Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 11 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 793/22

Uzasadnienie

Zaskarżonym orzeczeniem z 31 sierpnia 2022 r. Nr 22/22 Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (dalej jako: KWP), po rozpatrzeniu odwołania P.W. (dalej jako: Strona, Obwiniony, Skarżący) od orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia 16 lipca 2022 r. w postępowaniu dyscyplinarnym, postanowił o utrzymaniu tego orzeczenia w mocy.

W uzasadnieniu KWP wyjaśnił, że w dniu 8 września 2021 r. postanowieniem nr [...] Komendant Miejski Policji w C. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu zarzucając popełnienie przewinień dyscyplinarnych polegających na naruszeniu dyscypliny służbowej. Obwinionemu przedstawiono następujące zarzuty:

1. 1. w okresie od 12 sierpnia 2021 r. nie później niż do dnia 15 sierpnia 2021 r. nie wykonał polecenia Komendanta Miejskiego Policji w C. insp. D.A. zawartego w telegramie nr [...] z dnia 10 sierpnia 2021 r. w ten sposób, że nie spowodował skierowania w dniu 15 sierpnia 2021 r. po co najmniej jednym funkcjonariuszu Policji do objęcia zabezpieczeniem stałym każdego z dwóch mobilnych punktów szczepień znajdujących się w miejscowościach O. i J., tj. w rejonie działania podległego mu Komisariatu Policji w O., czym dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji;
2. 2. w okresie od 13 sierpnia 2021 r., nie później niż do 15 sierpnia 2021 r. nie wykonał polecenia Pierwszego Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji w C. mł. insp. M.S. wydanego podczas odprawy służbowej w dniu 13 sierpnia 2021 r. dotyczącego dokonania zmian w grafikach i zapewnienia w dniu 15 sierpnia 2021 r. obecności co najmniej jednego członka kierownictwa Komisariatu Policji w O. w związku z zabezpieczeniami mobilnych punktów szczepień w O. i J., czym dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy KWP wskazał na następujący stan faktyczny sprawy:

w dniu 11 sierpnia 2021 roku do Komisariatu Policji w O. wpłynął telegram nr [...] z dnia 10 sierpnia 2021 r. adresowany do Komendanta KP w O.. Komendant Miejski Policji w C. insp. D.A. wydał adresatowi dokumentu polecenie skierowania w dniu 15 sierpnia 2021 r. co najmniej jednego funkcjonariusza do objęcia zabezpieczeniem stałym pracowników mobilnych punktów szczepień organizowanych przez Śląski Urząd Wojewódzki w K. w rejonie parafii województwa [...]. Służbę należało pełnić w umundurowaniu służbowym przy wykorzystaniu oznakowanego radiowozu. W przypadku braku takowego środka transportu należało wyposażyć pojazd służbowy w znaki identyfikacyjne Policji. W dalszej kolejności polecono nawiązać kontakt z pracownikami mobilnego punktu szczepień, z przedstawicielami jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej w podległym rejonie służbowym oraz księżmi proboszczami parafii na terenie których miały odbywać się szczepienia, celem ustalenia godzin pracy pracowników punktów szczepień.

Przedmiotowe polecenie zawierało także obowiązek sporządzenia notatki służbowej po zakończeniu zabezpieczenia każdego punktu szczepień, utworzenie formatki w Systemie Wspomagania Dowodzenia o kwalifikacji "[...]", a także informowania dyżurnego KMP w C. i Wydziału Sztab Policji o każdej podjętej interwencji, ujawnionej nieprawidłowości bądź naruszeniu prawa. W związku z nieobecnością w służbie tego dnia skarżącego i osoby go zastępującej, Kierownik Ogniwa Prewencji Komisariatu Policji w O. mł. asp. T.K. zadekretował otrzymaną korespondencję na siebie, nie inicjując żadnych działań w tym zakresie. Telegram, o którym mowa powyżej, sporządzono w związku z poleceniem Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. insp. D.Ł. dotyczącym przekazania ilości policjantów zaplanowanych do zabezpieczenia mobilnych punktów szczepień na podległym terenie w dniu 15 sierpnia 2021 r. W odpowiedzi na powyższe I Zastępca Komendanta Miejskiego Policji w C. pismem z dnia 10 sierpnia 2021 r. udzielił stosownej odpowiedzi, w której podał sumę wytypowanych policjantów na podległym terenie.

Skarżący w dniu 12 sierpnia 2021 r. osobiście zapoznał się z treścią ww. telegramu. Tego samego dnia Komendant Miejski Policji w C. insp. D.A. i Pierwszy Zastępca Komendanta Miejskiego Policji w C. mł. insp. M.S. przeprowadzili odprawę kierownictwa KMP w C. w formie wideokonferencji, podczas której kierownictwu gminnych komisariatów Policji polecono wyznaczenie osoby do stałego kontaktu z urzędami gmin, GOSIR, w celu uzyskania bieżących informacji odnośnie mobilnych punktów szczepień oraz ustalenie danych personalnych i telefonów kontaktowych z przedstawicielami tych urzędów. Z przebiegu tego spotkania sporządzono protokół nr [...]. Na kolejnej naradzie kierownictwa w formie wideokonferencji przeprowadzonej w dniu 13 sierpnia 2021 r. Pierwszy Zastępca Komendanta Miejskiego Policji w C. wydał polecenie dokonania zmian w grafikach, celem zapewnienia obecności członków kierownictwa w służbie w związku z zabezpieczeniami mobilnych punktów szczepień.

W odprawie tej uczestniczył skarżący, który tego samego dnia pismem [...] wystąpił do Pierwszego Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji w C. o wsparcie przy zabezpieczeniu w dniu 15 sierpnia 2021 r. dwóch mobilnych punktów szczepień w O. i J.. W odpowiedzi na powyższą prośbę wyznaczono jednego policjanta asp. T. P. - przewodnika psa służbowego Wydziału Prewencji KMP w C.. Skarżący podjął decyzję, iż asp. T. P. dysponując radiowozem będzie pełnił służbę indywidualnie, naprzemiennie, nadzorując równolegle dwa punkty szczepień w J. i w O.. Następnie poinformował o swojej decyzji Kierownika Ogniwa Prewencji KP w O. mł. asp. T. K., któremu polecił, aby zaplanowani do służby w dniu 15 sierpnia 2021 r. st. sierż. M. K. i sierż. R. P. pozostali na terenie KP w O. i wykonywali bieżące czynności służbowe. Komisariat Policji w O. nie posiada służby dyżurnej.

W dniu 15 sierpnia 2021 r. o godz. 6:00 służbę w KP w O. rozpoczął st. sierż. M. K.. Około południa z polecenia dyżurnego Komisariatu Policji w P. asp. K. G. funkcjonariusz ten udał się na ul. K. w J., gdzie od asp. T. P. przejął nadzór nad zabezpieczeniem zorganizowanego tam punktu szczepień. Około godz. 15:00 st. sierż. M. K. przekazał rejon służbowy policjantom KP w O.. Tego samego dnia o godz. 8:45 sierż. R. P. z polecenia dyżurnego KP w P. udał się na ul. K. w O., celem zabezpieczenia punktu szczepień. Po przybyciu na miejsce ustalił, że opóźniono rozpoczęcie funkcjonowania punktu szczepień. Podjęcie działań zaplanowano na godz. 13:30. Wymieniony policjant, po konsultacji z dyżurnym KP w P. udał się do KP w O.. O godz. 12:15 ponownie udał się pod wyżej wskazany adres. Pracownicy punktu szczepień podjęli czynności o godz. 14:40. Funkcjonariusz przekazał służbę funkcjonariuszom z SPPP w C. o godz. 15:15, którzy zabezpieczali teren do czasu zakończenia czynności podejmowanych przez pracowników punktu szczepień.

Komendant Komisariatu Policji w O. nie pełnił służby w dniu 15 sierpnia 2021 r. Nieobecni w służbie tego dnia byli również podkom. R. C. - specjalista Zespołu Kryminalnego Komisariatu Policji w O. i mł.asp. T.K..

Komendant Miejski Policji w C. wydał orzeczenie nr [...] z dnia 20 grudnia 2021 roku, w którym orzekł o uznaniu skarżącego winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych polegających na naruszeniu dyscypliny służbowej i wymierzył karę dyscyplinarną upomnienia. Orzeczenie to, w wyniku odwołania obwinionego, zostało jednak uchylone a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Następnie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Komendant Miejski Policji w C. dokonał zmiany wskazanych na wstępie zarzutów przedstawiając zarzuty następującej treści:

1. 1. W okresie od 12 sierpnia 2021 r., nie później niż do 15 sierpnia 2021 r. nie wykonał polecenia Komendanta Miejskiego Policji w C. insp. D. A. zawartego w telegramie nr [...] z dnia 10 sierpnia 2021 r. w ten sposób, że nie spowodował skierowania w dniu 15 sierpnia 2021 r. po co najmniej jednym funkcjonariuszu Policji do objęcia zabezpieczeniem stałym każdego z dwóch mobilnych punktów szczepień znajdujących się w miejscowościach O. i J., tj. w rejonie działania podległego mu Komisariatu Policji w O., czym dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
2. 2. W okresie od 13 sierpnia 2021 r., nie później niż do 15 sierpnia 2021 r. nie wykonał polecenia Pierwszego Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji w C. mł. insp. M. S. wydanego podczas odprawy służbowej w dniu 13 sierpnia 2021 r. dotyczącego dokonania zmian w grafikach i zapewnienia w dniu 15 sierpnia 2021 r. obecności co najmniej jednego członka kierownictwa Komisariatu Policji w O. w związku z zabezpieczeniami mobilnych punktów szczepień w O. i J., czym dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu uzupełniono materiał dowodowy i wydane zostało orzeczenie nr [...] z dnia 16 lipca 2022 r., o uznaniu skarżącego winnym w zakresie popełnienia określonego w punkcie pierwszym czynu, za który ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną i odstąpieniu od wymierzenia kary dyscyplinarnej. Jednocześnie uniewinniono skarżącego w zakresie czynu określonego w punkcie drugim. Przełożony dyscyplinarny stwierdził, że stan faktyczny ustalony w toku postępowania, w przypadku popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w punkcie pierwszym, pozwala na uznanie, obwiniony dopuścił się go z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym. W sprawie nie stwierdzono bowiem, aby obwiniony działał z zamiarem popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego jednak z całą pewnością przewidywał i akceptował możliwość jego popełnienia. Nie wykonując polecenia Komendanta Miejskiego Policji w C. godził się z możliwością postępowania w sposób stanowiący przewinienie dyscyplinarne.

Wydając rozstrzygnięcie przełożony dyscyplinarny wziął pod uwagę stopień winy i stopień szkodliwości przewinienia dla służby, a także dotychczasowy jej przebieg i niekaralność dyscyplinarną obwinionego dające podstawy do przyjęcia, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegać dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. Natomiast w odniesieniu do zarzutu drugiego przełożony dyscyplinarny uznał, iż zgromadzony materiał dowodowy nie pozwolił na stwierdzenie zawinienia po stronie obwinionego.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, Komendant Miejski Policji w C. orzekł o uznaniu skarżącego winnym popełnienia określonego w punkcie pierwszym czynu, za który ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, i o odstąpił od wymierzenia kary dyscyplinarnej.

Od wydanego orzeczenia obwiniony wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, zarzucając:

1. 1. błąd w ustaleniach faktycznych organu polegający na przyjęciu, że polecenie Komendanta Miejskiego Policji w C. insp. D.A. zawartego w telegramie nr [...] z dnia 10 sierpnia 2021 r. dotyczyło obowiązku skierowania w dniu 15 sierpnia 2021 r. do każdego z punktów szczepień przynajmniej po jednym funkcjonariuszu Policji w celu zabezpieczenia, tj. że do każdego punktu szczepień w J. i O. należało zadysponować przynajmniej jednego policjanta, podczas gdy z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, a to;
2. a) w/w telegramu, z którego wynika (mobilne punkty szczepień objąć zabezpieczeniem stałym, przez cały okres ich prac. Patrol skierowany do zabezpieczenia powinien być umundurowany i poruszać się oznakowanym radiowozem(...)), natomiast z treści telegramu nie wynika, w jaki sposób miało odbywać się zabezpieczenie punktów szczepień,
3. b) zeznań świadka M. A. z dnia 13 maja 2022 r. (zastępcy naczelnika Wydziału Sztab Policji KMP w C.): (...) nigdy nie przekazywałem nikomu informacji jak ma dokładnie wykorzystywać swoich funkcjonariuszy do zabezpieczenia (...). Każdy komendant jednostki sam ustala zarówno zasady pełnienia służby jak i wskazuje rejon działania swoich funkcjonariuszy. W przesłanych pismach przekazywanych przez Sztab Policji są tylko wskazane informacje w zakresie miejsca i czasu organizowania punktów mobilnych,
4. c) pisma Komendanta Komisariatu Policji w O. z dnia 13 sierpnia 2021 r. - z którego wynika, że wskutek braków kadrowych zabezpieczenie punktów szczepień jest niemożliwe, toteż Komendant prosił o udzielenie wsparcia w tym zakresie.

W tym zakresie przyjąć należało zatem, że tak sformułowane polecenie zabezpieczenia punktu szczepień bez wskazania konkretnego sposobu (formy) pełnienia służby, jaki miałby być realizowany na takim punkcie pozwolił obwinionemu na podjęcie decyzji o wyznaczeniu jednego policjanta do zabezpieczenia dwóch punktów szczepień zaplanowanych w miejscowości J. i O., a wyznaczony policjant miał przemieszczać się pomiędzy punktami szczepień wahadłowo w ramach doraźnych posterunków, natomiast obwiniony miał pełne prawo do takiego zinterpretowania polecenia tym bardziej, że w swojej treści zawierało ono sformułowanie "Patrol skierowany do zabezpieczenia powinien być umundurowany i poruszać się oznakowanym radiowozem", co wykluczało z kolei formę pełnienia służby na tzw. posterunku stałym, co doprowadziło organ do błędnych ustaleń faktycznych i uznania winy skarżącego, podczas gdy w prawidłowo ustalonych okolicznościach, obwiniony nie popełnił zarzucanego mu czynu.

2. błąd w ustaleniach faktycznych organu polegający na przyjęciu, że obwiniony nie wykonał ww. polecenia Komendanta Miejskiego Policji w C. zawartego w powyższym telegramie. podczas gdy w rzeczywistości punkt szczepień w miejscowości O. w dniu 15 sierpnia 2021 r. rozpoczął działanie około godziny 14.40 - i wówczas był już zabezpieczany przez funkcjonariusza Policji z KP O., zaś punkt szczepień w J. - po interwencji nadkom. A. S. pierwotnie był zabezpieczany przez asp. T. P., a później przez st. sierż. M. K., a co za tym idzie, co do zasady obwiniony spowodował, że telegram (rozkaz) został w całości zrealizowany - także biorąc pod uwagę jego rozszerzającą interpretację przez organ.

3. naruszenie § 13 zarządzenia nr [...] KGP z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji pominięcie faktu, że w/w zarządzenie przewiduje możliwość organizowania służby patrolowej w formie posterunków stałych lub doraźnych, tymczasem w/w telegram nie zawierał jednoznacznego wyszczególnienia w ramach jakiego posterunku (stałego tudzież doraźnego) należy zabezpieczać punkty szczepień, co dało pełne prawo obwinionemu do skierowania do dwóch punktów szczepień w godzinach rannych i przedpołudniowych dnia 15 sierpnia 2021 r. wyłącznie jednego funkcjonariusza, a co za tym idzie, nie doszło do popełnienia zarzucanego obwinionego czynu.

4. art. 135g ust. 2 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości związanych z treścią rozkazu oraz jego interpretacją na niekorzyść obwinionego.

W zaskarżonym orzeczeniu KWP nie podzielił zarzutów odwołania, wskazując na jasność i przejrzystość polecenia Komendanta Miejskiego Policji w C. zawartego w telegramie nr [...], w tym w zakresie minimalnej liczby funkcjonariuszy wymaganej do skutecznego zrealizowania zabezpieczenia punktów szczepień oraz wskazania sposobu (formy) zabezpieczenia punktów szczepień.

W ocenie KWP brak było zatem podstaw do szerokiej interpretacji ww. polecenia czy do jakichkolwiek niedopowiedzeń. Treść polecenia wskazywała natomiast na potrzebę stałej obecności w danym miejscu, co najmniej jednego policjanta, który jako umundurowany funkcjonariusz, poruszający się radiowozem - bądź pojazdem nieoznakowanym wyposażonym w znaki identyfikacyjne - miał być widoczny w miejscu zabezpieczenia przez cały okres jego pracy. Natomiast pojazd służbowy miał być wykorzystany wyłącznie do przemieszczania się pomiędzy jednostką Policji, a rejonami w których funkcjonowały wymagające zabezpieczenia punkty szczepień.

KWP zwrócił także uwagę na niespójność w zarzutach przedstawionych przez obwinionego, a ustalonym stanem faktycznym. Wskazał, że skarżący pismem z dnia 13 sierpnia 2021 r. zwrócił się z prośbą do I Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji w C. o udzielenie wsparcia w zabezpieczeniu mobilnych punktów szczepień w J. w godzinach 8.00-18.00 oraz O. w godzinach 9.00-18.00. Argumentował, że powyższe wynika z braków kadrowych spowodowanych okresem urlopowym, delegowaniem funkcjonariuszy, udziałem w szkoleniu zawodowym podstawowym oraz absencją chorobową. Oznacza to, że już w dniu 13 sierpnia 2021 r., posiadał wiedzę o ilości mobilnych punktów szczepień na swoim terenie, godzinach ich pracy, a zestawiając to z poleceniami insp. D. A. miał możliwość podjęcia właściwych i niezbędnych działań, jednakże tego nie uczynił. Pomimo znajomości poleceń zawartych w telegramie, świadomości w jakich godzinach i gdzie będą funkcjonowały mobilne punkty szczepień (J. i O.) skarżący ograniczył się tylko do wystosowania ww. pisma o wsparcie i ostatecznie skierował do służby w dniu 15 sierpnia 2021 r. tylko jednego funkcjonariusza - otrzymanego jako wsparcie.

KWP wskazał ponadto, że mimo braków kadrowych miał pewne możliwości, gdyż 15 sierpnia 2021 r, na terenie Komisariatu Policji w O. pełnili służbę st. sierż. M. K. i sierż. R. P.. W ocenie KWP bez znaczenia dla istoty sprawy pozostaje okoliczność, że ostatecznie w dniu 15 sierpnia 2021 r. punkt szczepień w O. rozpoczął swoją pracę w godzinach późniejszych, ponieważ była to sytuacja losowa wynikła z przyczyn niezależnych, których nie można było przewidzieć planując realizację poleceń zawartych w telegramie Komendanta Miejskiego Policji w C..

Końcowo KWP wskazał, że zabezpieczenie ww. punktów szczepień miało miejsce także przez zaangażowanie do tego zadania st. sierż. M. K. oraz sierż. R. P., lecz z wyłącznej inicjatywy dyżurnego Komendy Miejskiej Policji w C. nadkom. A. S..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podniesione zostały tożsame zarzuty co w odwołaniu, a ponadto zarzucono:

1. - błąd w ustaleniach faktycznych KWP polegający na przyjęciu, że obwiniony miał możliwość podjęcia własnych i niezbędnych działań w celu zabezpieczenia spowodowania skierowania w dniu 15 sierpnia 2021 r. po co najmniej jednym funkcjonariuszu Policji do objęcia zabezpieczeniem stałym każdego z dwóch mobilnych punktów szczepień znajdujących się w miejscowościach O. i J., tj. w rejonie działania podległego mu Komisariatu Policji w O., podczas gdy w rzeczywistości obwiniony nie miał ku temu odpowiednich sił, tj. funkcjonariuszy służących w jednostce policji KP O., pomimo podjęcia licznych działań obwiniony nie otrzymał dostatecznej pomocy w realizacji tego zadania, toteż wykonał je w sposób odpowiadający rozkazowi, co doprowadziło KWP do błędnych ustaleń faktycznych i uznania winy skarżącego, podczas gdy w prawidłowo ustalonych okolicznościach, obwiniony nie popełnił zarzucanego mu czynu, nawet z winy ewentualnej.
2. - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez KWP, że obwiniony miał pole manewru, i mógł skierować do zabezpieczenia mobilnych punktów szczepień jednego lub dwóch funkcjonariuszy pełniących w dniu 15 sierpnia 2021 r. służbę na Komisariacie, jednak KWP nie wziął pod uwagę, że było to całkowicie niemożliwe, bowiem funkcjonariusze Ci (tj. sierż. R. P. oraz st. sierż. M. K.) przebywający dnia 15 sierpnia 2021 r. na służbie zapewniali bieżącą obsługę interesantów, pełnili dyżur zdarzeniowy (tj. interwencja w razie wezwania), jak również prowadzili postępowania m. in. wykroczeniowe, i mieli na ten dzień umówionych świadków do przesłuchania, toteż nie mieli możliwości objęcia patrolem punktów szczepień, co doprowadziło KWP do błędnych ustaleń faktycznych i uznania winy skarżącego, podczas gdy w prawidłowo ustalonych okolicznościach, obwiniony nie popełnił zarzucanego mu czynu.

W oparciu o te zarzuty skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł o uchylenie orzeczeń organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów. Zwróci się także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę KWP wniósł o jej oddalenie na rozprawie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 11 stycznia 2023 r. strony odwołały się do swoich dotychczasowych stanowisk w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r. poz. 329, dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie jej zgodności z prawem wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ostateczna utrzymująca w mocy orzeczenie I instancji w przedmiocie m.in. uznania skarżącego za winnego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 1882, ze zm. – dalej zwanej ustawą o Policji) tj. niewykonania polecenia Komendanta Miejskiego Policji w C. insp. D. A. zawartego w telegramie nr [...] z dnia 10 sierpnia 2021 r. Przy czym na podstawie art. 135j ust. 5 ustawy o Policji organ odstąpił od ukarania obwinionego.

Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art.. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Natomiast jak wynika z ust. 2 cyt. przepisu naruszenie dyscypliny stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.

Jak stanowi art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, naruszeniem dyscypliny służbowej jest odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu lub polecenia, z zastrzeżeniem przypadku określonego w art. 58 ust. 2, tj. w sytuacji w której wykonanie rozkazu lub polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. Przy czym nie jest sporne w niniejszej sprawie, że polecenie Komendanta Miejskiego Policji w C., zawarte w telegramie nr [...] z dnia 10 sierpnia 2021 r., wydane zostały w celu realizacji ustawowych zadań Policji polegających na ochronie bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ich wykonanie w żaden sposób nie łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. Treść telegramu wskazuje bowiem na konieczność zabezpieczenia pracy mobilnych punktów szczepień wynikającą z pojawiających się incydentów naruszeń prawa oraz aktów agresji skierowanych w stosunku do ich pracowników, a także nasilającej się działalności grup tzw. "antyszczepionkowców".

Jednocześnie jak wynika z treści art. 132a pkt 1 ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić, albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi.

Do pociągnięcia funkcjonariusza Policji do odpowiedzialności dyscyplinarnej konieczne jest stwierdzenie, czy zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne jest zawinione. Ustawodawca w art. 132a ustawy o Policji wskazuje dwie postaci winy, warunkujące odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariusza Policji. Powyższy zapis przepisu art. 132a pkt 1 ustawy odwołuje się do funkcjonującej na gruncie Kodeksu karnego instytucji winy umyślnej, w ramach której występuje zamiar bezpośredni lub ewentualny. Przy czym w przypadku tej drugiej postaci umyślności policjant nie chce popełnić określonego przewinienia, lecz mimo wszystko godzi się na jego popełnienie.

W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że skarżący w przypadku ww. przewinienia (określonego w punkcie 1 przedstawionych zarzutów) dopuścił się go z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym. Z kolei, zdaniem pełnomocnika skarżącego, nie może być mowy o godzeniu się skarżącego na popełnienie tego deliktu, gdyż nie mógł on przewidzieć, że wykonanie rozkazu w zaplanowany sposób pociągnie za sobą niewykonanie ww. polecania Komendanta Miejskiego Policji w C.. Gdyby bowiem skarżący wiedział, że wymagane jest ustanowienie posterunków stałych sam stawiłby się do służby aby taki posterunek otworzyć w O.. Przede wszystkim skarżący wskazuje jednak na błędne ustalenia faktyczne co do treści samego polecenia oraz jego niewykonania przez skarżącego, akcentując, że w prawidłowo ustalonych okolicznościach skarżący nie popełnił zarzucanego czynu i powinien być uniewinniony.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego i ocenił, że KWP prawidłowo stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazywał, że skarżący swoim postępowaniem dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niewykonanie polecenia Komendanta Miejskiego Policji w C..

Wskazać należy zatem na treść polecenia Komendanta Miejskiego Policji w C. insp. D. A. zawartego w telegramie nr [...] z dnia 10 sierpnia 2021 r. Brzmi on we spornym zakresie następująco (cyt.) " W związku z pojawiającymi się w dalszym ciągu incydentami naruszeń prawa oraz aktów agresji skierowanych w stosunku do pracowników punktów szczepień, a także nasilającej się działalności grup tzw. "antyszczepionkowców" – z uwag na organizację przez Śląski Urząd Wojewódzki w K. mobilnych punktów szczepień w rejonach parafii województwa [...] w dniu 15.08.2021 r., polecam:

Komendantom Komisariatów Policji w B., K., P., O.

1. • Skierować do zabezpieczenia punktu co najmniej jednego funkcjonariusza.
2. • Mobilnie punkty szczepień objąć zabezpieczeniem stałym, przez cały okres ich pracy. Patrol skierowany do zabezpieczenia powinien być umundurowany i poruszać się oznakowanym radiowozem. W przypadku braku pojazdu oznakowanego należy wyposażyć pojazd nieoznakowany w znaki identyfikacyjne Policji (np. magnes na drzwi z napisem POLICJA, światła błyskowe).

W ocenie Sądu, wbrew odmiennej argumentacji skarżącego, wskazana powyższej treść telegramu w sposób jasny określa, że każdy punkt mobilny punkt szczepień powinien być zabezpieczony przez co najmniej jednego policjanta (vide: polecenie skierowania do zabezpieczenia punktu co najmniej jednego funkcjonariusza). Nie nasuwa również żadnych wątpliwości interpretacyjnych co do wskazania sposobu (formy) zabezpieczenia. Wszak zwrot "objąć zabezpieczeniem stałym, przez cały okres ich pracy" oznacza, że skierowany do punktu patrol powinien w sposób stały, czyli nieprzerwanie, zabezpieczać pracę punktu.

Z kolei wskazanie w treści polecenia na konieczność wyposażenia patrolu w umundurowanie oraz pojazd służbowy nie oznacza, że w poleceniu tym wykluczono formę pełnienia służby na tzw. posterunku stałym. Wówczas bowiem polecenie to byłoby wzajemnie sprzeczne i to w ramach dwóch następujących po sobie zdań. Tymczasem, uwzględniając zasady prawidłowego rozumowania, wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego, przyjąć należy, że zarówno umundurowanie funkcjonariusza jak i wyposażenie w pojazd oznakowany lub zawierający znaki identyfikacyjne Policji miało na celu zwiększenie działania prewencyjnego patrolu, poprzez jego widoczność w miejscu zabezpieczenia. Kwestia "poruszania się" pojazdem przez patrol takim pojazdem związana była z kolei z koniecznością przemieszczenia się pomiędzy daną jednostką Policji a zabezpieczanym punktem szczepień. Przyjęcie interpretacji prezentowanej przez skarżącego związanej z poruszaniem się pojazdu służbowego oznaczałoby natomiast, że skierowany do zabezpieczenia funkcjonariusz mógłby w sposób stały (taki wszak sposób wskazano w poleceniu) zabezpieczyć pracę kilku punktów szczepień przemieszczając się pomiędzy nimi pojazdem służbowym.

W świetle powyższego nie można zgodzić się również z zarzutem dotyczącym naruszenia § 13 zarządzenia nr [...] KGP z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym, poprzez jego niezastosowanie. Jak już bowiem zauważono ww. telegram zawierał wskazanie konkretnego sposobu (formy) pełnienia służby. Czytelna treść telegramu nie dawała zatem obwinionemu prawa do własnej interpretacji poleceń w nim zawartych i wyznaczenia jednego policjanta, który miał przemieszczać się wahadłowo pomiędzy mobilnymi punktami szczepień w J. i O..

Należy zwrócić uwagę, że stanowisko odnośnie do treści omawianego telegramu potwierdzają informacje udzielone przez Komendantów Komisariatów Policji w B., K., K. i P. (vide: k. nr 164, 165, 170 i 171 akt administracyjnych), które wskazują na zrozumiałość i czytelność polecenia i jego wykonanie poprzez zabezpieczenie stałe mobilnych punktów szczepień znajdujących się na terenie tychże jednostek w postaci co najmniej jednego policjanta.

Co więcej już w samej skardze wskazano, że skarżący w reakcji na informację o otrzymaniu wsparcia przez jednego funkcjonariusza dopytywał się, w jaki sposób ma zabezpieczyć dwa punkty szczepień jednym policjantem. Oznacza to zatem, że już w tym momencie miał świadomość, że każdy z owych dwóch punktów szczepień miał być zabezpieczony co najmniej jednym funkcjonariuszem. Wskazuje na to również dalsza część wyjaśnień zawartych w skardze, gdzie podano, iż otrzymana pomoc uniemożliwiła skarżącemu wykonanie zadania w taki sposób w jaki życzył sobie Komendant Miejski Policji.

Jako niezasadny ocenić należało również zarzut naruszenia art. 135g ust. 2 ustawy o Policji, wskazującego, że niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Jak już bowiem wyżej wskazano treść polecenia była jasna i czytelna.

Kolejny zarzut skargi dotyczy błędnych ustaleń faktycznych organu odnośnie do możliwości skarżącego w zakresie skierowania do zabezpieczenia mobilnych punktów jednego lub dwóch policjantów pełniących służbę w dniu 15 sierpnia 2021 r. na Komisariacie, tj. sierż. R. P. i st. sierż. M. K.. W tym zakresie Sąd, w ślad za KWP, pragnie zauważyć, że ww. funkcjonariusze zostali wszak zaangażowani do realizacji zadania zawartego w telegramie, mimo, iż jak wynika z wyjaśnień skarżącego byli tego dnia przewidziani do realizacji innych zadań w Komisariacie. Oznacza to zatem, że możliwe było wykorzystanie przez skarżącego tychże policjantów w celu prawidłowego wykonania polecenia.

Co więcej, w skardze wskazano, że sam skarżący stawiłby się do służby aby otworzyć posterunek w O., gdyby w dniu 14.sierpnia 2021 r. lub nawet 15 sierpnia 2021 r. wiedział, że Komendant mimo niedoprecyzowania tego w rozkazie wymaga ustanowienia posterunków stałych.

Nadto nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, że skarżący podejmował liczne działania a mimo to nie dostał dostatecznej pomocy w realizacji zadania.

W rzeczywistości wystąpił on bowiem jedynie z pismem z dnia 13 sierpnia 2021 r. o wsparcie, które zresztą otrzymał w postaci asp. T. P..

W ocenie Sądu również i to stwierdzenie zawarte w skardze, tj. dotyczące braku dostatecznej pomocy świadczy, że treść polecenia była dla skarżącego czytelna. Niezrozumiałe jest zatem stanowisko skarżącego, że z uwagi na fakt, iż nie otrzymał dostatecznej pomocy w realizacji zadania "wykonał je w sposób odpowiadający rozkazowi". Jest ono wszak wzajemnie sprzeczne, gdyż skarżący nie może jednocześnie wykonać polecenia zgodnie z jego treścią jak i twierdzić, że nie miał możliwości podjęcia działań aby polecenie to właśnie w ten sposób wykonać.

Powyższe przeczy także dalszemu stanowisku skarżącego, że "co do zasady" to on spowodował, że telegram został w całości zrealizowany. Przecież nie jest sporne w sprawie, że to dyżurny Komendy Miejskiej w C., a nie skarżący, podjął się konkretnych działań, w wyniku których dopiero zostało zrealizowane polecenie Komendanta Miejskiego Policji w C.. Zasadnie przy tym KWP ocenił jako bez znaczenia w sprawie okoliczność późniejszego rozpoczęcia pracy w punkcie szczepień w O., wskazując na jej losowy charakter. Skarżący miał bowiem wiedzę w jakich godzinach będą funkcjonowały punkty w miejscowościach J. i O.. Te godziny stanowiły natomiast podstawę do realizacji polecenia.

Reasumując Sąd jako prawidłowe ocenił stanowisko KWP, że skarżący nie wykonując polecenia Komendanta Miejskiego Policji w C. godził się z możliwością postępowania w sposób stanowiący przewinienie służbowe. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że skarżący znał treść telegramu, wiedział w jakich godzinach i na terenie jakich miejscowości w dniu 15 sierpnia 2021 r. będą działały mobilne punkty szczepień. Jedynie podjęte przez niego działanie to wystosowanie pisma z prośbą o udzielenie wsparcia w zabezpieczeniu, a następnie tylko i wyłącznie z wykorzystaniem tego wsparcia (tj. asp. T. P.) zaplanowanie realizacji przedmiotowego polecenia. Takie postępowanie było zatem już od samego początku błędne, gdyż konieczność stałego zabezpieczenia dwóch punktów szczepień była niemożliwa do realizacji przez jednego policjanta.

Z kolei okoliczności faktyczne sprawy (działania podjęte przez dyżurnego Komendy Miejskiej w C.) wykazały, że skarżący mimo braków kadrowych miał możliwości podjęcia niezbędnych działań w celu prawidłowej realizacji poleceń Komendanta Miejskiego Policji w C..

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.