółki postanowienie w sprawie wydłużenia terminu zwrotu różnicy podatku jest indywidualnym aktem spełniającym warunki opisane w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2012.270, dalej p.p.s.a.), a co za tym idzie stronie przysługuje na powyższe postanowienie prawo złożenia skargi do sądu administracyjnego, które winna być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Rozpoznając powyższy wniosek Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. w oparciu o przepis art. 162 O.p. stwierdził, iż jednym z warunków przywrócenia uchybionego terminu jest wykazanie przez stronę braku zawinienia w naruszeniu tegoż terminu, a strona tej okoliczności we wniosku nie wykazała. Organ podkreślił, iż od strony postępowania należy oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w prowadzeniu swych spraw, a dopuszczenie się nawet jakiegokolwiek niedbalstwa daje podstawę do uznania zawinienia strony w naruszeniu terminu i stanowi przeszkodę do jego przywrócenia.
Pismem z dnia [...] r. Spółka wniosła skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie oraz zarzucając:
- - naruszenia art. 162 § 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w sytuacji, gdy Spółka uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy;
- - naruszenie art. 214 O.p. w zw. z art. 219 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na obciążeniu Spółki szkodliwymi skutkami braku prawidłowego pouczenia w postanowieniu organu o przedłużeniu terminu do zwrotu różnicy podatku VAT;
- - naruszenia art. 120, art. 121, art. 122, art. 125 O.p. poprzez brak ich zastosowania polegający na braku podjęcia odpowiednich działań mających na celu przeanalizowanie okoliczności faktycznych i błędnym rozstrzygnięciu sprawy podczas gdy w przepisów tych wynika obowiązek prowadzenia postępowania na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz obowiązek udzielania niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostający w związku z przedmiotem postępowania.
W uzasadnieniu strona skarżąca podkreśliła, że złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, a co za tym idzie spełniła warunki określone w art. 162 § 1 i 2 O.p. Natomiast w sprawie nie budzi wątpliwości, iż postanowienie o przedłużeniu terminu do zwrotu podatku VAT nie zawierało pouczenia o możliwości wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a tym samym strona uprawdopodobniła brak winy w przekroczeniu terminu, o którego przywrócenie się ubiegała. W ocenie strony spełniła wszystkie warunki z art. 162 O.p.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t.
Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej p.p.s.a.) Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Stosownie do brzmienia art. 162 § 1 i 2 O.p. warunkami przywrócenia terminu są złożenie wniosku w tym przedmiocie, z zachowaniem terminu do jego złożenia, dokonanie czynności, dla której termin minął oraz uprawdopodobnienie braku winy w spowodowaniu przekroczenia terminu. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że strona skarżąca dwie pierwsze z wymienionych przesłanek spełniła, a organ zakwestionował pozostałą.
Należy podkreślić, iż postanowienie z dnia [...] r. w przedmiocie przedłużenia terminu do zwrotu podatku VAT skierowane do Spółki działającej w sprawie osobiście, bez fachowego pełnomocnika, zawiera pouczenie o braku podstaw prawnych do zaskarżenia go w trybie zażalenia, natomiast nie zawiera pouczenia o możliwości wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Zwrot nadwyżki podatku od towarów i usług, a tym bardziej przedłużenie terminu do jego zwrotu, mieści się w zakresie działania administracji publicznej. Zarówno samo prawo do zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług, jak też termin zwrotu wynika z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, a zwłaszcza z art. 87 ust. 1, ust. 2, ust. 6, art. 99 ust. 12 tej ustawy. W szczególności z art. 87 ust. 2 zdanie drugie wynika uprawnienie organu administracji podatkowej do wydania aktu administracyjnego w przedmiocie przedłużenia terminu do zwrotu podatku.
W świetle powyższego należy przyjąć, że zaskarżone postanowienie spełnia kryteria wynikające z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., warunkujące zaskarżenie je do sądu administracyjnego. Jednakże formalnym wymogiem wniesienia skargi jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu. Zgodnie bowiem z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a ustawy, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Czternastodniowy termin, o którym mowa w przytoczonym przepisie jest terminem prawa procesowego, zatem może być przywrócony w przypadku uchybienia tego terminu, po spełnieniu warunków przewidzianych przepisami prawa (wyrok NSA z 17.09.20'14r., sygn.. akt i FSK 989/14, wyrok WSA w Bydgoszczy z 25.05.2011r., sygn.. akt I SA/Bd 186/11, www.orzeczeniansa.gov.pl).
W niniejszej sprawie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa skarżąca wniosła po upływie czternastu dni od dnia odebrania zaskarżonego postanowienia. Postanowienie z dnia 26 marca 2013 r. przedłużające termin zwrotu, wykazanej w deklaracji podatkowej VAT-7 za grudzień 2012 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu, skarżąca otrzymała w dniu 26 marca 2013 r., natomiast wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w tym postanowieniu zostało złożone przez pełnomocnika skarżącej w dniu 3 stycznia 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Art. 214 O.p. stanowi, że nie może szkodzić stronie błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo brak takiego pouczenia. Regulacja zawarta w tym przepisie nie znosi określonych w innych przepisach terminów procesowych.
Należy ją bowiem rozumieć w ten sposób, że w przypadku uchybienia terminu na skutek błędnego pouczenia w decyzji co do prawa odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo braku takiego pouczenia stronie należy przywrócić termin do wniesienia środka zaskarżenia, gdyż nie z własnej winy uchybiła ona temu terminowi. Jednak warunkiem przywrócenia terminu jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu, a warunek ten został w sprawie spełniony.
W tym stanie rzeczy w związku ze stwierdzonym naruszeniem przepisów postępowania, polegającego na błędnej wykładni i niezastosowaniu art. 162 O.p., które to naruszenie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Konsekwencją powyższego jest zasądzenie kosztów postępowania od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej na podstawie art. 200 p.p.s.a.