Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 15 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 744/20

Uzasadnienie

Pismem z 9 października 2020 r. pełnomocnik skarżącej Spółki złożył skargę na akt administracyjny Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydany w pismach z dn. [...] r., [...]r., [...]r., [...]r. (nr [...]) w przedmiocie ustalenia podstaw wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne E.D. – pracownika skarżącej Spółki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o oddalenie skargi, gdyż zaskarżony akt nie jest decyzją administracyjną tylko pismem zawierającym ustalenia w kwestii wysokości wymiaru stawek i wzywającym do przedłożenia prawidłowych dokumentów rozliczeniowych. Konsekwencją niezastosowania się do wezwania zawartego w tym piśmie miało być wydanie decyzji administracyjnej określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek, od której skarżącemu będzie przysługiwało prawo wniesienia odwołania do sądu powszechnego. Odwołanie takie zostało już złożone przez skarżącego, w związku z czym akta administracyjne organ przekazał do Sądu Okręgowego w B. [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: w Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej określonej w skrócie, jako: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 oraz z 2019 r., poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (tak art. 3 § 2a ustawy P.p.s.a.) oraz orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (tak art. 3 § 3 ustawy P.p.s.a.).

Jednocześnie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie złożona skarga dotyczy pism ZUS z dn. [...] r., [...]r., [...]r., [...]r.., (nr [...]) w przedmiocie ustalenia wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne pracownika.

Jednocześnie właściwość sądów administracyjnych w sprawach ubezpieczeń społecznych, określona w art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. w Dz.U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.). dotyczy skarg na decyzje:

1. - przyznające lub odmawiające przyznania świadczenia w drodze wyjątku;
2. - w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne;
3. - w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru.

Wobec powyższego przyjąć należało, że złożona w niniejszej sprawie skarga, jako nie odnosząca się do żadnej ze wskazanych wyżej decyzji, wykracza poza zakres właściwości sądów administracyjnych. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą bowiem do spraw cywilnych, podlegających rozpoznaniu w postępowaniu przed sądem powszechnym według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 477/8 i nast. k.p.c.). Dlatego też tutejszy Sąd nie jest uprawniony do kontroli jakichkolwiek działań ZUS podejmowanych w tych sprawach. Tym bardziej, gdy tak jak w niniejszej sprawie z wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę wynika, że nie została jeszcze wydana żadna decyzja administracyjna określająca wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, co do której strona mogłaby ubiegać się o umorzenie posiadanego zadłużenia.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skargę należało odrzucić.

Zwrot wpisu sądowego od skargi uzasadnia treść art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.