Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, organ) decyzją z 29 września 2022 r. nr SKO.L/41.6/194/2022/14465, po rozpoznaniu odwołania G.M., (dalej: strona, skarżący) utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta R. (dalej: organ pierwszoinstancyjny, MOPS) z 2 września 2022 r. nr [...], odmawiającą przyznania stronie dodatku mieszkaniowego.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735) oraz art. 2 ustawy z 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 570).
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący 3 sierpnia 2022 r. złożył wniosek do MOPS o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku zaznaczył w punkcie "tytuł prawny do zajmowanego lokalu" najem oraz inny tytuł prawny. Powierzchnia użytkowa lokalu to 16 m2, a łączna kwota wydatków za ostatni miesiąc wynosi 92,39 zł. W deklaracji o dochodach skarżący wykazał zasiłek stały w wysokości 719 zł miesięcznie.
Z pisma Zakładu Gospodarki Komunalnej w R. z 22 sierpnia 2022 r. wynika, że skarżący nie posiada uprawnień do umowy najmu lokalu, jaki zajmuje w R. przy ul. [...], w związku z czym obecnie lokal ten zajmuje bezumownie. Z akt sprawy nie wynika również aby oczekiwał na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny.
Decyzją z 2 września 2022 r. organ pierwszoinstancyjny odmówił skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego, ponieważ nie posiada on tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego i nie należy do osób oczekujących na przysługujący lokal zamienny lub socjalny.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący wyraził niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia.
Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu decyzji SKO przywołało treść art. 2 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734) i wyjaśniło, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego i nie oczekuje również na przysługujący mu lokal zamienny lub socjalny. A zatem skarżący nie spełnia warunków formalno - prawnych do przyznania mu dodatku mieszkaniowego.
W skardze do sądu administracyjnego strona stwierdziła, że nie zgadza się z wydaną decyzją.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga okazała się bezzasadna.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c tej ustawy).
Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone wedle powyższych kryteriów badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia należy podkreślić, iż istotą sporu w niniejszej sprawie było ustalenie czy faktycznie – jak twierdzą organy obu instancji - występuje przesłanka negatywna uniemożliwiająca przyznanie wnioskowanego świadczenia.
Na wstępie należy podkreślić, że głównym celem przyznawania dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkanie i podwyżki czynszów. Świadczenie to ma zatem pomóc osobie znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, a spełniającej wymogi ustawy, w pokryciu kosztów utrzymania lokalu, w którym osoba ta zamieszkuje. Instytucja dodatku mieszkaniowego, uregulowana w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jest szczególnym świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków na zajmowany lokal (por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z 20 maja 1996 r. sygn. akt OPK 12/96, ONSA 1997, z. 1, poz. 10; wyrok NSA z 21 czerwca 1996 r. sygn. akt SA/Wr 3118/95, niepubl.; A. Mączyński, A. Proksa: "Nowe prawo lokalowe z komentarzem", Wyd.
Centrum Prawne, Kraków 1994, str. 61; A. Gola, J. Suchocki: "Ustawa o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych – komentarz", Wyd. Prawnicze, Warszawa 1996, str. 88). Zasady i tryb przyznawania dodatków mieszkaniowych, zasady ustalania ich wysokości i wypłacania normują przepisy wskazanej wyżej ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W ocenie tut. Sądu w przedmiotowej sprawie organy działały prawidłowo i zgodnie z odnośnymi przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Art. 7 ust. 1 ustawy określa kompetencję organu wykonawczego gminy do załatwienia sprawy w przedmiocie dodatku mieszkaniowego poprzez wydanie decyzji administracyjnej, która ma charakter związany co oznacza, że w przypadku spełnienia przez stronę wymaganych warunków i ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na zakwalifikowanie danej osoby jako uprawnionej do otrzymania tego świadczenia, wójt (burmistrz, prezydent miasta) ma obowiązek wydać decyzję pozytywną.
Stosownie do art. 2 ust. 1 tej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje:
- 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych;
- 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego;
- 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych;
- 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;
- 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
Z ustaleń organów wynika, że strona złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego 3 sierpnia 2022 r., w którym zaznaczyła w punkcie "tytuł prawny do zajmowanego lokalu" najem oraz inny tytuł prawny. Powierzchnia użytkowa lokalu to 16 m2, a łączna kwota wydatków za ostatni miesiąc wynosi 92,39 zł. W deklaracji o dochodach skarżący wykazał zasiłek stały w wysokości 719 zł miesięcznie.
Natomiast z pisma Zakładu Gospodarki Komunalnej wynika, że skarżący nie posiada uprawnień do umowy najmu lokalu, jaki zajmuje, w związku z czym obecnie lokal ten zajmuje bezumownie. Z akt sprawy nie wynika również aby oczekiwał na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny.
W tym stanie rzeczy prawidłowo organy uznały, że skarżący nie spełnia warunków przyznania dodatku mieszkaniowego określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie akcentuje się, że decyzja o przyznaniu bądź odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego jest decyzją związaną. Przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być ściśle stosowane bez możliwości odstępstw i to bez względu na szczególnie trudną, indywidualną sytuację osób starających się o dodatek. Prawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego, w szczególności zaś, by to od decyzji tego organu zależało w sposób bezpośredni przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz jego rozmiar, względnie by organ miał jakąkolwiek możliwość odstąpienia od zasad przyznawania dodatku mieszkaniowego i przyznania go mimo niespełnienia przesłanek przewidzianych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Skoro zatem skarżący nie spełnia warunków określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych to organ nie ma możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku o to świadczenie.
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.