Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 października 2022 r. E. K. (dalej: Strona skarżąca, Skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego R.P., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: organ administracji) z dnia 29 września 2022 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie złożonego ponaglenia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 28, art. 30 § 4, art. 37, art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej k.p.a.) oraz naruszenie przepisu art. 70 ust. 1 oraz art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DZ.U. z 2021 r., poz.1821 ze zm.).
W uzasadnieniu podała, że pismem datowanym 12 września 2022 r. wniosła ponaglenie na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w związku z tym, że decyzja organu administracji z dnia 9 sierpnia 2017 r. w przedmiocie warunków pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej przez męża Strony skarżącej, zmarłego L. K., została uchylona przez sąd administracyjny (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 1064/17) i nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Według Strony skarżącej, z uwagi na wpływ takiej decyzji na wysokość jej świadczeń emerytalno-rentowych, wydanie decyzji było uzasadnione, a organ administracji nie dokonał tego przez ponad 8 miesięcy.
Zaskarżonym postanowieniem organ administracji umorzył postępowanie w sprawie złożonego ponaglenia, z czym z uwagi na fakt, iż zdaniem Skarżącej rozstrzygnięcie dotyczące stosunku służbowego zmarłego ma wpływ na wysokość jej świadczeń emerytalno-rentowych, wynikających z powołanych powyżej przepisów, nie zgadza się Skarżąca. I w związku z tym wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o odrzucenie skargi. Wskazał, że w jego ocenie skarga jest niedopuszczalna z uwagi na przedmiot zaskarżenia. Wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie wydane w związku z wniesionym ponagleniem jest rozstrzygnięciem dokonanym w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad organem niższego stopnia. Zdaniem organu administracji, nie mieści się w kategorii spraw podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, ponieważ jest rozstrzygnięciem dokonanym właśnie w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad dyrektorami izb administracji skarbowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny skargi wniesionej do sądu administracyjnego, sąd dokonuje analizy jej dopuszczalności z punktu widzenia objętego zakresem uregulowania ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.)
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 508 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Zatem kognicja sądów administracyjnych odnosi się jedynie do spraw określonych przepisami prawa.
W sprawie należy zauważyć, że Strona skarżąca wniosła skargę na postanowienie organu administracji z dnia 29 września 2022 r., nr [...], które zostało wydane w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ponaglenia Skarżącej, złożonego w trybie art. 37 k.p.a., na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w związku z wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 9 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 1064/17.
Należy zauważyć, że ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie jest specyficznym środkiem ochrony praw strony, przysługującym na bezczynność organu administracji lub przewlekłość prowadzenia postępowania. Ten środek ma na celu powodowanie, aby rozstrzygniecie zostało w ogóle podjęte przez organ administracji. Nie służy on kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym. Musi zostać wniesiony przed złożeniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Dodatkowo wskazać należy, że z uregulowań zawartych w przepisach k.p.a. oraz utrwalonej linii orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż na postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie przysługuje środek zaskarżenia, ponieważ nie mają do niego zastosowania przepisy dotyczące zażaleń zamieszczone w artykułach 141-144 k.p.a. Do postanowień, na które nie przysługuje zażalenie, ma zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a., co wynika z art. 126 tejże ustawy.
Jak wyżej wskazano, sąd administracyjny jest obowiązany do badania dopuszczalności skargi, w rozumieniu art. 3 p.p.s.a. Zgodnie z zapisami tego przepisu, postanowienie wydane w związku z rozpoznaniem ponaglenia nie należy do postanowień kończących postępowanie (§ 2 pkt 2), dotycząc jedynie kwestii wpadkowej, czyli bezczynności organu. Ponadto, postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, gdyż jego celem jest spowodowanie podjęcia rozstrzygnięcia, którego według Strony skarżącej brak (por. np. postanowienie NSA z 19 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 145/12).
Podobnie, idąc w ślad toku rozumowania organu administracji, należy wykluczyć możliwość zakwalifikowania takiego postanowienia jako innego niż określony w art. 3 § 2 pkt 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (§ 2 pkt 4). To zaskarżone postanowienie nie stworzyło jakichkolwiek uprawnień czy obowiązków po stronie adresata. Jest to bowiem rozstrzygnięcie dokonane w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad dyrektorami izb administracji skarbowej (por. np. postanowienie WSA W Gliwicach z dnia 29 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 443/17).
Mając treść skargi oraz powyższe ustalenia na uwadze, zdaniem tut. Sądu skarga, wniesiona na postanowienie, wydane w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ponaglenia Strony skarżącej złożonego w trybie art. 37 k.p.a. jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy z innych przyczyn, nie objętych treścią art. 58 § 1 pkt 1-5, wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a (pkt 1 sentencji postanowienia). O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy (pkt 2 sentencji postanowienia).
- - ---------------------- 3